Từ nay đến 17 giờ ngày 14.7, thí sinh tiếp tục đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học. Hai tuần tới được xem là thời gian 'vàng' để thí sinh đưa ra quyết định quan trọng trong hành trình học tập và nghề nghiệp. Để trúng tuyển nguyện vọng yêu thích nhất, thí sinh cần nắm rõ các nguyên tắc cơ bản.
Phân biệt điểm sàn và điểm chuẩn
Tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, lưu ý sự khác nhau giữa ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào, điểm sàn xét tuyển và điểm trúng tuyển. Bộ GD-ĐT quy định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào cho ba khối ngành đặc thù (khoa học sức khỏe, đào tạo giáo viên, pháp luật) ở tất cả các phương thức xét tuyển. Căn cứ ngưỡng chung này, các trường công bố điểm sàn xét tuyển – mức điểm tối thiểu nhận hồ sơ từng ngành. Điểm chuẩn trúng tuyển luôn lớn hơn hoặc bằng điểm sàn.
"Điểm chuẩn trúng tuyển mỗi năm dựa trên số lượng chỉ tiêu so với số lượng thí sinh đăng ký vào. Nếu một ngành không hot nhưng số lượng chỉ tiêu ít mà quá nhiều thí sinh đăng ký thì điểm chuẩn tăng lên. Do đó, điểm chuẩn là một cơ sở tham khảo khi đặt nguyện vọng", Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân nói thêm.
Thạc sĩ Vương Văn Khởi, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn - Tuyển sinh Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TPHCM (UEF), chia sẻ năm nay có quy định nguồn tuyển: thí sinh cần đạt 15 điểm 3 môn để đủ điều kiện tham gia xét tuyển. Các trường sẽ công bố điểm sàn xét tuyển, sau đó là điểm chuẩn trúng tuyển. Có trường điểm chuẩn bằng điểm sàn, nhưng có trường lệch khá xa. Thí sinh có thể tham khảo điểm chuẩn các năm trước để cân nhắc lựa chọn phù hợp.
Thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó trưởng phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, nhấn mạnh: "Thí sinh không nên chỉ nhìn vào điểm sàn để đặt nguyện vọng, cần tham khảo thêm điểm chuẩn các năm gần đây để có đánh giá toàn diện hơn". Một số trường đã công bố điểm sàn, như ĐH Duy Tân mức 15 điểm (riêng ngành khoa học sức khỏe, luật theo quy định của Bộ GD-ĐT), Trường ĐH Nguyễn Tất Thành cũng đã công bố điểm nhận hồ sơ theo từng phương thức.
Nguyên tắc đặt nguyện vọng xét tuyển
Tiến sĩ Võ Thanh Hải lưu ý: "Đừng để xảy ra tình trạng phải dùng chữ 'nếu' khi nhận thông báo kết quả trúng tuyển. Muốn vậy, thí sinh cần lưu ý các nguyên tắc cơ bản khi thực hiện đăng ký để trúng tuyển ngành mong muốn. Trong đó, ngành - trường yêu thích nhất nên đặt ở nguyện vọng đầu tiên".
Năm nay, mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng. Thí sinh muốn xét tuyển ngành sư phạm cần đăng ký nguyện vọng từ 1 đến 5. "Các nguyện vọng được xét như nhau giữa các thí sinh trong cùng một ngành. Nhưng trong danh sách nguyện vọng của thí sinh, hệ thống chỉ xét trúng tuyển 1 nguyện vọng cao nhất. Do đó, thí sinh cần sắp xếp theo thứ tự ưu tiên, trong đó ngành - trường mong muốn học nhất cần được đặt phía trên", ông Hải giải thích.
Tiến sĩ Hải phân tích thêm: "Thí sinh cần lựa chọn ngành trước khi lựa chọn cơ sở đào tạo. Nếu ngành mong muốn có điểm chuẩn cao ở các năm trước, thí sinh nên cân nhắc thêm các ngành gần trong cùng lĩnh vực. Không nên chọn các nguyện vọng với ngành thuộc lĩnh vực quá khác nhau. Điều này cực kỳ nguy hiểm, bởi nếu trúng tuyển ngành không mong muốn sẽ có những hệ lụy. Thực tế mỗi năm các trường đại học ghi nhận tỷ lệ không nhỏ sinh viên dừng học sau năm đầu tiên để thi lại vì chưa chọn được ngành phù hợp".
Thạc sĩ Vương Văn Khởi khuyên: điều căn bản cốt lõi khi chọn nguyện vọng là dựa vào đam mê, yêu thích của bản thân, đồng thời căn cứ vào năng lực. "Chúng ta được quyền hy vọng nhưng nếu chọn một nguyện vọng vượt quá xa năng lực thực tế thì cũng cần tính toán để có sự phù hợp hơn", thạc sĩ Khởi lưu ý. Ngoài ra, việc chọn ngành học còn cần đáp ứng xu hướng và phù hợp với khả năng tài chính.
Thạc sĩ Trương Quang Trị nêu chiến thuật phân thành 3 tầng: tầng 1 dành cho các nguyện vọng yêu thích; tầng 2 là nguyện vọng phù hợp với điểm số; tầng 3 là nguyện vọng an toàn. "Thí sinh khi đặt nguyện vọng không nên theo thứ tự dễ trúng tuyển, mà theo mức độ yêu thích: yêu thích nhất đặt trên cùng, phù hợp đặt ở giữa và an toàn để dưới cùng. Nếu theo nguyên tắc này, thí sinh sẽ có cơ hội trúng tuyển ngành học mong muốn", thạc sĩ Trị chia sẻ.
Khi nào nên điều chỉnh nguyện vọng?
Quy chế tuyển sinh cho phép thí sinh chỉnh sửa, điều chỉnh, bổ sung hoặc bỏ bớt nguyện vọng không giới hạn số lần trong thời gian cho phép. Tuy nhiên, tiến sĩ Võ Thanh Hải cho rằng thí sinh chỉ nên điều chỉnh khi thực sự cần thiết và nên hoàn thành đăng ký trước ít nhất 2 ngày hệ thống đóng cổng để tránh rủi ro.
Thạc sĩ Vương Văn Khởi nêu một số lỗi thao tác cần tránh: nhầm lẫn mã trường, mã ngành (chương trình đại trà, chuẩn, tiếng Anh, liên kết). "Nếu điều chỉnh một chi tiết nhỏ trong nguyện vọng đăng ký, thí sinh cũng cần chú ý thực hiện đủ các bước của quy trình như lúc đăng ký ban đầu", thạc sĩ Khởi lưu ý.
Thạc sĩ Trương Quang Trị nhấn mạnh thí sinh không nên điều chỉnh nguyện vọng theo tâm lý đám đông. "Trong thời gian gần 2 tuần này, thí sinh cần xây dựng nguyện vọng đúng với mục tiêu yêu thích của bản thân. Đừng điều chỉnh theo cảm xúc, mà cần có dữ liệu và căn cứ rõ ràng để mang lại kết quả tốt nhất", Phó trưởng phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành khuyên.
