Sáng nay (11/6), hơn 1,2 triệu thí sinh trên cả nước đã hoàn thành bài thi môn ngữ văn, môn thi đầu tiên của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Đề thi năm nay nhận được nhiều đánh giá tích cực từ giáo viên và học sinh, được xem là một bước tiến quan trọng trong công tác tổ chức thi.
Giáo viên đánh giá cao đề thi
Thầy Võ Minh Nghĩa, thành viên Hội đồng bộ môn Ngữ văn TPHCM, Tổ trưởng chuyên môn Ngữ văn Cụm chuyên môn số 6 THPT và công tác tại Trường THPT Nguyễn Du (TPHCM), nhận định đề văn năm nay là một bước tiến của Bộ Giáo dục trong việc đặt học sinh vào “Kỷ nguyên vươn mình”. Đề thi tăng độ khó đáng kể, hoàn toàn đánh giá thực lực và tri thức của học sinh trong suốt quá trình rèn luyện, không đơn thuần dựa vào may rủi.
Về cấu trúc, đề thi vẫn đảm bảo theo cấu trúc mà Bộ Giáo dục đã công bố từ trước. Các lệnh hỏi rõ ràng, tường minh, giúp thí sinh xác định vấn đề cần trả lời và phạm vi kiến thức cần vận dụng. Hình thức đặt câu hỏi không gây khó hiểu hay đánh đố học sinh.
Ngữ liệu đọc hiểu và nghị luận văn học
Văn bản đọc hiểu là một văn bản nghị luận mới, được xuất bản trong năm 2026, có độ dài đúng quy định. Tuy nhiên, độ khó được đánh giá cao do cách viết nghị luận chuyên nghiệp, mang tính văn chương và nghệ thuật, đòi hỏi thí sinh phải đọc kỹ mới hiểu được. Phần viết bài văn nghị luận văn học cũng là một thử thách lớn khi yêu cầu phân tích hình ảnh thơ “tượng trưng” với sự suy tư, chiêm nghiệm về triết lý cuộc đời qua hình ảnh chiếc lá khô vào mùa.
Ý kiến từ thí sinh
Nguyễn Phương Anh, học sinh Trường THPT Hà Thành, nhận định đề thi có độ phân hóa nhưng nhìn chung “vừa sức”. Phần đọc hiểu bám sát cấu trúc đề thi thử của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội nên không quá khó. Theo Phương Anh, phần có tính phân hóa rõ hơn nằm ở câu 2 của phần viết, yêu cầu phân tích bài thơ Những chiếc lá của nhà thơ Nguyễn Đình Thi. Phương Anh chia sẻ: “Về ngữ liệu bài thơ, nếu chỉ cảm nhận sơ qua thì có thể thấy tác giả viết về các mùa trong năm. Tuy nhiên, khi đọc kỹ hơn, em cảm nhận được đó là nỗi nhớ của người con dành cho mẹ và những tháng ngày đã qua. Phần em tâm đắc nhất là những đoạn thể hiện nỗi nhớ và tình cảm của người con đối với mẹ”. Đối với câu nghị luận xã hội, Phương Anh xác định chủ đề là làm thế nào để Việt Nam có thêm nhiều cơ hội việc làm mới và phát triển trong tương lai.
Một số thí sinh khác lại có cách hiểu khác về chủ đề câu nghị luận xã hội. Có thí sinh cho rằng vấn đề được đặt ra là tìm kiếm nhân tài.
Thí sinh tự tin với bài làm
Nguyễn Gia Hân, học sinh Trường THPT Kim Liên, dự thi tại điểm thi THCS Nguyễn Trường Tộ (Hà Nội), tự tin đạt khoảng 8,5 điểm môn ngữ văn. Nữ sinh chia sẻ: “Đây là bài thi em làm tốt nhất từ trước tới nay”.
Tại điểm thi Trường THCS Ngô Sĩ Liên (TPHCM), em Ngô Ngọc Linh, học sinh Trường THPT Nguyễn Chí Thanh, nhận xét đề thi môn ngữ văn năm nay vừa sức, không quá đánh đố thí sinh. Dù không dành nhiều thời gian ôn tập cho môn học này vì không đăng ký xét tuyển vào các tổ hợp có ngữ văn, Linh cho biết em vẫn hoàn thành bài thi khá thuận lợi. Ấn tượng nhất với Linh là câu hỏi mở xoay quanh vấn đề: “Làm sao để Việt Nam có những Steve Jobs?”. Linh chia sẻ: “Em thấy đây là một câu hỏi rất hay, gần gũi với thực tiễn và mang tính thời sự. Theo em, để trở thành một người có thể tạo ra những đột phá lớn, ngoài năng khiếu, còn cần tích lũy đủ kiến thức, kinh nghiệm và những trải nghiệm trong cuộc sống”.
