Giáo viên mầm non Nghệ An chờ thăng hạng: Đủ điều kiện vẫn bị bỏ quên
Hơn 20 năm gắn bó với nghề giáo, cô Phan Thị Huyền - giáo viên Trường mầm non Yên Thành, tỉnh Nghệ An - đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn để được thăng từ hạng 3 lên hạng 2. Thế nhưng, kể từ khi nộp đơn đề nghị vào năm 2019 đến nay, cô vẫn trong tình trạng chờ đợi vô vọng. Câu chuyện của cô Huyền không phải là cá biệt mà phản ánh một thực trạng đáng buồn: tỷ lệ giáo viên mầm non được thăng hạng 2 tại nhiều xã thuộc Nghệ An đang ở mức rất thấp, trong khi hàng loạt nhà giáo đã đủ điều kiện từ lâu.
Những lá đơn đề nghị bị bỏ quên
"Năm 2019, tôi đã làm đơn đề nghị được thăng hạng nhưng không được Phòng Nội vụ huyện Yên Thành (trước đây) xem xét. Khi chúng tôi đến hỏi, chỉ nhận được câu trả lời rằng việc xét thăng hạng cho giáo viên không thuộc thẩm quyền của huyện mà là của tỉnh", cô Huyền chia sẻ với sự bức xúc. "Điều khiến chúng tôi buồn nhất là chưa bao giờ nhận được thông báo hay hướng dẫn chính thức nào từ các cơ quan quản lý, trong khi cùng thời điểm, các địa phương khác vẫn đều đặn xét thăng hạng cho giáo viên. Đến năm 2025, tôi tiếp tục làm đơn gửi Sở Nội vụ nhưng vẫn không có kết quả."
Cô Huyền là một trong hơn 200 giáo viên mầm non tại 9 xã thuộc huyện Yên Thành (cũ) đã gửi đơn kiến nghị lên các sở ban ngành và UBND tỉnh Nghệ An. "Ở trường tôi, tỷ lệ giáo viên hạng 2 chỉ mới đạt khoảng 20%, trong khi quy định cho phép lên đến 50%. Việc không được thăng hạng khiến chúng tôi thiệt thòi không chỉ về chế độ tiền lương mà còn ảnh hưởng tâm lý, bởi thăng hạng là sự công nhận năng lực chuyên môn, uy tín nghề nghiệp và mở ra cơ hội phát triển", cô Huyền bày tỏ.
Bất cập trong quy trình thăng hạng
Câu chuyện tương tự cũng xảy ra với cô Phan Thị Thu, giáo viên Trường mầm non Vĩnh Thành. Tốt nghiệp cao đẳng sư phạm và có bằng đại học từ năm 2014, với 36 năm kinh nghiệm giảng dạy, cô Thu đã đủ điều kiện thăng hạng từ lâu nhưng nhiều lần đề nghị vẫn không được xem xét. "Trong khi các huyện khác đã nhiều lần xét thăng hạng, riêng huyện Yên Thành (cũ) chỉ mới xét một lần vào năm 2019 với số lượng giáo viên được thăng hạng rất ít so với các địa phương khác. Sự thiếu đồng bộ này gây thiệt thòi lớn cho chúng tôi", cô Thu cho biết.
Theo quy định hiện hành, giáo viên được xếp theo ba hạng (1, 2, 3) làm căn cứ tính lương và phụ cấp. Một hiệu phó trường mầm non có hơn 30 năm đứng lớp, đủ điều kiện thăng hạng nhưng vẫn là giáo viên hạng 3, đã chỉ ra nhiều bất cập trong quá trình này. Việc khống chế tỷ lệ giáo viên được thăng hạng tạo ra sự bất công khi những người có cùng số năm công tác, trình độ và năng lực chuyên môn lại có số phận khác nhau: người được lên hạng 2, người vẫn mãi ở hạng 3. Hơn nữa, việc xét thăng hạng phụ thuộc nhiều vào quyết định của lãnh đạo từng địa phương, dẫn đến tình trạng nơi nhiều, nơi ít giáo viên được thăng hạng dù tất cả đều đủ tiêu chuẩn.
