Trao đổi với phóng viên, thầy Lý Tuấn Thiện, giáo viên ngữ văn Trường THPT Trưng Vương, TP.HCM, nhận định đề thi văn tốt nghiệp THPT 2026 đảm bảo cấu trúc, phù hợp với kiến thức học sinh đã được học và ôn tập. Theo thầy, đề thi có sự phân hóa rất cao, trải đều từ phần đọc hiểu (4 điểm) đến phần viết (6 điểm). Ở phần đọc hiểu, từ câu số 3 trở đi đã có sự phân hóa rõ rệt, đòi hỏi thí sinh phải dành nhiều thời gian suy nghĩ để có câu trả lời chính xác.
Câu hỏi về 'Steve Jobs Việt Nam' gây tranh luận
Đáng chú ý, câu hỏi 2 điểm trong đề thi yêu cầu thí sinh viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ về chủ đề: "Làm thế nào để có những 'Steve Jobs Việt Nam'?" dựa trên gợi dẫn về các nhân vật như Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk. Thầy Lý Tuấn Thiện cho rằng đây là cách ra đề đổi mới, sáng tạo. Thí sinh cần định nghĩa được thuật ngữ "Steve Jobs Việt Nam" và đề xuất các giải pháp cụ thể để phát triển khoa học kỹ thuật, công nghệ, đồng thời gìn giữ văn hóa, bản sắc dân tộc.
Ngữ liệu đọc hiểu trung lập, gắn với lịch sử
Thầy Thiện đặc biệt tâm đắc với ngữ liệu phần đọc hiểu, vừa trung lập vừa gắn với các sự kiện lịch sử. Đề thi mở ra cho thế hệ trẻ thấy rằng học văn không chỉ dừng lại ở cảm xúc mà còn gần gũi với cuộc đời, đòi hỏi kiến thức liên môn về lịch sử, khoa học, công nghệ.
Phân tích sâu, thầy Thiện nhận thấy bài thơ "Những chiếc lá" của Nguyễn Đình Thi tưởng chừng không liên quan đến phần đọc hiểu, nhưng thực chất có mối liên hệ về cách nhìn nhận giá trị. Trong bài thơ, đứa trẻ nhận ra giá trị của những chiếc lá qua các hoàn cảnh khác nhau; tương tự, phần đọc hiểu cho thấy với một sự kiện như máy in, mỗi quốc gia có cách khai thác khác nhau, dẫn đến thành công hoặc thất bại.
Thí sinh đánh giá đề thi vừa sức
Nhiều thí sinh tại TP.HCM cho rằng đề thi văn tốt nghiệp THPT 2026 vừa sức. Nhã Kỳ, học sinh Trường THPT Lương Văn Can, chia sẻ đề thi mang hơi thở thời đại, gửi thông điệp về công nghệ. Em rất thích câu hỏi về "Steve Jobs Việt Nam" vì đây là thần tượng của em, và em đã đọc sách về ông để có thêm thông tin.
Ngọc Hồng, học sinh Trường THPT Tạ Quang Bửu, cho biết em ôn kỹ phần nghị luận xã hội nên viết đoạn văn về "Steve Jobs Việt Nam" dễ hơn. Tuy nhiên, em không tự tin với bài phân tích thơ "Những chiếc lá" và hy vọng đã nêu được hết ý hay về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên.
Giá trị giáo dục từ đề thi
Theo thầy Lý Tuấn Thiện, để đạt điểm giỏi, thí sinh cần đầu tư nhiều, cập nhật kiến thức và thông tin. Đề thi không chỉ đơn thuần để lấy điểm mà còn mang lại giá trị giáo dục, giúp người học nhận ra bài học về cách nhìn nhận cuộc sống đa chiều, đa dạng.
