Quy chế tuyển sinh mới: Học bạ không còn là 'tấm vé độc lập' vào đại học
Theo quy chế tuyển sinh mới được áp dụng, phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập THPT (học bạ) có những điều chỉnh quan trọng. Cụ thể, tổ hợp xét tuyển phải sử dụng điểm trung bình chung của 6 học kỳ (lớp 10, 11 và 12) cho tối thiểu 3 môn. Đáng chú ý, trong tổ hợp này bắt buộc phải có môn toán hoặc ngữ văn, và hai môn này phải đóng góp tối thiểu 1/3 trọng số tính điểm xét tuyển.
Điều kiện mới: Ràng buộc chặt chẽ với kỳ thi tốt nghiệp THPT
Đặc biệt, thí sinh dù xét học bạ vẫn phải có tổng điểm thi tốt nghiệp THPT của 3 môn tương ứng tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 15 điểm mới đủ điều kiện được xét tuyển đại học. Ví dụ, nếu xét học bạ theo tổ hợp B00 (toán, hóa, sinh), thí sinh vẫn phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp của 3 môn này từ 15 điểm trở lên.
Điều này đồng nghĩa, học bạ không còn là "tấm vé độc lập", mà trở thành một phần trong việc đánh giá tổng thể, có sự ràng buộc chặt chẽ với kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT. Thay đổi này khiến không ít thí sinh và phụ huynh lo lắng, nhất là những học sinh vốn coi xét học bạ là phương án "an toàn" trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Khuyến nghị từ chuyên gia: Chủ động thích ứng thay vì chờ đợi
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây cũng là cơ hội để người học nhìn nhận lại chiến lược lựa chọn ngành, trường và bậc học thực chất hơn. Thạc sĩ Phan Thị Lệ Thu, Phó hiệu trưởng Trường CĐ Viễn Đông, nhấn mạnh, điều quan trọng nhất với thí sinh lúc này là đánh giá đúng năng lực của bản thân, không chọn trường bằng mọi giá.
“Hãy xác định mình phù hợp ngành gì, bậc học nào, khả năng tài chính ra sao, rồi mới quyết định. Chọn đúng ngay từ đầu sẽ tránh được lãng phí thời gian và tiền bạc”, thạc sĩ Thu khuyến nghị.
Theo thạc sĩ Ngô Thị Quỳnh Xuân, Hiệu trưởng Trường CĐ Du lịch Sài Gòn, ở thời điểm này, thí sinh cần thực hiện 3 bước then chốt:
- Thứ nhất, đánh giá thực chất năng lực học tập của bản thân, không chạy theo “ngành hot” hay “trường danh tiếng” bằng mọi giá.
- Thứ hai, xác định ngành nghề phù hợp với sở trường, nhu cầu xã hội và điều kiện học tập thực tế.
- Thứ ba, xem xét toàn diện yếu tố tài chính, bởi học phí và chi phí sinh hoạt cũng là yếu tố quyết định khả năng theo học lâu dài.
“Nhiều bạn chọn trường trước rồi mới chọn ngành, trong khi phải làm ngược lại. Học đúng ngành, đúng bậc, đúng năng lực thì con đường học tập và nghề nghiệp mới bền vững”, thạc sĩ Quỳnh Xuân khuyến nghị.
Cơ hội mới cho giáo dục cao đẳng
Tiến sĩ Hoàng Trọng Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ GDNN, Bộ GD-ĐT, phân tích việc một số trường ĐH bỏ xét học bạ khiến học sinh và phụ huynh dịch trọng tâm sang các thước đo “chuẩn hóa” như thi tốt nghiệp THPT và các kỳ đánh giá năng lực. Áp lực ôn luyện, chi phí học tập và rủi ro tuyển sinh vì thế cũng gia tăng.
Xu hướng này vừa mở ra cơ hội tăng nguồn tuyển cho các trường cao đẳng, từ nhóm học sinh không chắc suất vào ĐH hoặc muốn lộ trình nhanh - chi phí thấp - ra trường sớm để tiếp cận học liên thông lên ĐH.
Theo thạc sĩ Lệ Thu, sự cạnh tranh giữa các trường CĐ không còn nằm ở việc “dễ trúng tuyển” mà phải chuyển sang bằng chất lượng đào tạo thực chất. Các trường cần chứng minh được năng lực đào tạo thông qua:
- Chương trình học gắn với thực tiễn.
- Thời lượng thực hành đủ lớn.
- Đội ngũ giảng viên có kinh nghiệm nghề.
- Mối liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp.
Khi chất lượng được chứng minh bằng đầu ra việc làm và năng lực nghề nghiệp, thí sinh và phụ huynh sẽ chủ động lựa chọn cao đẳng như một con đường chính thức, thay vì phương án dự phòng sau đại học.
Chiến lược tuyển sinh linh hoạt
Bên cạnh đó, chiến lược tuyển sinh cũng cần linh hoạt hơn. Nhiều thí sinh có thể chờ kết quả đại học rồi mới quyết định nhập học cao đẳng. Vì vậy, việc tư vấn sớm, tuyển sinh nhiều đợt và cung cấp thông tin minh bạch về lộ trình liên thông, cơ hội việc làm sẽ là yếu tố quyết định khả năng thu hút người học.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng thành công không đồng nghĩa duy nhất với tấm bằng đại học. Việc hiểu rõ bản thân phù hợp với bậc học nào mới là yếu tố quyết định khả năng theo đuổi đến cùng. Trong bối cảnh quy chế tuyển sinh thay đổi, cách tiếp cận "đại học bằng mọi giá" càng bộc lộ nhiều rủi ro.