Đợi chờ từ chỉ đạo đến thực thi
Ngày 25/11/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành công văn đốc thúc các địa phương rà soát và xét thăng hạng cho giáo viên. Bộ nhận định việc thăng hạng thời gian qua còn nhiều bất cập do thực hiện không đồng bộ giữa các địa phương và yêu cầu các tỉnh, thành nhanh chóng tổ chức xét thăng hạng theo quy định để đảm bảo quyền lợi cho nhà giáo.
Sau đó, ngày 28/11/2025, Sở GD-ĐT Nghệ An có văn bản gửi các xã, phường và hiệu trưởng các trường trên địa bàn tỉnh, yêu cầu rà soát và báo cáo thực trạng thăng hạng chức danh nghề nghiệp của viên chức. Văn bản nêu rõ: "Đối với các phường, xã có cơ cấu các hạng chức danh nghề nghiệp chưa vượt quá tỷ lệ theo quy định thì quan tâm tổ chức xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp cho giáo viên, nhân viên mầm non, phổ thông công lập trên địa bàn để đảm bảo quyền lợi cho viên chức."
Các xã đã thực hiện thống kê số lượng giáo viên đã thăng hạng và đủ điều kiện thăng hạng gửi về Sở GD-ĐT Nghệ An. Tuy nhiên, từ đó đến nay, việc thăng hạng cho giáo viên vẫn chưa được triển khai.
Phân cấp thẩm quyền và những rào cản
Ông Nguyễn Thế Lực, Phó phòng Tổ chức cán bộ (Sở GD-ĐT Nghệ An), cho biết trước khi chính quyền hai cấp đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025, thẩm quyền xét thăng hạng cho giáo viên THPT thuộc về sở, còn các khối THCS, tiểu học và mầm non thuộc về huyện. Riêng khối THPT, tỷ lệ thăng hạng toàn tỉnh đã đạt 46%, gần với mức tối đa 50% theo quy định.
"Các khối khác thì thẩm quyền thuộc huyện, nhưng như huyện Yên Thành (cũ) chưa tổ chức xét thăng hạng cho giáo viên. Một số giáo viên có hạng 2 hiện nay chủ yếu do thông qua xếp bậc lương", ông Lực thông tin. Ông cũng cho hay tỷ lệ giáo viên hạng 2 khối mầm non toàn tỉnh Nghệ An mới chỉ đạt khoảng 30%, thấp hơn nhiều so với mức tối đa 50%.
Sau khi chính quyền hai cấp hoạt động, UBND tỉnh Nghệ An đã phân cấp thẩm quyền cho Sở GD-ĐT và UBND xã, phường trong việc tổ chức xét thăng hạng cho các trường học trực thuộc. Theo đó, khối THPT vẫn do Sở GD-ĐT phụ trách, còn các khối THCS, tiểu học và mầm non giao cho UBND xã, phường.
"Do lúc đó đã gần cuối năm, chính quyền cấp xã cũng nhiều việc nên nhiều xã làm không kịp, vì thế đề án xét thăng hạng cho giáo viên không thể trình UBND tỉnh để phê duyệt", ông Lực giải thích.
Tương lai bất định trước thay đổi chính sách
Ông Lực cũng tiết lộ một thách thức mới: Luật Viên chức quy định từ ngày 1/7/2026, việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức sẽ theo vị trí việc làm thay vì phân loại theo xếp hạng như hiện nay. "Chúng tôi đang chờ nghị định của Chính phủ và thông tư của Bộ GD-ĐT hướng dẫn để thực hiện. Nếu tiếp tục xếp hạng giáo viên thì sẽ giao thẩm quyền cho các xã, phường xem xét thăng hạng. Còn nếu áp dụng quy định mới thì sẽ thực hiện theo quy định mới", ông Lực cho biết.
Trong bối cảnh đó, hàng trăm giáo viên mầm non tại Nghệ An vẫn tiếp tục chờ đợi trong bất an. Họ không chỉ lo lắng về quyền lợi vật chất bị ảnh hưởng mà còn cảm thấy thiếu sự công nhận xứng đáng cho những đóng góp thầm lặng của mình. Câu chuyện thăng hạng của họ không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn phản ánh những bất cập trong cơ chế quản lý giáo dục cần được tháo gỡ kịp thời.
