Trong bối cảnh hiện nay, việc hỗ trợ tinh thần và định hướng phát triển toàn diện cho học sinh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đó là nhận định của bà Trần Phương Nga, Tổng giám đốc điều hành Tập đoàn Thiên Long.
Áp lực vô hình của thế hệ trẻ
Quan sát suốt 25 mùa thi, bà Trần Phương Nga nhận thấy áp lực lớn nhất của người trẻ hôm nay đã thay đổi so với thế hệ trước. Bà chia sẻ: "Tôi thấy thương các em học sinh bây giờ lắm. Trước đây, áp lực lớn nhất mang tính 'hữu hình' như 'thi đậu', 'điểm cao', 'trường tốt' và những vấn đề thực tế về điều kiện thi cử, sinh hoạt, di chuyển... Nhưng hôm nay, cùng với điều kiện kinh tế được cải thiện, các em gen Z, gen Alpha phải đối mặt với một áp lực 'vô hình' lớn hơn là 'phải thành công rất sớm' và liên tục chứng minh bản thân."
Người trẻ hiện nay sống trong môi trường cạnh tranh cao, tốc độ thay đổi nhanh và ảnh hưởng mạnh từ mạng xã hội, người nổi tiếng, KOL… Các em không chỉ so sánh điểm số, mà còn so sánh cuộc sống, hình ảnh cá nhân và thành tựu. Áp lực FOMO dễ khiến gánh nặng của việc thành công trong học tập trở nên nặng nề hơn bao giờ hết, không chỉ về mặt thể chất mà hơn cả là sức khỏe tinh thần.
Chính vì vậy, Ban tổ chức xác định Tiếp sức mùa thi hôm nay không chỉ dừng lại ở sự hỗ trợ vật chất, mà việc chăm sóc, hỗ trợ tinh thần, giúp các em cân bằng cảm xúc và tháo gỡ áp lực tâm lý ngày càng trở nên quan trọng.
Năng lực lõi trong thời đại AI
Trong bối cảnh AI và công nghệ đang thay đổi cách con người học tập, bà Trần Phương Nga cho rằng giáo dục Việt Nam cần nuôi dưỡng những năng lực lõi cho gen Z và gen Alpha. Khi AI có thể ghi nhớ và tính toán nhanh hơn con người, việc học thuộc lòng không còn là lợi thế nữa. Lúc này, giáo dục cần tập trung vào những giá trị thuộc về phần "người" nhất mà máy móc không thể sao chép.
Trước hết, các em cần có khả năng tự học, sẵn sàng học lại từ đầu và thích nghi liên tục trước những thay đổi của thời đại; đi cùng tư duy phản biện và năng lực đặt câu hỏi đúng để nhìn nhận bản chất vấn đề thay vì tiếp thu thụ động.
Kế đến, các em cần biết kết hợp trí tuệ cá nhân với sự sáng tạo để giải quyết các bài toán thực tế trong đời sống, biến tri thức thành hành động, đồng thời luôn giữ vững đạo đức và trách nhiệm để làm chủ công nghệ một cách tử tế.
Và quan trọng nhất chính là trí tuệ cảm xúc - chìa khóa giúp các em biết đồng cảm, sẻ chia, biết cách hợp tác với mọi người và quản trị tốt chính bản thân mình trong mối quan hệ với cộng đồng.
Công nghệ càng lạnh lùng thì con người càng cần phải ấm áp. Đó cũng chính là lý do Tiếp sức mùa thi luôn nỗ lực mang đến một điểm tựa tinh thần ấm áp cho các em trước những kỳ thi lớn. Chúng tôi tin rằng một tâm hồn được yêu thương và sẻ chia chính là chìa khóa giúp các em luôn giữ được bản sắc và tự tin vững bước trong kỷ nguyên số.
Thi cử là trải nghiệm hạnh phúc
Bà Trần Phương Nga từng nhắc đến khái niệm "Thi cử là trải nghiệm hạnh phúc". Theo bà, ranh giới giữa khát vọng thành tích và một nền giáo dục nhân văn thực sự nằm ở chỗ: thành tích là cần thiết để thúc đẩy sự tiến bộ, nhưng nó không nên trở thành thước đo duy nhất cho giá trị của một con người. Áp lực tiêu cực sẽ xuất hiện ngay khi chúng ta bắt đầu dùng điểm số để định nghĩa một học sinh.
Thay vì ép các em vào một khuôn mẫu thành tích chung hay bắt phải luôn hoàn hảo, điều ý nghĩa hơn là để mỗi đứa trẻ được lớn lên theo đúng năng lực và cá tính riêng của mình. Đó mới là cái gốc của một nền giáo dục nhân văn - nơi giúp mỗi học sinh tìm thấy phiên bản tốt nhất của chính mình.
