Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ có nhiều thay đổi, đặc biệt là cách xét công nhận tốt nghiệp, dẫn đến khả năng xuất hiện nhiều thủ khoa và á khoa hơn so với các năm trước. Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, dự thảo phương án thi mới đang được lấy ý kiến, với điểm khác biệt chính là việc kết hợp điểm thi với điểm học bạ để tính điểm tốt nghiệp.
Thay đổi cách tính điểm tốt nghiệp
Hiện nay, điểm tốt nghiệp THPT được tính dựa trên 70% điểm thi và 30% điểm học bạ. Tuy nhiên, từ năm 2026, tỷ lệ này sẽ thay đổi, dự kiến là 50% điểm thi và 50% điểm học bạ. Điều này đồng nghĩa với việc điểm học bạ đóng vai trò quan trọng hơn trong việc xét tốt nghiệp.
Bên cạnh đó, số môn thi cũng có thể giảm. Theo dự thảo, thí sinh sẽ chỉ thi 4 môn, bao gồm 2 môn bắt buộc (Toán, Ngữ văn) và 2 môn tự chọn trong số các môn còn lại. So với hiện tại, thí sinh phải thi 6 môn (Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, và 3 môn tổ hợp). Việc giảm số môn thi có thể khiến điểm số tập trung hơn, tạo điều kiện cho nhiều thí sinh đạt điểm cao.
Cơ hội cho nhiều thủ khoa, á khoa
Với cách tính mới, điểm học bạ chiếm 50%, những thí sinh có học lực tốt trong suốt 3 năm THPT sẽ có lợi thế. Điều này có thể dẫn đến tình trạng nhiều thí sinh cùng đạt điểm xét tốt nghiệp tối đa, kéo theo sự gia tăng số lượng thủ khoa và á khoa. Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GD-ĐT), việc thay đổi này nhằm giảm áp lực thi cử và đánh giá toàn diện học sinh hơn. Ông cho biết: “Việc kết hợp điểm thi và điểm học bạ sẽ giúp phản ánh chính xác hơn năng lực của học sinh, đồng thời giảm tình trạng học lệch, học tủ.”
Tuy nhiên, việc có nhiều thủ khoa, á khoa cũng đặt ra thách thức trong việc phân loại thí sinh, đặc biệt là khi xét tuyển vào các trường đại học top đầu. Các trường đại học có thể phải sử dụng thêm các tiêu chí phụ như điểm thi đánh giá năng lực, phỏng vấn, hoặc chứng chỉ quốc tế để phân loại.
Phản ứng từ dư luận
Nhiều giáo viên và phụ huynh ủng hộ sự thay đổi này, cho rằng nó giảm áp lực thi cử và khuyến khích học sinh học đều các môn. Tuy nhiên, cũng có lo ngại về việc điểm học bạ có thể bị làm đẹp, ảnh hưởng đến tính công bằng. Bộ GD-ĐT cho biết sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát việc đánh giá học sinh ở các trường để đảm bảo tính trung thực.
Dự thảo phương án thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến sẽ được công bố chính thức vào cuối năm 2024, sau khi lấy ý kiến rộng rãi. Những thay đổi này hứa hẹn sẽ mang đến một kỳ thi nhẹ nhàng hơn nhưng vẫn đảm bảo chất lượng đầu ra.
