APAIE 2026 Khép Lại, Việt Nam Ghi Dấu Ấn Đầu Tiên Trên Bản Đồ Giáo Dục Quốc Tế
Hôm nay, ngày 27 tháng 2, Hội nghị và triển lãm giáo dục quốc tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAIE) 2026 đã chính thức kết thúc. Sự kiện này, một trong bốn hội nghị giáo dục quốc tế lớn nhất toàn cầu, không chỉ là dịp trao đổi học thuật mà còn đánh dấu một cột mốc đáng chú ý cho Việt Nam. Lần đầu tiên, Việt Nam tham dự APAIE với tư cách một quốc gia và đồng thời tổ chức Triển lãm giáo dục Việt Nam (Vietnam Pavilion), giới thiệu hình ảnh giáo dục nước nhà đến bạn bè quốc tế.
Tại Sao Việt Nam Được Chọn Làm Điểm Đến Giáo Dục?
Phó giáo sư Phạm Huy Tuân, Phó viện trưởng Viện Đào tạo quốc tế thuộc Trường Đại học Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, chia sẻ từ Hồng Kông - nơi diễn ra APAIE 2026. Ông nhấn mạnh đây là cơ hội quan trọng để các trường đại học Việt Nam tìm kiếm đối tác, đặc biệt cho các hoạt động trao đổi sinh viên, giảng viên và nghiên cứu quốc tế, cũng như thu hút sinh viên quốc tế. Sự kiện còn giúp quảng bá thương hiệu và tăng cường sự hiện diện quốc tế của giáo dục Việt Nam.
Việc chủ động tham gia các hội nghị giáo dục quốc tế với tư cách quốc gia là cần thiết, nhưng theo các chuyên gia, hoạt động này cần nằm trong một chiến lược tổng thể được thiết kế phù hợp với đặc điểm của Việt Nam. Ông Ben Burrowes, Giám đốc khu vực châu Á của Cơ quan Giáo dục New Zealand (ENZ), khuyến nghị Việt Nam nên cân nhắc xây dựng và vận hành một chiến lược giáo dục quốc tế quốc gia, tương tự cách tiếp cận của nhiều nước có kinh nghiệm.
Chiến Lược Giáo Dục Quốc Tế: Bài Học Từ New Zealand Và Anh
Ông Burrowes cho biết New Zealand đã ban hành Chiến lược giáo dục quốc tế 2022 - 2030 và Kế hoạch phát triển giáo dục quốc tế tầm nhìn đến 2034, đặt ra các mục tiêu trọng tâm. Trong khi đó, chính phủ Anh công bố Chiến lược giáo dục quốc tế mới vào tháng 1, với mục tiêu nâng giá trị xuất khẩu giáo dục lên 40 tỉ bảng mỗi năm vào năm 2030. Chiến lược này chuyển trọng tâm từ số lượng sinh viên quốc tế sang xuất khẩu giáo dục thông qua giáo dục xuyên quốc gia, công nghệ giáo dục và đào tạo ngôn ngữ.
Giáo sư Steve Smith, Đại sứ giáo dục quốc tế của chính phủ Anh, tiết lộ Việt Nam là một trong năm thị trường ưu tiên trong chiến lược mới của Anh. Ông lý giải điều này dựa trên ba nguyên nhân: sự ủng hộ của chính phủ Việt Nam đối với quốc tế hóa giáo dục, quy mô thị trường đủ lớn và mô hình kinh doanh khả thi. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện khung pháp lý và thu hút các đại học hàng đầu mở phân hiệu tại Việt Nam.
Các Nước Láng Giềng Đang Làm Gì Để Trở Thành Trung Tâm Giáo Dục?
Indonesia đang đặt mục tiêu trở thành trung tâm giáo dục Đông Nam Á, với Tổng thống Prabowo Subianto trực tiếp kêu gọi các đại học hàng đầu Anh hợp tác thành lập 10 trường đại học tại nước này. Giáo sư Stella Christie, Thứ trưởng Bộ Giáo dục Đại học, Khoa học và Công nghệ Indonesia, chia sẻ về nỗ lực nâng tầm hợp tác lên cấp độ chính phủ.
Malaysia, thông qua Ủy ban Giáo dục toàn cầu Malaysia (EMGS), đã thực hiện nhiều biện pháp để tăng cường quốc tế hóa, thu hút các phân hiệu quốc tế và hỗ trợ các đại học mở cơ sở đào tạo ở nước ngoài. Đến năm 2023, Malaysia đã thu hút 170.000 sinh viên quốc tế, trở thành "trạm trung chuyển" giáo dục trong khu vực.
Tiến sĩ Phạm Hiệp, Viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục và chuyển giao tri thức, khuyến nghị các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam không nên bỏ qua nguồn sinh viên quốc tế từ các thị trường láng giềng như Lào, Campuchia, Trung Quốc và Philippines. Dữ liệu từ Cục Hợp tác quốc tế (Bộ GD-ĐT) cho thấy số lượng sinh viên quốc tế tại Việt Nam đạt kỷ lục 22.000 người trong năm học 2023 - 2024, với 80% đến từ Lào và Campuchia.
Xác Định Mục Tiêu Chiến Lược Cho Việt Nam
Giáo sư Trần Thị Lý, chuyên gia giáo dục quốc tế tại Đại học Deakin (Úc), nhấn mạnh Việt Nam cần xác định các mục tiêu chiến lược khi phát triển thành trung tâm giáo dục. Các mục tiêu có thể bao gồm:
- Trung tâm người học: thu hút sinh viên quốc tế và nâng cao trải nghiệm học tập.
- Trung tâm nhân tài: phục vụ nhu cầu thị trường lao động và phát triển kỹ năng chuyên môn cao.
- Trung tâm tri thức và nghiên cứu: thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới và hợp tác học thuật quốc tế.
- Trung tâm định vị khu vực: tăng quyền lực mềm và vị thế quốc gia trong khu vực.
Singapore là ví dụ điển hình về việc kết hợp các trung tâm này, trong khi Qatar và UAE phát triển mô hình tập trung theo khu quy hoạch. Kazakhstan cũng đáng chú ý với nỗ lực tự định vị như một trung tâm giáo dục khu vực Trung Á thông qua cải cách và hợp tác quốc tế.
APAIE 2026 không chỉ là một sự kiện kết thúc mà còn mở ra cánh cửa mới cho giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế, với tiềm năng xuất khẩu giáo dục ngày càng tăng và cơ hội hợp tác toàn cầu rộng mở.
