Tiến sĩ Tâm Lý Chia Sẻ Bí Quyết Nuôi Dưỡng Hoài Bão Cho Trẻ
Tại một hội thảo về du học Mỹ diễn ra vào ngày 22.3 tại TP.HCM, tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A, giảng viên Trường Đại học Luật TP.HCM, đã đưa ra hai lời khuyên đáng chú ý dành cho các bậc phụ huynh. Những chia sẻ này xuất phát từ câu hỏi của một phụ huynh về cách xây dựng hoài bão và ước mơ nghề nghiệp nơi con cái.
Lời Khuyên Đầu Tiên: Tạo Chất Liệu Hoài Bão Trong Gia Đình
Tiến sĩ Tô Nhi A nhấn mạnh rằng, trong gia đình, chất liệu của hoài bão phải được hiện diện một cách rõ ràng. Bà giải thích rằng nếu cha mẹ muốn con theo đuổi lĩnh vực công nghệ thông tin, chẳng hạn như trở thành lập trình viên, thì cần tạo điều kiện cho con tiếp xúc với công nghệ, tham gia các hội thảo về lập trình. Điều này giúp trẻ dễ dàng hình dung về hoài bão và nghề nghiệp, từ đó có động lực cố gắng. Ngược lại, sự mơ hồ sẽ khiến trẻ cảm thấy hoài bão quá xa vời và thiếu hứng thú.
Bà nêu ví dụ cụ thể: "Một gia đình muốn con đọc sách, nhưng từ lầu 1 tới lầu 5 chẳng có cuốn sách nào. Hoặc cha mẹ không bao giờ đưa con đến đường sách, nhà sách, thì liệu mong muốn đó có thể thành hiện thực?". Chất liệu hoài bão không chỉ nằm ở vật chất như máy tính, sách vở trong không gian gia đình, mà còn ở sự kết nối giữa các thành viên, như những bữa cơm chung và các cuộc trò chuyện về nghề nghiệp.
Lời Khuyên Thứ Hai: Truyền Cảm Hứng Bằng Niềm Vui
Lời khuyên thứ hai mà tiến sĩ Tô Nhi A đưa ra là khi nói về hoài bão, cha mẹ cần thể hiện sự vui vẻ và tích cực. Bà chỉ ra rằng nhiều phụ huynh thường chỉ tập trung vào khía cạnh tài chính của nghề nghiệp, như kiếm được nhiều tiền, mà quên đi những trải nghiệm hạnh phúc mà công việc mang lại.
"Cha mẹ muốn con kế tục nghề nghiệp của mình, nhưng khi đi làm về lại than vãn, chê bai đồng nghiệp hoặc công ty. Liệu con có thấy nghề đó vui không? Niềm vui từ hoài bão cần được lồng ghép trong câu chuyện của cha mẹ, bởi nghề nghiệp không chỉ mang lại giá trị vật chất mà còn là niềm hạnh phúc. Nếu không, trẻ sẽ tự hỏi tại sao phải theo đuổi một nghề mà chúng thấy khổ sở", tiến sĩ Tô Nhi A phân tích.
Nhấn Mạnh Vai Trò Của Mục Tiêu Và Sự Bình An
Trong hội thảo, tiến sĩ Tô Nhi A cũng trao đổi về những yếu tố cần chuẩn bị để con có hành trình du học thành công. Bà nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác định mục tiêu rõ ràng cho mỗi gia đình và đảm bảo sự bình an khi con học tập xa nhà. Khi mục tiêu được củng cố bằng các giải pháp cụ thể và sự chuẩn bị kỹ lưỡng, gia đình sẽ dễ dàng vượt qua những thử thách.
Bà đưa ra biểu đồ hình tháp với năm bậc nhu cầu của trẻ, từ sinh tồn, an toàn, tình yêu và hạnh phúc, đến nhu cầu được tôn trọng và thể hiện bản thân. Tiến sĩ Tô Nhi A đặt câu hỏi: "Các phụ huynh thường làm tốt hai bậc đầu, nhưng bậc thứ ba - tình yêu và sự kết nối - chúng ta đã thực sự hoàn thành chưa? Bao lâu rồi chúng ta chưa có bữa cơm gia đình đầm ấm?".
Bà cũng chỉ ra lỗi thường gặp ở bậc thứ tư - nhu cầu được tôn trọng. Nhiều cha mẹ vô tình phủ nhận cảm xúc của con bằng những câu nói như "Ủa, mắc gì con quạu?" hoặc so sánh con với người khác, khiến trẻ không cảm thấy được lắng nghe và thấu hiểu.
Không Áp Đặt, Hãy Lắng Nghe Từng Cá Nhân
Thầy Văn Tấn Hoàng Vỹ, Hiệu trưởng và người sáng lập Trường Van Houston Academy tại Texas, Mỹ, chia sẻ quan điểm rằng trong giáo dục, không có công thức chung để xây dựng hoài bão. Mỗi học sinh là một cá thể độc đáo với sở thích và thế mạnh riêng.
"Chúng tôi chọn cách lắng nghe câu chuyện của từng em, hỏi về hoài bão và dự định riêng. Đồng thời, chúng tôi đưa học sinh tham quan các trường đại học, để các em quan sát sinh viên học tập và trao đổi. Những trải nghiệm này có thể khơi dậy khao khát và động lực học tập từ bậc trung học", thầy Vỹ giải thích.
Tiến sĩ Tô Nhi A kết luận rằng hệ thống năng lực của trẻ là kết quả của giáo dục, và cần sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường. Việc du học có thể giúp trẻ rời xa vòng tay cha mẹ để phát triển năng lực tự lập, nhưng điều quan trọng là duy trì sự kết nối an toàn và bền vững giữa các thành viên.
