Bộ GD&ĐT khuyến cáo thí sinh tránh tâm lý 'đặt chỗ cho chắc' khi đăng ký nguyện vọng
Tại Talkshow "Tư vấn tuyển sinh 2026: Cơ hội, thách thức và lựa chọn thông minh" do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức ngày 25/2, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra những khuyến nghị quan trọng cho thí sinh trong mùa tuyển sinh sắp tới. Theo đó, từ năm 2026, thí sinh sẽ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo của các cơ sở giáo dục đại học khác nhau và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp.
Không nên đăng ký nguyện vọng dàn trải, thiếu định hướng
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT), phân tích dữ liệu tuyển sinh những năm gần đây cho thấy phần lớn thí sinh trúng tuyển ở các nguyện vọng cao nhất. Khoảng 35-40% thí sinh trúng tuyển ngay ở nguyện vọng 1, trong khi đa số còn lại nằm trong nhóm nguyện vọng 2 đến 4. Đáng chú ý, tỷ lệ trúng tuyển từ nguyện vọng thứ 10 trở lên chỉ chiếm khoảng 0,3-0,4%, dù có thí sinh đăng ký nhiều nguyện vọng.
"Chúng tôi khuyến nghị thí sinh tránh đăng ký nguyện vọng dàn trải theo tâm lý 'đặt chỗ cho chắc'. Khi có mục tiêu rõ ràng và quyết tâm theo đuổi, khả năng đạt được kết quả như mong muốn sẽ cao hơn so với việc lựa chọn dàn trải, thiếu định hướng", ông Thảo nhấn mạnh.
Theo ông Thảo, những trường hợp trúng tuyển ở các nguyện vọng xa thường không xác nhận nhập học mà tiếp tục chờ cơ hội ở các đợt xét tuyển bổ sung. Thực tế này cho thấy khi đặt nguyện vọng ở mức quá cao hoặc mang tính "phòng xa", nhiều thí sinh vẫn chưa thực sự sẵn sàng theo học nếu trúng tuyển.
Chiến lược chia nguyện vọng thành 3 nhóm hiệu quả
Ở góc độ cơ sở đào tạo, GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng việc giới hạn số lượng nguyện vọng không tạo thêm áp lực cho hệ thống tuyển sinh của các trường. Ông Trình đề xuất thí sinh có thể chia nguyện vọng thành ba nhóm:
- Nhóm "ước mơ": 2-3 ngành có điểm chuẩn cao hơn năng lực hiện tại
- Nhóm "phù hợp": 3-5 ngành sát với mức điểm dự kiến
- Nhóm "an toàn": 2-3 ngành có điểm chuẩn thấp hơn tương đối
Với cách sắp xếp này, tổng số nguyện vọng khoảng 8-10 đã có thể đảm bảo cơ hội trúng tuyển nếu lựa chọn hợp lý. "Thực tế có nhiều thí sinh chỉ đăng ký 3 nguyện vọng nhưng vẫn trúng tuyển đúng ngành mong muốn. Quan trọng không phải là số lượng, mà là chiến lược lựa chọn thông minh", ông Trình chia sẻ.
Mục tiêu của việc giới hạn 15 nguyện vọng
Theo đại diện Bộ GD&ĐT, việc điều chỉnh chính sách áp dụng giới hạn số lượng nguyện vọng ở mức tối đa 15 hướng tới hai mục tiêu chính:
- Giúp thí sinh định vị rõ năng lực, sở trường của bản thân để lựa chọn ngành học, cơ sở đào tạo phù hợp, thay vì đăng ký dàn trải theo tâm lý may rủi.
- Qua tổng kết cho thấy việc đăng ký từ 10 đến 15 nguyện vọng có thể giúp thí sinh cảm thấy tự tin hơn về mặt tâm lý, nhưng trên thực tế phần lớn thí sinh vẫn chỉ trúng tuyển trong khoảng 1-4 nguyện vọng đầu.
Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học cũng bày tỏ mong muốn trước mỗi mùa tuyển sinh, các cơ quan truyền thông, phụ huynh và cơ sở đào tạo sẽ cung cấp đầy đủ thông tin, giúp học sinh chủ động tìm hiểu, lựa chọn ngành học phù hợp.
Các chuyên gia tại tọa đàm khuyến nghị thí sinh và phụ huynh cần theo dõi thông tin chính thống từ Bộ GD&ĐT, tham khảo đề án tuyển sinh của từng trường và điểm chuẩn các năm trước để có căn cứ lựa chọn phù hợp, thông minh. Việc điều chỉnh quy định về số lượng nguyện vọng được xem là bước đi nhằm tăng tính định hướng, giúp thí sinh chủ động và có trách nhiệm hơn với quyết định học tập của mình.
Riêng đối với các ngành đào tạo giáo viên, quy định mới chỉ xét tuyển đối với thí sinh đăng ký ở các nguyện vọng từ 1 đến 5, nhấn mạnh tính chọn lọc và định hướng rõ ràng cho nhóm ngành đặc thù này.
