Giáo viên có bắt buộc phải trực Tết? Quy định pháp luật làm rõ
Trong bối cảnh chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhiều giáo viên thắc mắc về việc liệu họ có bắt buộc phải tham gia trực Tết tại trường học hay không. Theo thông tin từ các nguồn uy tín, hiện nay không có quy định nào của Nhà nước bắt buộc giáo viên phải trực Tết. Đây là một vấn đề quan trọng liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động trong ngành giáo dục.
Quyền nghỉ Tết của giáo viên theo pháp luật
Theo phương án nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, kỳ nghỉ Tết sẽ kéo dài từ ngày 14/2 (27 tháng chạp) đến hết ngày 22/2 (mùng 6 tháng giêng). Người lao động khu vực Nhà nước, bao gồm giáo viên, được nghỉ 5 ngày Tết theo quy định của Bộ luật Lao động, kết hợp với 4 ngày nghỉ cuối tuần để tạo thành kỳ nghỉ dài.
Quyền nghỉ Tết là một quyền lợi cơ bản của giáo viên, được bảo vệ bởi pháp luật. Cụ thể, Điều 13 Luật Viên chức 2010 quy định giáo viên có quyền được nghỉ hàng năm, nghỉ lễ hoặc nghỉ việc riêng theo quy định của pháp luật lao động. Tại khoản 1 Điều 112 Bộ luật Lao động 2019, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong 5 ngày Tết Âm lịch.
Do đó, giáo viên hoàn toàn có thể từ chối việc trực Tết nếu không muốn tham gia. Việc nhà trường yêu cầu giáo viên trực Tết khi họ không đồng ý có thể bị coi là vi phạm quy định về thời giờ làm việc và thời gian nghỉ ngơi.
Chế độ đãi ngộ khi giáo viên đồng ý trực Tết
Nếu nhà trường có kế hoạch bố trí giáo viên tham gia trực Tết và được giáo viên đồng ý, thời gian này sẽ được tính là làm thêm giờ. Theo đó, giáo viên sẽ được hưởng các chế độ sau:
- Tiền lương làm thêm giờ: Được trả ít nhất bằng 300% tiền lương cho ngày nghỉ lễ, Tết, theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019.
- Tiền làm đêm: Nếu trực vào ban đêm, giáo viên được trả thêm ít nhất 30% tiền lương, và nếu làm thêm giờ vào ban đêm, được cộng thêm 20%.
- Công tác phí và chế độ khác: Theo quy định của pháp luật và quy chế đơn vị sự nghiệp công lập, như khoản 2 Điều 12 Luật Viên chức.
Việc này đảm bảo rằng giáo viên được đền bù xứng đáng cho thời gian công tác trong dịp nghỉ lễ.
Hậu quả pháp lý nếu ép buộc giáo viên trực Tết
Nhà trường hoặc đơn vị giáo dục nào ép buộc giáo viên trực Tết khi họ không đồng ý có thể phải đối mặt với các hình thức xử phạt. Theo Điều 17 Nghị định 28/2020/NĐ-CP, hành vi vi phạm quy định về thời giờ làm việc và nghỉ ngơi của người lao động có thể bị phạt hành chính lên đến 25 triệu đồng.
Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng quyền tự nguyện và tuân thủ pháp luật lao động trong môi trường giáo dục.
Bối cảnh rộng hơn về kỳ nghỉ Tết trong giáo dục
Trong dịp Tết Nguyên đán 2026, nhiều trường đại học trên cả nước đã công bố lịch nghỉ kéo dài từ 2-3 tuần, thậm chí hơn một tháng cho sinh viên. Đồng thời, ít nhất 18 địa phương đã công bố lịch nghỉ Tết cho học sinh, phản ánh sự linh hoạt trong kế hoạch nghỉ lễ.
Bên cạnh đó, một số địa phương như TP.HCM còn có chính sách hỗ trợ giáo viên, ví dụ như quà Tết trị giá 2 triệu đồng, tăng so với năm trước. Điều này cho thấy sự quan tâm đến đời sống của nhà giáo trong dịp lễ quan trọng này.
Tóm lại, giáo viên không bắt buộc phải trực Tết theo quy định pháp luật. Việc tham gia trực Tết phải dựa trên sự đồng ý tự nguyện, và nếu đồng ý, giáo viên được hưởng đầy đủ các chế độ lương làm thêm giờ và phụ cấp. Các nhà trường cần lưu ý để tránh vi phạm và đảm bảo quyền lợi cho đội ngũ giáo viên.
