Diễn đàn quốc tế thúc đẩy hợp tác đa ngành hỗ trợ trẻ rối loạn phát triển tại châu Á
Một diễn đàn quốc tế quan trọng đã được tổ chức, thu hút sự tham gia của đông đảo các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực giáo dục, tâm lý và y tế đến từ Việt Nam, Nhật Bản cùng nhiều quốc gia khác. Sự kiện này còn quy tụ các nhà quản lý giáo dục, giáo viên, phụ huynh, học sinh, sinh viên và những người quan tâm sâu sắc đến vấn đề can thiệp, trị liệu cho trẻ em khuyết tật, đặc biệt là trẻ rối loạn phát triển.
Phát biểu khai mạc và tầm nhìn toàn cầu
Tại phiên khai mạc, ông Hiroshi Takemori, Chủ tịch Hội Nghiên cứu Y học quốc tế châu Á về Rối loạn phát triển, đã nhấn mạnh rằng vấn đề trẻ em gặp khó khăn trong phát triển không còn là mối quan tâm riêng của một quốc gia mà đã trở thành thách thức mang tính toàn cầu. Ông cho biết việc hỗ trợ trẻ rối loạn phát triển, bao gồm trẻ rối loạn phổ tự kỷ, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên gia từ nhiều ngành khác nhau, vượt ra ngoài phạm vi y tế hay giáo dục đơn thuần. Ông bày tỏ mong muốn hướng tới một tương lai tươi sáng hơn cho tất cả trẻ em có khó khăn về phát triển và kỳ vọng những đóng góp từ diễn đàn sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của các em.
Tiếp cận đa ngành và vai trò của giáo dục
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, phát biểu rằng trong quá trình phát triển, có những nhóm trẻ cần sự hỗ trợ đặc biệt từ cộng đồng để hòa nhập và trải nghiệm cuộc sống. Ông nhấn mạnh sự hỗ trợ này phải đến từ nhiều phía, bao gồm nhà khoa học, nhà giáo dục, nhà hoạch định chính sách, gia đình và xã hội. Theo ông, cách tiếp cận hiệu quả nhất là đa ngành, kết hợp y học, sinh học, giáo dục, tâm lý học và quản lý giáo dục, đồng thời gắn kết chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội.
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức diễn đàn này nhằm chia sẻ những kết quả nghiên cứu mới nhất, kinh nghiệm thực hành lâm sàng và các sáng kiến giáo dục liên quan đến rối loạn phát triển thần kinh và rối loạn phổ tự kỷ. Mục tiêu là nâng cao chất lượng hệ thống hỗ trợ dựa trên hợp tác đa ngành và xây dựng nền tảng giao lưu học thuật bền vững trong khu vực châu Á, từ đó phát triển các mô hình hỗ trợ phù hợp với đặc điểm từng địa phương.
Thực trạng và thách thức tại khu vực Đông Nam Á
Các chuyên gia chỉ ra rằng, trong những năm gần đây, tại các quốc gia Đông Nam Á, số lượng trường hợp được chẩn đoán rối loạn phát triển, bao gồm rối loạn phổ tự kỷ, đang gia tăng nhanh chóng do sự bùng nổ dân số và quá trình đô thị hóa. Tuy nhiên, hệ thống hỗ trợ sau chẩn đoán và cơ chế tiếp nhận trong môi trường học đường ở nhiều nơi vẫn chưa đầy đủ, dẫn đến sự chênh lệch đáng kể trong việc tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ.
Trong bối cảnh đó, việc tăng cường phối hợp giữa các lĩnh vực y tế, giáo dục, tâm lý, gia đình và cơ quan quản lý được xem là yếu tố then chốt để xây dựng các mô hình hỗ trợ hiệu quả, phù hợp với đặc điểm văn hóa và xã hội của từng quốc gia.
Kinh nghiệm từ Nhật Bản và hướng tiếp cận mới
Tại Nhật Bản, các phương pháp tiếp cận không sử dụng thuốc, đặc biệt chú trọng đến đặc điểm thị giác của trẻ, đang nhận được sự quan tâm rộng rãi và bước đầu đạt được kết quả lâm sàng tích cực. Những phương pháp này giúp giảm thiểu tình trạng quá mẫn cảm giác và cải thiện hành vi, đồng thời tôn trọng đặc điểm nhận thức cá nhân và hạn chế sự phụ thuộc vào dược phẩm.
Việc chia sẻ tri thức và kinh nghiệm khoa học này tại khu vực châu Á được kỳ vọng sẽ giúp các quốc gia và địa phương xây dựng hệ thống hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tiễn, góp phần hình thành các mô hình hỗ trợ toàn diện dựa trên bằng chứng khoa học và kinh nghiệm thực tiễn.
Vai trò của giáo viên và yêu cầu chuyên môn
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị Lâm, Hiệu trưởng Trường Khoa học phát triển trẻ thơ thuộc Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, cho rằng để hỗ trợ trẻ rối loạn phổ tự kỷ cần có sự phối hợp liên ngành và áp dụng những thành tựu nghiên cứu khoa học mới nhất vào quá trình can thiệp, trị liệu. Bà nhấn mạnh rằng điều kiện của mỗi quốc gia là khác nhau, do đó cần nghiên cứu và điều chỉnh các mô hình sẵn có cho phù hợp với bối cảnh Việt Nam.
Bà cũng chỉ ra rằng làm việc với trẻ khuyết tật, đặc biệt là trẻ rối loạn phổ tự kỷ, đòi hỏi giáo viên phải kiên trì, biết lắng nghe và đáp ứng nhu cầu của từng trẻ. Giáo viên cần không ngừng học hỏi, chia sẻ kiến thức chuyên môn và được trang bị đầy đủ kỹ năng làm việc với từng nhóm trẻ. Bên cạnh đó, tình yêu thương dành cho trẻ là điều kiện cần thiết để giáo viên có thể gắn bó lâu dài với nghề.
Các hoạt động nổi bật trong khuôn khổ diễn đàn
Diễn đàn đã tổ chức nhiều hoạt động phong phú, bao gồm:
- Các phiên báo cáo trao đổi học thuật về y tế và giáo dục trong can thiệp, trị liệu cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ và các rối loạn phát triển khác.
- Trưng bày các sản phẩm nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực này.
- Triển lãm tranh của trẻ em rối loạn phổ tự kỷ, thể hiện tài năng và cảm xúc của các em.
- Khu trải nghiệm văn hóa Nhật Bản dành riêng cho trẻ em rối loạn phổ tự kỷ, tạo cơ hội giao lưu và học hỏi.
Những hoạt động này không chỉ mang tính học thuật mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng và thúc đẩy sự hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hỗ trợ trẻ khuyết tật.