Em Nguyễn Hoàng Minh Châu, học sinh Trường THPT Cầu Giấy, thi tại điểm trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) tươi cười rạng rỡ khi rời phòng thi. Ngay lập tức mẹ của em chờ sẵn ở cổng trường lao vào ôm chầm lấy khi nghe con gái báo “con làm bài tốt ạ”. Minh Châu cho biết: “Đề thi năm nay với em thì cũng không hẳn là khó, vừa sức em. Có phần nghị luận xã hội thì hơi khó triển khai hơn một chút. Về bài thi hôm nay thì em nghĩ là đạt khoảng hơn 80% so với mục tiêu của em ban đầu, vì cũng có một chút e chưa ưng ý lắm. Nhưng vậy em nghĩ là cũng tốt rồi”.
Thí sinh tự do gặp áp lực
Thanh Huyền, một thí sinh tự do tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, lại có đánh giá khác. Theo Huyền, đề ngữ văn năm nay khó hơn so với những năm trước, đặc biệt ở các câu hỏi đòi hỏi khả năng liên hệ thực tiễn và tư duy mở. Đây là lần thứ hai Huyền bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT với mục tiêu chinh phục cánh cửa Trường Đại học Sư phạm TPHCM. Nữ sinh cho biết phần nghị luận văn học khiến em gặp không ít áp lực. Huyền nói: “Em nghĩ đề sẽ tập trung vào nghị luận xã hội nên khá bất ngờ khi gặp dạng nghị luận văn học. Đây cũng là phần em mất nhiều thời gian nhất để hoàn thành”. Bên cạnh đó, câu hỏi: “Trong bối cảnh cần có những đột phá về khoa học công nghệ hiện nay, từ góc nhìn của người trẻ, theo anh/chị, cần sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) như thế nào để tạo nên sự cộng hưởng trí tuệ?” cũng khiến nữ sinh phải suy nghĩ nhiều. Huyền chia sẻ: “Theo em, đây là một chủ đề mới, phạm vi rộng và đòi hỏi thí sinh phải có sự hiểu biết nhất định về công nghệ cũng như các vấn đề của xã hội hiện đại”.
Niềm vui sau giờ thi
Ngay sau khi hoàn thành bài thi môn ngữ văn, đôi bạn thân Quỳnh Chi và Hải My, học sinh Trường THPT Phan Đình Phùng (Hà Nội), không giấu được niềm vui khi bước ra khỏi điểm thi. Quỳnh Chi chia sẻ: “Chúng em hơi băn khoăn ở ý thứ 4 phần đọc hiểu, nhưng nhìn chung bài làm khá thuận lợi. Em tự tin có thể đạt khoảng 9 điểm”.
Quy mô kỳ thi năm 2026
Năm 2026 là lần đầu tiên toàn bộ các khâu của kỳ thi - từ chỉ đạo, in sao đề, coi thi đến chấm thi - được thực hiện thống nhất trong phạm vi 34 địa phương. Theo Bộ GD&ĐT, kỳ thi năm nay có hơn 1,22 triệu thí sinh đăng ký dự thi, tăng gần 62.000 em so với năm trước. Đây là số lượng thí sinh lớn nhất từ trước tới nay. TPHCM là địa phương có quy mô thí sinh lớn nhất cả nước sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, với 142.899 thí sinh đăng ký dự thi, gồm 134.771 học sinh lớp 12 và 8.128 thí sinh tự do. Đứng thứ hai về quy mô là Hà Nội với 129.173 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 5.000 em so với năm trước.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay diễn ra trong 3 buổi thi với 2 môn bắt buộc là toán, ngữ văn và 2 môn tự chọn trong số các môn: vật lý, hóa học, sinh học, tin học, công nghệ công nghiệp, công nghệ nông nghiệp, lịch sử, địa lý, giáo dục kinh tế - pháp luật và ngoại ngữ. Đây là năm đầu tiên kỳ thi được tổ chức hoàn toàn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Mỗi môn thi sẽ không còn hai loại đề dành cho hai chương trình khác nhau như năm ngoái. Như vậy, những thí sinh tự do từng học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2006 nếu đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm nay sẽ phải dự thi theo chương trình mới. Trong 17 môn thi tốt nghiệp THPT, chỉ môn ngữ văn thi theo hình thức tự luận. Các môn còn lại sử dụng hình thức trắc nghiệm với các dạng câu hỏi lựa chọn đáp án đúng, đúng - sai và trả lời ngắn.