Nói thi cử hạnh phúc không có nghĩa là đi thi không có áp lực. Các em vẫn có thể "cày" hết mình, miễn là cảm thấy nỗ lực của mình được thấu hiểu và bản thân tìm thấy niềm vui trên con đường đó. Sau mỗi kỳ thi, điều đọng lại không chỉ là câu chuyện "đậu hay rớt", mà là các em nhận ra mình đã lớn khôn và hiểu thêm về chính bản thân, chọn hướng đi phù hợp cho mình.
Kỳ thi vốn dĩ không phải là một "vòng sinh tử" định đoạt số phận, mà chỉ là một cột mốc để người trẻ thử thách bản thân. Khi cởi bỏ được tâm lý sợ hãi, thi cử sẽ tự khắc trở thành một trải nghiệm nhẹ nhàng và ý nghĩa. Đó cũng là lý do chúng tôi luôn theo đuổi sứ mệnh đồng hành và biến hành trình học hỏi của các em thành một chặng đường nhiều niềm vui và đầy cảm hứng.
Niềm tin vào thế hệ trẻ
Sau 25 năm chứng kiến hàng triệu sinh viên khoác áo xanh tình nguyện, bà Trần Phương Nga tin tưởng vào thế hệ trẻ hôm nay. Người trẻ hôm nay quan tâm nhiều hơn tới các giá trị xã hội, môi trường và phát triển bền vững. Các bạn trẻ không chỉ muốn thành công cho riêng mình mà còn muốn tạo ra tác động tích cực cho xã hội.
Các bạn bây giờ giỏi lắm, năng động và rất nhạy bén; tham gia tình nguyện không chỉ bằng công sức thuần túy, mà dùng công nghệ để giúp thí sinh nhanh hơn, chu đáo hơn. Dù thế giới đổi thay hay công nghệ hiện đại thế nào, cái cốt lõi là lòng trắc ẩn và sự sẻ chia của người trẻ vẫn vẹn nguyên ở đó. Các bạn không bớt đi lòng tốt, mà đang làm cho nó trở nên năng động, thực tế và lan tỏa mạnh mẽ hơn.
Nhu cầu hỗ trợ thí sinh thay đổi
Qua quá trình đồng hành cùng chương trình, Tập đoàn Thiên Long ghi nhận những thay đổi rõ rệt trong nhu cầu hỗ trợ của thí sinh. Nhu cầu đã dịch chuyển từ "hỗ trợ cơ bản" sang "hỗ trợ chuyên sâu và cá nhân hóa". Trước đây, các em chủ yếu cần hỗ trợ về vật chất và thông tin cho kỳ thi. Hiện nay, nhu cầu đã mở rộng hơn sang hỗ trợ về tinh thần, kỹ năng học tập, định hướng nghề nghiệp và cả sức khỏe tâm lý.
Ngày nay, với sự phát triển của công nghệ và những thay đổi trong quy chế thi (như xét tuyển đa phương thức), thí sinh cần những hỗ trợ thiết thực và đi vào chiều sâu hơn. Các em cần các nền tảng ôn thi trực tuyến chất lượng, cần hệ thống giải đáp thắc mắc bằng AI, cần các buổi tư vấn tâm lý chuyên sâu trước phòng thi, và cần được định hướng nghề nghiệp dựa trên dữ liệu thực tế.
Nhu cầu của học sinh thay đổi đòi hỏi cách thức tiếp sức cũng phải nâng cấp lên một cách làm thông minh hơn, chủ động hơn để bắt kịp dòng chảy thời đại và phù hợp với thế hệ học sinh mới.
Giá trị mới từ Thiên Long
Trong vai trò đồng hành, Thiên Long đã và đang mang đến những giá trị mới cho thí sinh trong chương trình Tiếp sức mùa thi. Bước sang năm thứ 25, Thiên Long không còn dừng lại ở vai trò một nhà tài trợ cung cấp nguồn lực kinh phí, vật phẩm thông thường. Chúng tôi sát cánh cùng Hội Sinh viên Việt Nam, Bộ GD-ĐT, Báo Thanh Niên cùng các tổ chức Đoàn, Hội đã và đang chuyển mình mạnh mẽ để trở thành người bạn đồng hành toàn diện của thí sinh trong suốt hành trình trước, trong và sau kỳ thi.
Đặc biệt, chương trình còn nhận được sự chung tay đóng góp quý báu về cả vật chất lẫn tinh thần từ các tổ chức, doanh nghiệp và các nhà hảo tâm, mang đến những suất học bổng ý nghĩa nhằm tiếp sức cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn vững bước chinh phục ước mơ.
