6 Thay Đổi Quan Trọng Trong Tuyển Sinh Đại Học 2026: Học Bạ Hẹp Hơn, Nguyện Vọng Giảm
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 vào giữa tháng 2, mang đến nhiều điểm mới so với năm 2025. Những thay đổi này nhằm đảm bảo công bằng, khách quan, nâng cao chất lượng đầu vào và giảm chi phí, áp lực xã hội cho thí sinh.
Những Điều Chỉnh Cụ Thể Trong Quy Chế Tuyển Sinh
Quy chế mới đưa ra 6 thay đổi chính, tập trung vào việc thu hẹp cửa xét tuyển học bạ, giảm số lượng nguyện vọng và phương thức xét tuyển, cũng như điều chỉnh lợi thế từ các chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết:
- Số lượng nguyện vọng: Năm 2025 không giới hạn, nhưng năm 2026 tối đa 15 nguyện vọng.
- Thứ tự nguyện vọng ngành Sư phạm: Năm 2025 không quy định, năm 2026 từ 1 đến 5.
- Số lượng phương thức xét tuyển: Năm 2025 không giới hạn, năm 2026 tối đa 5 (không tính xét tuyển thẳng).
- Xét tuyển học bạ: Năm 2025 yêu cầu sử dụng học bạ cả năm lớp 12 với trọng số tối thiểu 25%. Năm 2026, thí sinh phải xét điểm trung bình chung học bạ 6 kỳ (lớp 10, 11 và 12) của tối thiểu ba môn, trong đó bắt buộc có Toán hoặc Văn với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 10/30 điểm. Đồng thời, thí sinh phải có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp (theo tổ hợp hoặc Toán, Văn và một môn khác) tối thiểu là 15/30.
- Điểm cộng: Tổng điểm cộng vẫn là tối đa 3/30, nhưng năm 2026 được chia thành ba loại cụ thể: điểm thưởng với thí sinh được tuyển thẳng nhưng không dùng (0-3), điểm xét thưởng với thành tích, năng khiếu đặc biệt (0-1,5), và điểm khuyến khích với chứng chỉ ngoại ngữ và chứng chỉ quốc tế (0-1,5).
- Quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ: Năm 2025 không quy định mức quy đổi, chỉ yêu cầu trọng số điểm xét không vượt 50%. Năm 2026, bảng quy đổi phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch ứng với thang điểm của chứng chỉ. Các trường đã quy đổi điểm chứng chỉ thì không cộng điểm khuyến khích.
Tác Động Của Các Thay Đổi Đến Thí Sinh
Trong số những điều chỉnh, việc xét tuyển học bạ và điểm cộng khuyến khích được đánh giá là đáng chú ý nhất. Xét học bạ là một trong hai phương thức chủ đạo, chiếm khoảng 40% số thí sinh trúng tuyển nhập học mỗi năm. Trước đây, các trường thường xét riêng điểm 3-5 kỳ từ lớp 10 đến 12, thậm chí có trường chỉ xét điểm lớp 12. Tuy nhiên, phương thức này gây tranh cãi vì không có chuẩn chung giữa các địa phương hay giữa các trường trong cùng một tỉnh, thành.
Về điểm cộng, nếu trước đây Bộ không quy định cụ thể, thì nay chia thành ba loại rõ ràng. Điều này đồng nghĩa với việc thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế không còn hưởng lợi thế kép như năm ngoái, khi vừa được quy đổi điểm, vừa được cộng điểm ưu tiên.
Lịch Trình Và Các Quy Định Khác
Năm 2026, lịch tuyển sinh đại học dự kiến được đẩy lên nửa tháng do lịch thi tốt nghiệp THPT dự kiến diễn ra vào ngày 11-12/6, sớm hơn mọi năm. Thí sinh sẽ đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7. Kết quả đỗ hay trượt sẽ được công bố từ 17h ngày 10/8, thời điểm kết thúc lọc ảo, đến 17h ngày 13/8.
Các quy định khác về quy đổi điểm, xác định độ lệch điểm giữa các phương thức, tổ hợp, cũng như cách tính điểm ưu tiên đối tượng và khu vực vẫn được giữ nguyên. Đến nay, phần lớn các trường đại học đã công bố các điểm chính về tuyển sinh, bao gồm phương thức, chỉ tiêu và công thức xét tuyển.
Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, cho biết các điều chỉnh này nhằm bảo đảm công bằng, khách quan trong tuyển sinh, đồng thời nâng cao chất lượng đầu vào và giảm bớt áp lực cho xã hội.
