Sáng ngày 7 tháng 3, hơn 2.500 học sinh tại Trường THPT Phú Mỹ (phường Phú Mỹ, TP.HCM) đã tham gia chương trình Tư vấn mùa thi do Báo Thanh Niên tổ chức. Sự kiện này nhằm cung cấp thông tin mới nhất về kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học năm 2026 từ đại diện các trường đại học. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh TikTok và YouTube của Báo Thanh Niên, thu hút sự quan tâm rộng rãi từ phụ huynh và học sinh.
Sự cạnh tranh không phụ thuộc vào số lượng nguyện vọng
Trước quy định tuyển sinh đại học năm 2026 giới hạn số lượng nguyện vọng xét tuyển là 15, nhiều học sinh băn khoăn liệu mức độ cạnh tranh có cao hơn, đặc biệt ở các khối ngành được quan tâm như kinh tế - quản trị. PGS-TS Trịnh Thùy Anh, Hiệu trưởng Trường Công nghệ và thiết kế, Đại học Kinh tế TP.HCM, cho biết: "Khối ngành kinh tế và quản trị như quản trị kinh doanh, marketing, thương mại điện tử, logistics... trong những năm qua thu hút rất nhiều thí sinh đăng ký và dự đoán tiếp tục rất thu hút trong năm nay, đặc biệt là các ngành gắn với yếu tố công nghệ như tiếp thị số, công nghệ tài chính... Tuy nhiên, sự cạnh tranh không phụ thuộc vào việc giới hạn số lượng nguyện vọng do hiện nay số lượng ngành nghề khối kinh tế rất nhiều và có nhiều trường đào tạo, trong khi số lượng thí sinh không thay đổi nhiều."
Theo PGS-TS Thùy Anh, thí sinh cần có chiến lược sắp xếp nguyện vọng để trúng tuyển được ngành mong muốn nhất, điều này quan trọng hơn là số lượng. Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và quan hệ doanh nghiệp Trường Đại học Tài chính - Marketing, nhấn mạnh rằng việc giới hạn nguyện vọng giúp học sinh tập trung hơn trong việc định hướng lựa chọn ngành nghề, tránh tình trạng đăng ký dàn trải dẫn đến đậu vào ngành không yêu thích.
Sử dụng chứng chỉ IELTS trong xét tuyển đại học
Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, thông tin năm nay Bộ Giáo dục và Đào tạo có quy định mới về điểm cộng dành cho học sinh có thành tích xuất sắc, đạt học sinh giỏi cấp tỉnh, chứng chỉ quốc tế... với tổng điểm tối đa 10% (3 điểm) trên thang điểm 30. Nếu trường nào đã sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để cộng điểm thì không được quy đổi sang điểm môn tiếng Anh.
Thạc sĩ Lê Trọng Vinh, Phó trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho biết trường sử dụng điểm cộng cho thí sinh có giải quốc gia, quốc tế, thành tích đặc biệt trong thể thao văn nghệ, có chứng chỉ ngoại ngữ với tổng điểm cộng tối đa là 3. "Vì đã dùng điểm cộng nên trường không quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm thi tiếng Anh", thạc sĩ Vinh chia sẻ. Tương tự, Trường Đại học Tài chính - Marketing cũng cộng tối đa 1,5 điểm cho thí sinh có chứng chỉ IELTS và không quy đổi thành điểm tiếng Anh.
Ba yếu tố quyết định trong việc chọn ngành
Tại chương trình tư vấn, Nguyễn Thu Thảo, học sinh lớp 12A7, đặt câu hỏi về cách xác định đúng ngành phù hợp với bản thân và thị trường việc làm trong thời đại bùng nổ AI và công nghệ mới. Thạc sĩ Nguyễn Nhật Tài, Phó trưởng phòng Thông tin - truyền thông, Trường Đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), khẳng định: "Chọn nghề trước hết phải dựa vào năng lực, sở trường, đam mê. Nếu như ngành đó phù hợp với xu hướng thì tốt, không cũng không sao vì các lĩnh vực ngành nghề đang được đào tạo tại các trường đại học đều cần rất nhiều lực lượng lao động. Chỉ cần các em có năng lực, đam mê và luôn học hỏi, cập nhật kiến thức, công nghệ mới thì dù học ngành nào cũng vẫn có công việc tốt và thu nhập cao."
Thạc sĩ Trần Việt Dũng, Trưởng phòng Đào tạo Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, lưu ý chọn ngành xét tuyển cần "5 tìm" và "3 yếu tố đưa ra quyết định". Đó là:
- Tìm hiểu thông tin, quy chế tuyển sinh.
- Tìm hiểu các ngành học, các trường trên trang web.
- Tìm hiểu nhu cầu nguồn nhân lực trong thời gian hiện tại và tương lai.
- Tìm hiểu học phí có phù hợp điều kiện kinh tế gia đình hay không.
- Tìm hiểu cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.
Ba yếu tố để đưa ra quyết định là xem xét năng lực bản thân có phù hợp hay không; lắng nghe tư vấn từ thầy cô, người thân và lắng nghe tư vấn từ các trường mà thí sinh chọn xét tuyển. Chương trình Tư vấn mùa thi đã giải đáp nhiều băn khoăn cho học sinh về ngành nghề và quy chế xét tuyển đại học, góp phần định hướng tương lai cho thế hệ trẻ.
