Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố kết quả của đội tuyển Việt Nam tham dự Olympic Toán học châu Á - Thái Bình Dương (APMO) 2026. Đoàn đã giành được 7 huy chương, bao gồm một huy chương vàng, hai huy chương bạc và bốn huy chương đồng. Thí sinh duy nhất của Việt Nam đạt huy chương vàng là em Trần Đại Thành Danh, học sinh lớp 12 Toán 1, trường Phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP.HCM), với số điểm 27.
Dấu mốc lịch sử của trường Phổ thông Năng khiếu
TS Trần Nam Dũng, Phó hiệu trưởng trường Phổ thông Năng khiếu, cho biết đây là tấm huy chương vàng APMO thứ hai trong lịch sử nhà trường. Người đầu tiên đạt thành tích này là cựu học sinh Lê Quang Nẫm vào năm 1997. Như vậy, sau đúng 30 năm, trường mới có thêm một huy chương vàng APMO.
Nguyên nhân khoảng cách 30 năm
Đại diện nhà trường giải thích rằng khoảng thời gian dài này xuất phát từ những đặc thù riêng của kỳ thi APMO. Thứ nhất, việc giành huy chương vàng tại APMO vốn rất khó khăn. Đây là một trong những kỳ thi toán học uy tín nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương, quy tụ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ có truyền thống toán học mạnh. Đặc biệt, theo quy chế, mỗi quốc gia chỉ được nhận tối đa một huy chương vàng, bất kể số lượng thí sinh đạt điểm cao. Điều này khác với Olympic Toán học quốc tế (IMO), nơi một đội tuyển mạnh có thể giành nhiều huy chương vàng trong cùng năm, thậm chí có đội giành trọn 6/6 huy chương vàng. Vì vậy, cơ hội để một học sinh đạt huy chương vàng APMO luôn khắt khe hơn, khi thí sinh không chỉ cạnh tranh với bạn bè quốc tế mà còn phải cạnh tranh trực tiếp với những thành viên xuất sắc trong chính đội tuyển quốc gia.
Thứ hai, Việt Nam đã có thời gian dài không tham dự kỳ thi này. Theo TS Trần Nam Dũng, sau năm 2002, do vấn đề kỹ thuật, Việt Nam ngừng tham gia APMO. Trong hơn hai thập kỷ, học sinh Việt Nam không có cơ hội tranh tài tại đấu trường này. Mãi đến năm 2026, đội tuyển Việt Nam mới trở lại sau hơn 20 năm gián đoạn.
Ý nghĩa đặc biệt của tấm huy chương
Tấm huy chương vàng của Trần Đại Thành Danh không chỉ là thành tích cá nhân xuất sắc mà còn đánh dấu sự trở lại thành công của Việt Nam tại một kỳ thi từng ghi dấu những thành tích nổi bật. TS Trần Nam Dũng nhắc lại dấu mốc đặc biệt: người giành huy chương vàng APMO đầu tiên cho trường Phổ thông Năng khiếu - Lê Quang Nẫm - hiện đã trở thành giáo sư toán học tại Đại học Indiana (Mỹ) và có nhiều đóng góp trong lĩnh vực nghiên cứu. Điều này cho thấy thành tích ở bậc phổ thông có thể là nền tảng cho con đường học thuật lâu dài. Nhà trường kỳ vọng Trần Đại Thành Danh sẽ tiếp tục nuôi dưỡng đam mê toán học, phát huy năng lực và nối tiếp truyền thống của các thế hệ đàn anh trên con đường nghiên cứu, giảng dạy trong tương lai.
