Ngành giáo dục mầm non tại Việt Nam đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng. Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), cả nước hiện thiếu hơn 15.000 giáo viên mầm non, và dự kiến cần bổ sung khoảng 68.779 giáo viên trong giai đoạn 2026-2030.
Thông tin này được đưa ra tại buổi làm việc giữa Bộ GD&ĐT và Vụ Giáo dục Mầm non. Ông Nguyễn Thanh Đề, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Mầm non, cho biết hiện cả nước có 15.069 cơ sở giáo dục mầm non, trong đó 78,7% là công lập. Tổng số trẻ đến trường đạt hơn 4,87 triệu em, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt 58,7%. Tuy nhiên, đội ngũ nhân sự vẫn chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Toàn ngành hiện có 497.174 cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhưng vẫn thiếu 15.205 giáo viên.
Khó khăn về cơ sở vật chất và nhân lực
Không chỉ thiếu nhân lực, cơ sở vật chất của ngành cũng còn nhiều hạn chế. Tỷ lệ phòng học kiên cố hiện đạt 85,23%, trong khi thiết bị dạy học mới chỉ đáp ứng khoảng 49,65% nhu cầu tối thiểu. Điều này đặt ra thách thức lớn cho việc nâng cao chất lượng giáo dục mầm non.
Từ năm 2026 và trong giai đoạn 2026-2030, ngành sẽ tập trung triển khai hai nhiệm vụ trọng tâm: đổi mới chương trình giáo dục mầm non và thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3-5 tuổi. Chương trình giáo dục mầm non mới sẽ được thí điểm từ năm học 2026-2027, hướng tới phát triển toàn diện trẻ em, phù hợp yêu cầu đổi mới giáo dục.
Song song đó, Bộ GD&ĐT cũng triển khai lộ trình phổ cập giáo dục mầm non theo nghị định của Chính phủ, đồng thời rà soát điều kiện bảo đảm tại các địa phương. Riêng năm 2026, Vụ Giáo dục Mầm non được giao 7 nhiệm vụ trọng tâm, bao gồm nâng cao năng lực đội ngũ, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, đánh giá dinh dưỡng trẻ em và xây dựng các mô hình giáo dục tiên tiến trên nền tảng số.
Yêu cầu từ lãnh đạo Bộ GD&ĐT
Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh yêu cầu Vụ Giáo dục Mầm non rà soát kỹ lộ trình phổ cập giáo dục cho trẻ 3-5 tuổi, làm rõ những khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ và nguồn lực tại từng địa phương. Các số liệu về nhu cầu đầu tư và bổ sung giáo viên cần được phân tích cụ thể để phục vụ công tác điều hành.
Đối với chương trình giáo dục mầm non mới, Thứ trưởng đề nghị tổ chức sơ kết việc triển khai thí điểm nhằm đánh giá mức độ phù hợp của chương trình, khả năng triển khai của giáo viên cũng như hiệu quả gắn với chuyển đổi số và học liệu hỗ trợ.
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh giáo dục mầm non thời gian tới phải tập trung vào hai mục tiêu lớn: mở rộng phổ cập cho trẻ 3-5 tuổi và tăng tỷ lệ trẻ dưới 3 tuổi đến lớp, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục trên cơ sở bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Để thực hiện mục tiêu này, Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách; rà soát nhu cầu biên chế và xây dựng chính sách phù hợp với đặc thù nghề giáo viên mầm non. Bộ trưởng cũng giao Vụ Giáo dục Đại học khẩn trương hoàn thiện chuẩn chương trình đào tạo giáo viên mầm non và giao chỉ tiêu đào tạo sát nhu cầu thực tế.
Ngoài ra, Bộ đề nghị tăng cường quản trị dựa trên dữ liệu, xây dựng hệ thống dashboard chung để theo dõi đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và tỷ lệ huy động trẻ đến trường, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát trên toàn quốc.
