Chuyên gia tâm lý chỉ cách giúp học sinh tránh 'tính ỳ' sau kỳ nghỉ Tết
Kỳ nghỉ Tết là khoảng thời gian quý giá để học sinh thư giãn và nạp lại năng lượng sau một học kỳ vất vả. Tuy nhiên, nếu nghỉ ngơi theo kiểu "đứt nhịp" hoàn toàn, như ngủ quá nhiều, xem màn hình liên tục và bỏ bê sách vở, các em dễ rơi vào trạng thái uể oải, khó tập trung và lo lắng về thi cử khi quay lại trường. Tiến sĩ Mai Mỹ Hạnh, Phó khoa Tâm lý Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ những lời khuyên thiết thực cho phụ huynh và nhà trường.
Duy trì nhịp học nhẹ nhàng trong kỳ nghỉ
Theo tiến sĩ Hạnh, phụ huynh nên hướng dẫn con em nguyên tắc cơ bản để giữ nhịp học bằng cách dành 15-20 phút mỗi ngày, tùy theo bậc học, để xem lại bài, ôn tập ý chính hoặc làm vài câu bài tập đơn giản. Học ít nhưng đều đặn giúp tạo thói quen và tâm thế sẵn sàng, tránh hiện tượng "tính ỳ" khi năm học mới bắt đầu. Đồng thời, khuyến khích trẻ vui chơi lành mạnh, kiểm soát thời gian sử dụng màn hình, vận động nhẹ nhàng và phụ giúp việc nhà. Những hoạt động này không chỉ điều hòa cảm xúc mà còn giảm căng thẳng, đảm bảo Tết vui vẻ mà vẫn duy trì động lực học tập.
Khai bút đầu xuân: Khởi động tâm thế tích cực
Khai bút đầu xuân, dưới góc nhìn tâm lý học, là hình thức tạo động lực giúp học sinh bắt đầu năm mới với mục tiêu rõ ràng và niềm tin vào bản thân. Tiến sĩ Hạnh gợi ý phụ huynh khuyến khích con viết vài dòng về lòng biết ơn, mục tiêu học tập nhỏ hoặc lời hứa tử tế với chính mình, như ngủ sớm hơn hay giảm dùng điện thoại. Việc này không cần áp lực về nội dung hay hình thức, mà quan trọng là giúp trẻ sống có định hướng trong năm mới.
Nhẹ nhàng trở lại với việc học sau Tết
Với trẻ mầm non và tiểu học, tiến sĩ Hạnh lưu ý hai khó khăn phổ biến sau Tết: trôi nhịp sinh hoạt và tâm lý bám bố mẹ. Để khắc phục, phụ huynh nên dần điều chỉnh giờ giấc ăn ngủ trước khi đi học lại, mỗi ngày chỉnh sớm hơn một chút. Buổi tối trước ngày đến trường, cùng con soạn sách vở và chuẩn bị đồng phục, đồng thời trò chuyện về những kỷ niệm vui với thầy cô, bạn bè để khơi gợi cảm xúc tích cực. Khi đưa con đến lớp, nên tạm biệt ngắn gọn và truyền thông điệp an toàn, như "Chiều bố mẹ đón con".
Đối với học sinh THCS và THPT, sau Tết thường xuất hiện hai trạng thái tâm lý: chán nản, thiếu động lực hoặc lo lắng quá mức về thi cử. Tiến sĩ Hạnh khuyên các em khởi động nhẹ nhàng trong 48 giờ đầu bằng cách dọn dẹp góc học tập, đặt ra 2-3 nhiệm vụ nhỏ mỗi ngày, như xem lại công thức hoặc làm một bài tập. Hoàn thành nhiệm vụ giúp tạo dopamine, hormone tạo động lực, và xây dựng cảm giác "mình làm được", từ đó kéo lại động lực nhanh chóng.
Vai trò của nhà trường trong việc đón học sinh trở lại
Những ngày đầu sau Tết, học sinh cần được đón nhận bằng cảm xúc tích cực trước khi vào nhịp học. Tiến sĩ Hạnh đề xuất nhà trường và giáo viên ưu tiên các hoạt động nhẹ nhàng trong tuần đầu, như dành 10-15 phút đầu giờ để học sinh chia sẻ điều vui sau Tết, viết mục tiêu nhỏ hoặc tham gia hoạt động "khởi động tinh thần" như cây điều ước hay bản đồ cảm xúc. Những hoạt động này giúp lớp học ấm áp hơn, giảm căng thẳng và cho phép giáo viên nhận diện học sinh cần hỗ trợ. Hạn chế giao quá nhiều bài tập trước và sau Tết, vì điều này có thể tạo căng thẳng và đi ngược lại mục tiêu xây dựng trường học hạnh phúc.
Tóm lại, bằng cách kết hợp giữa duy trì nhịp học nhẹ nhàng, khai bút đầu xuân và các hoạt động chào đón tích cực, học sinh có thể tránh được "tính ỳ" và sẵn sàng cho năm học mới với tâm thế vui vẻ, ổn định.
