Thầy Nguyễn Tiến Đạt: Kỳ Thi THPT 2025 Đánh Dấu Bước Ngoặt Về Triết Lý Giáo Dục
Trong một cuộc trao đổi gần đây, thầy Nguyễn Tiến Đạt đã nhấn mạnh sự kiện giáo dục ấn tượng nhất năm 2025 chính là kỳ thi tốt nghiệp THPT đầu tiên được tổ chức trọn vẹn theo định hướng của Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018. Cấu trúc thi "2 môn bắt buộc + 2 môn tự chọn" không chỉ là thay đổi về số lượng môn thi, mà còn thể hiện một sự chuyển dịch sâu sắc trong triết lý đánh giá năng lực học sinh.
Thay Đổi Từ Gốc Rễ: Từ Học Thuộc Lòng Đến Hiểu Bản Chất
Theo thầy Đạt, đề thi năm 2025 đã tăng cường tính vận dụng và phân hóa, đặc biệt với khoảng 30% câu hỏi cuối cùng mang tính thách thức cao. Thông điệp rõ ràng từ sự thay đổi này là việc học thuộc lòng sẽ không còn đủ để đạt kết quả tốt. Học sinh buộc phải nắm vững bản chất kiến thức, biết cách liên hệ với thực tiễn và xử lý linh hoạt các tình huống mới. Đây được xem như một phép thử quan trọng cho quá trình đổi mới giáo dục.
Kết quả thực tế từ mùa thi 2025 phần nào phản ánh hiệu quả của phương pháp học tập theo hướng hiểu bản chất. Thống kê từ hệ thống SSStudy cho thấy, năm 2025 ghi nhận hơn 20 thủ khoa cấp tỉnh và trường. Khoảng 40% học sinh đạt từ 9 điểm trở lên và 95% đạt từ 8 điểm trở lên ở môn Toán, với nhiều em đạt điểm số cao từ 9,5 đến 10 điểm. Tổng điểm xét tuyển của nhiều thí sinh dao động từ 27 đến gần 29 điểm.
Thầy Đạt nhận định: "Những con số ấn tượng này không đến từ việc 'luyện mẹo', mà là kết quả của quá trình rèn luyện tư duy và kỹ năng xử lý bài toán theo đúng định hướng của đề thi mới. Khi đề thi chú trọng đánh giá năng lực, những học sinh có nền tảng kiến thức vững chắc sẽ chiếm ưu thế rõ rệt."
Định Hướng Cho Năm 2026: Chiến Lược Học Tập Và Ứng Dụng AI
Bước sang năm 2026, thầy Đạt cho rằng đây là giai đoạn triển khai chiều sâu các chính sách giáo dục, không còn ở mức độ thử nghiệm. Ông khuyên học sinh cần xây dựng chiến lược rõ ràng với tư duy "3 nhóm nguyện vọng": nhóm kỳ vọng, nhóm vừa sức và nhóm an toàn. Đồng thời, việc tập trung vào các môn thế mạnh, đặc biệt là môn cốt lõi theo ngành học, là yếu tố then chốt để thành công trong tuyển sinh đại học.
Về vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập, thầy Đạt nhìn nhận đây là một công cụ chiến lược hỗ trợ đắc lực, chứ không phải là cứu cánh. AI có thể giúp học sinh phân tích điểm yếu, gợi ý cách tiếp cận bài toán và tạo ra ngân hàng câu hỏi luyện tập phong phú. Tuy nhiên, ông cảnh báo: "AI chỉ phát huy hiệu quả khi người dùng biết đặt câu hỏi đúng. Nếu học sinh chỉ sao chép lời giải từ AI, họ sẽ đánh mất khả năng tư duy độc lập vốn rất cần thiết trong phòng thi."
Thầy Đạt cũng chia sẻ ba nguyên tắc ứng dụng AI hiệu quả:
- Hệ thống hóa kiến thức: Sử dụng AI để xây dựng sơ đồ tư duy, bảng so sánh và tổng hợp công thức, giúp nắm vững nền tảng theo ma trận đề thi.
- Phân tích lỗi sai: Yêu cầu AI phân tích nguyên nhân sai sót sau mỗi bài thi thử và đề xuất các dạng bài tương tự để luyện tập sâu hơn.
- Mở rộng tư duy thực tiễn: AI có thể hỗ trợ tiếp cận các tình huống thực tế, nhưng học sinh cần tự rèn luyện phản xạ giải quyết vấn đề.
Lời Nhắn Gửi Đến Thế Hệ 2K8: Chuẩn Bị Hành Trang Vững Vàng
Trước thềm năm Bính Ngọ 2026, thầy Nguyễn Tiến Đạt gửi lời khuyên đến các bạn học sinh 2K8: "Hãy chuẩn bị ba điều cốt lõi: kiến thức thực chất, tâm thế vững vàng và chiến lược rõ ràng. Các em nên xây dựng lộ trình học tập theo từng giai đoạn: củng cố nền tảng, tổng ôn kiến thức và luyện đề chuyên sâu. Đừng chạy theo tin đồn hay học tủ, mà hãy giữ vững bản sắc văn hóa và tinh thần hiếu học của người Việt."
Ông kết luận: "Giáo dục Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ từ năm Ất Tỵ 2025 sang Bính Ngọ 2026. Trong dòng chảy đổi mới này, yếu tố quyết định không nằm ở việc đề thi thay đổi như thế nào, mà là ở khả năng chủ động thích ứng và học tập thực chất của mỗi người học."
