Vì Sao Mục Tiêu Đầu Năm Dễ Thất Bại? Bí Quyết Biến Dự Định Thành Hiện Thực
Vào tháng 1, Đỗ Minh Thư (25 tuổi, ngụ tại 20 Lê Thị Chợ, Phường Phú Thuận, TP.HCM) hào hứng mua một cuốn sổ tay để ghi chép những mục tiêu cho năm 2026. Cô liệt kê các kế hoạch như giảm cân, chạy 5 km mỗi sáng, học thêm tiếng Hàn và tiết kiệm 5 triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, đến cuối tháng 2, sau Tết Nguyên đán, Thư thừa nhận rằng cô có lẽ không thể thực hiện được những mục tiêu này.
Theo Thư, nguyên nhân chính là do chuyến đi du xuân đầu năm cùng nhóm bạn cũ khiến "chiếc ví eo hẹp". Thêm vào đó, khi xem xét các dự án trong quý 1, cô nhận thấy sẽ không có đủ thời gian để học tiếng Hàn. Câu chuyện của Thư không phải là trường hợp cá biệt.
Nguyên Nhân Khiến Người Trẻ Dễ Bỏ Cuộc
Trên mạng xã hội Threads, nhiều thành viên trẻ tuổi thừa nhận rằng họ thường tỏ ra khí thế với những quyết tâm đầu năm, nhưng sự quyết tâm ấy dần phai nhạt theo thời gian. Họ bỏ cuộc và kết quả là nhiều mục tiêu bị "đứt gánh giữa đường".
Chuyên gia kỹ năng sống Phan Thanh Vương từ Trung tâm Skill Up, Phường Đức Nhuận, TP.HCM, lý giải rằng một bộ phận người trẻ dễ bỏ cuộc vì nhiều lý do. "Một phần vì đặt mục tiêu theo cảm hứng, không dựa trên năng lực thực tế. Đầu năm thường đi kèm cảm xúc 'làm lại từ đầu'. Nhiều người đặt mục tiêu dựa trên phiên bản lý tưởng của mình, chứ không phải phiên bản hiện tại", ông Vương phân tích.
Ông cũng chỉ ra rằng mục tiêu quá lớn tạo áp lực vô hình, và khi không đạt được mốc ban đầu, cảm giác tội lỗi khiến người trẻ dễ buông xuôi. Ngoài ra, nhiều người nhầm lẫn giữa mục tiêu và hệ thống, chỉ tập trung vào "đích đến" mà quên xây dựng "con đường" cụ thể.
Áp Dụng Nguyên Tắc SMART Và Chia Nhỏ Mục Tiêu
Chuyên gia tâm lý Lại Thị Trang Thùy từ Trung tâm Psychological Education, Phường An Khánh, TP.HCM, cho biết thất bại trong mục tiêu không chỉ làm đổ vỡ kế hoạch mà còn bào mòn lòng tin vào bản thân. Một khảo sát với 200 bạn trẻ cho thấy hơn 60% cảm thấy "mất niềm tin vào bản thân" sau khi bỏ dở mục tiêu.
Bà Thùy khuyên nên chia nhỏ mục tiêu đến mức không thể thất bại. Ví dụ, thay vì đặt mục tiêu "giảm 10 kg", hãy bắt đầu với "đi bộ 15 phút mỗi ngày". "Mục tiêu nhỏ giúp tạo cảm giác hoàn thành. Những thành công nhỏ tích lũy dần thành động lực lớn", bà chia sẻ.
Hơn nữa, bà Thùy nhấn mạnh tầm quan trọng của nguyên tắc SMART: mục tiêu cần cụ thể, đo lường được, khả thi, liên quan và có thời hạn. Ví dụ, "tiết kiệm 3 triệu đồng mỗi tháng trong 6 tháng để mua laptop" thực tế hơn nhiều so với "tiết kiệm thật nhiều tiền".
Kinh Nghiệm Từ Người Trong Cuộc
Chị Hồ Thị Tri (31 tuổi, làm việc tại số 2 Thi Sách, Phường Sài Gòn, TP.HCM) chia sẻ kinh nghiệm cá nhân: nên xem mục tiêu là hành trình chứ không phải bài kiểm tra. "Nếu coi mục tiêu là bài kiểm tra, sẽ sợ trượt. Ngược lại, nếu coi đó là hành trình, chấp nhận chậm lại, thậm chí đi vòng thì sẽ dễ chinh phục được mục tiêu", chị Tri nói.
Chuyên gia Phan Thanh Vương gợi ý người trẻ nên tự hỏi ba câu trước khi đặt mục tiêu: mục tiêu có thực sự quan trọng không, sẵn sàng đánh đổi điều gì, và nếu thất bại sẽ học được gì. Ông cũng khuyên:
- Chọn ít mục tiêu nhưng tập trung sâu, mỗi giai đoạn chỉ 1-3 mục tiêu quan trọng.
- Viết ra lý do cá nhân để tăng động lực.
- Thiết lập cột mốc nhỏ, chia mục tiêu lớn thành các mốc 1 tháng, 3 tháng.
- Tìm người đồng hành như bạn bè hoặc cộng đồng trực tuyến.
- Tự thưởng hợp lý khi hoàn thành mốc nhỏ, như một buổi xem phim hoặc bữa ăn yêu thích.
Nhìn chung, người trẻ thường đặt mục tiêu vào dịp đầu năm, nhưng cần có phương pháp hợp lý để biến chúng thành hiện thực. Bằng cách áp dụng các chiến lược trên, mục tiêu không còn mãi chỉ là lời hứa với bản thân.
