Hôm qua, Bộ GD-ĐT đã công bố bảng bách phân vị của 5 tổ hợp môn xét tuyển đại học gồm A00, A01, B00, C00 và D01, cung cấp cái nhìn chi tiết về vị trí điểm số của thí sinh trong từng tổ hợp. Bảng này cho thấy cùng một mức điểm, tỷ lệ thí sinh đạt được ở mỗi tổ hợp môn khác nhau rõ rệt, phản ánh độ khó khác nhau của các môn thi.
Bách phân vị là gì và ý nghĩa ra sao?
Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, giải thích: “Bảng bách phân vị chính là thống kê cho biết điểm số của một nhóm thí sinh cao hơn bao nhiêu phần trăm số thí sinh khác trong cùng một tổ hợp môn thi đó.” Các trường đại học có thể căn cứ vào đó để xác định điểm trúng tuyển giữa các tổ hợp trong một ngành, nếu một ngành có nhiều tổ hợp xét tuyển và có sự phân biệt điểm trúng tuyển.
Chẳng hạn, ở bách phân vị thứ 90, tổ hợp A00 có mức điểm 24,75; A01 (toán, lý, hóa) có mức điểm 23,5; B00 (toán, hóa, sinh) có mức điểm 25,1; C00 (văn, sử, địa) có mức điểm 22,5 và D01 (toán, văn, Anh) có mức điểm 23. Điều đó có nghĩa thí sinh có các mức điểm này đang nằm trong top 10% điểm cao nhất của tổ hợp, và có điểm cao hơn 90% thí sinh còn lại.
Chênh lệch tỷ lệ thí sinh đạt cùng mức điểm
Số liệu cho thấy tổ hợp A00 có 10% thí sinh lớn hơn 24,75 điểm; A01 có 10% thí sinh lớn hơn 23,5 điểm; B00 có 10% thí sinh lớn hơn 25,1 điểm; C00 có 10% thí sinh lớn hơn 22,5 điểm; D01 có 10% thí sinh lớn hơn 23 điểm. Tuy nhiên, sự chênh lệch về tỷ lệ thí sinh đạt cùng một mức điểm giữa các tổ hợp là khác nhau. Ở mức điểm lớn hơn 24,75, nếu tổ hợp A00 có 10% thí sinh đạt được, thì A01 chỉ có 5%, C00 và D01 chỉ có 3%, trong khi B00 lại có tới 14% thí sinh đạt được.
Tương tự, ở bách phân vị thứ 50, tổ hợp A00 có mức điểm 19,75; A01 có 18,5; B00 có 19,95; C00 có 17,25 và D01 có 19. Ở mức điểm 19,75, tổ hợp A00 có 50% thí sinh đạt được mức lớn hơn 19,75; A01 chỉ có 48%; B00 có 51%; C00 chỉ có 30% và D01 có 41%.
Nguyên nhân chênh lệch điểm giữa các tổ hợp
Tiến sĩ Trung Nhân nhận định: “Những con số này cho thấy độ khó của các đề thi là khác nhau, cụ thể môn ngữ văn và tiếng Anh có mức độ khó hơn nên số thí sinh đạt điểm tương đương với các tổ hợp còn lại thấp hơn.”
Thạc sĩ Phùng Quán, Trưởng phòng Tổ chức - Hành chính Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), chuyên gia tuyển sinh, phân tích: “Bảng bách phân vị cho thấy B00 là tổ hợp có mặt bằng điểm cao nhất gần như ở toàn bộ các mức phân vị. Điều này phản ánh tác động cộng hưởng của việc điểm môn toán, hóa học và sinh học đều tăng trong kỳ thi năm nay. Khoảng cách khá lớn giữa C00 với A00, B00 hay D01 không phải do chất lượng thí sinh khối C thấp hơn, mà chủ yếu xuất phát từ đặc tính của các môn thành phần. Dù lịch sử và địa lý đều có phổ điểm tăng, ngữ văn vẫn là môn có khả năng phân hóa cao nhất và rất khó xuất hiện nhiều điểm từ 9 trở lên.”
Tác động đến tuyển sinh đại học
Ngược lại, các tổ hợp có toán được hưởng lợi từ việc mặt bằng điểm toán tăng mạnh, đồng thời hóa học và sinh học cũng tăng đáng kể, kéo tổng điểm của A00 và đặc biệt là B00 lên cao. Bên cạnh đó, ngữ văn là môn thi tự luận nên vùng điểm cao luôn hẹp hơn các môn trắc nghiệm. Chính đặc điểm này khiến C00 hình thành một mặt bằng điểm thấp hơn khoảng 2–2,5 điểm so với các tổ hợp có toán ở hầu hết các bách phân vị.
Những số liệu này giúp thí sinh xác định vị trí của mình trong từng tổ hợp, đồng thời hỗ trợ các trường đại học điều chỉnh điểm trúng tuyển phù hợp giữa các tổ hợp xét tuyển, đảm bảo công bằng cho thí sinh ở các khối khác nhau.
