Thí sinh cả nước vừa kết thúc bài làm môn thi tốt nghiệp THPT đầu tiên, môn ngữ văn. Đây cũng là môn thi tự luận duy nhất của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay.
Nhận xét sơ bộ về đề thi
Cô Nguyễn Thị Quỳnh Anh, giáo viên môn ngữ văn tại Tuyensinh247.com, cho rằng đề thi nhìn chung bám sát cấu trúc trong đề minh họa được Bộ GD-ĐT công bố trước đó. Kế thừa tinh thần năm trước, đề thi năm nay ra theo đúng tinh thần của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 khi các câu hỏi đi theo hệ thống thể loại, điều này giải quyết được tình trạng học thuộc lòng, học tủ, đòi hỏi học sinh phải nắm chắc kiến thức về đặc trưng các thể loại, đánh giá được năng lực đọc hiểu, cảm thụ, phân tích của từng học sinh.
Về mức độ, giáo viên nhận xét đề thi mang tính phân hóa cao, đánh giá được đúng năng lực của học sinh. Cấu trúc đề tương tự với cấu trúc đề minh hoạ. Cụ thể, đề thi gồm có 2 phần chính: phần đọc hiểu và phần làm văn.
Phần đọc hiểu và nghị luận xã hội
Phần đọc hiểu sử dụng văn bản nghị luận CODE và CÁT, Những quyền lực công nghệ xoay chuyển thế giới và đặt ra yêu cầu: Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk,... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: "Làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"?"
Theo cô Quỳnh Anh, đề thi năm nay bám sát thực tế đồng thời có tính phân loại cao. "Steve Jobs Việt Nam" là cách nói hình tượng, chỉ những người có tài năng, tư duy sáng tạo, khả năng đổi mới, tạo ra những sản phẩm, công nghệ hoặc đem lại giá trị có ích cho quốc gia và thế giới.
Thí sinh có thể bàn luận về vai trò của những "Steve Jobs Việt Nam" trong việc thúc đẩy sự phát triển của đất nước trong thời đại số; nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của đất nước trong thời đại số. Đồng thời, truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về tinh thần sáng tạo, khởi nghiệp và cống hiến.
Đưa ra giải pháp "làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"?", thí sinh có thể liên hệ với cá nhân mỗi người trẻ trong việc nuôi dưỡng đam mê, khát vọng sáng tạo và tinh thần cống hiến. Chủ động học tập, nghiên cứu khoa học, làm chủ công nghệ; dám nghĩ, dám làm, chấp nhận thử thách để theo đuổi ý tưởng.
Với gia đình, nhà trường cần khuyến khích người trẻ học hỏi, sáng tạo; phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu và tài năng. Về phía xã hội, cần tăng cường đầu tư cho nghiên cứu khoa học, công nghệ và các quỹ hỗ trợ khởi nghiệp; chế độ phúc lợi hấp dẫn, thu hút nhân tài.
Thí sinh nên lấy dẫn chứng phù hợp và có thể mở rộng vấn đề: phê phán những người sống thụ động, thiếu ý chí vươn lên, ngại đổi mới.
Phần nghị luận văn học
Ở phần nghị luận văn học từ đoạn trích trong tác phẩm thơ "Những chiếc lá" của tác giả Nguyễn Đình Thi, thí sinh cần bảo đảm yêu cầu về hình thức, dung lượng của bài văn. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: hình tượng chiếc lá gắn liền với quy luật cuộc đời, bức tranh lao động lam lũ và tình mẫu tử ấm áp. Nội dung bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của sự dâng hiến thầm lặng và giá trị của lao động, tình yêu thương trong cuộc sống bình dị. Thể thơ tự do, nhịp điệu linh hoạt theo cảm xúc. Hình ảnh thơ giàu sức gợi, ngôn ngữ giản dị nhưng tinh tế; sử dụng hiệu quả biện pháp nhân hóa, đối lập giữa cái lạnh lẽo của thiên nhiên và cái ấm áp của tình người.
Nhận định chung và dự đoán điểm
Một bài thi tốt, theo giáo viên là thí sinh phải thể hiện mình nắm chắc kiến thức về đặc trưng các thể loại; có kỹ năng viết nghị luận xã hội, nghị luận văn học. Biết cách căn chỉnh thời gian hợp lý.
Nhận xét chung, các giáo viên cho rằng: "Đề thi không những có thể kiểm tra, đánh giá được thực lực của đại trà học sinh chương trình phổ thông mà vẫn có thể dùng cho mục tiêu xét tuyển vào các trường đại học".
Từ cách ra đề nêu trên, cô Nguyễn Thị Quỳnh Anh dự đoán điểm trung bình của môn ngữ văn năm 2026 là 7.5 - 8.5 điểm. Điểm thí sinh đạt được nhiều nhất là 7-8 điểm. Năm 2025, cả nước có hai thí sinh đạt điểm 10 môn văn, ngược lại có 7 em bị 0 điểm. Điểm trung bình là 7, giảm 0,23 điểm so với năm 2024. Hơn 99.000 bài thi đạt khoảng 7,25 - 7,5 điểm.
Chiều nay, thí sinh tiếp tục với bài thi môn toán, hình thức trắc nghiệm trong 90 phút. Sáng 12.6, các em làm bài thi cuối cùng với hai môn tự chọn.
