Du học Mỹ: Lộ trình chi phí rõ ràng giúp phụ huynh vững vàng tài chính
Tại buổi Tư vấn trực tuyến của Báo Thanh Niên với chủ đề "Chọn ngành học phù hợp khi du học Mỹ" diễn ra chiều 13.3, thầy Văn Tấn Hoàng Vỹ, Hiệu trưởng và người sáng lập Trường Van Houston Academy ở Houston, Texas, Mỹ, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tính toán lộ trình chi phí hợp lý. Thầy Vỹ cho biết, nhiều phụ huynh thường xem du học Mỹ là một hành trình phức tạp với quá trình chuẩn bị kéo dài và chi phí học tập cao, đặc biệt là nỗi lo kéo dài trong nhiều năm.
"Khi không có lộ trình rõ ràng, phụ huynh khó dự đoán tổng chi phí từ trung học đến đại học sẽ tăng lên ra sao theo thời gian", thầy Vỹ chia sẻ. Ông giải thích rằng nhiều gia đình bắt đầu với kế hoạch nhất định nhưng sau đó phải thay đổi trường, bổ sung chương trình học hoặc chuẩn bị gấp hồ sơ đại học, khiến ngân sách liên tục phát sinh. Việc thiếu thông tin về học bổng và hỗ trợ tài chính ngay từ đầu cũng khiến du học Mỹ thường bị gắn với những con số lớn, trở thành rào cản khiến nhiều gia đình chùn bước dù học sinh có năng lực tốt.
Thầy Vỹ nhấn mạnh: "Điều này càng đặt ra trách nhiệm của những bên phụ trách tư vấn du học, làm sao tư vấn kỹ lưỡng để phụ huynh có sự chuẩn bị tài chính vững vàng, giúp học sinh qua Mỹ tập trung toàn tâm cho việc học, không 'đứt gánh giữa chừng'."
Kinh nghiệm chọn ngành: Không chạy theo ngành "hot"
Anh Bùi Phi Hùng, một phụ huynh có ba con đều du học Mỹ, chia sẻ kinh nghiệm quý báu. Con trai lớn Bùi Phi Long là kỹ sư AI tại Đại học Stanford, Bùi Quỳnh Anh là sinh viên năm ba ngành khoa học máy tính tại Đại học Toledo, Ohio, và Bùi Phi Vũ đang học lớp 12 tại Van Houston Academy, vừa đậu 18 trường đại học Mỹ cùng ngành khoa học máy tính. Anh Hùng cho biết: "Thực ra gia đình tôi không định hướng hay ép các cháu phải theo một ngành 'hot', căn bản phải dựa trên đam mê của các cháu."
Anh Hùng giải thích rằng từ nhỏ, các con đã có cơ hội tiếp xúc sớm với công nghệ qua các câu lạc bộ robot và cuộc thi lập trình. Ông khuyên phụ huynh và học sinh cần xác định rõ mục tiêu học tập và định hướng nghề nghiệp. "Ngành học nên phù hợp với năng lực, sở thích của con, nhưng đồng thời cũng cần tìm hiểu xu hướng nghề nghiệp và cơ hội việc làm trong tương lai", anh nói.
Thầy Văn Tấn Hoàng Vỹ dự đoán những ngành có nhu cầu nhân lực cao ở Mỹ trong 5-10 năm tới bao gồm:
- Công nghệ: AI, khoa học dữ liệu, an ninh mạng, kỹ sư phần mềm.
- Kỹ thuật: Robotics, kỹ thuật điện, kỹ thuật cơ khí, hàng không vũ trụ, kỹ thuật bán dẫn.
- Y sinh và khoa học sức khỏe: Do dân số già hóa và nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng.
- Giáo dục: Ngành mà AI không thể thay thế.
Du học Mỹ 2026: Nhiều hỗ trợ tài chính và cơ hội mới
Tiến sĩ Lê Bảo Thắng, Giám đốc Công ty tư vấn giáo dục quốc tế OSI Vietnam, cho biết mùa tuyển sinh đại học Mỹ năm 2026 có điểm đặc biệt với ngày càng nhiều trường cung cấp hỗ trợ tài chính và phi tài chính. Các hỗ trợ bao gồm miễn giảm lệ phí, điều chỉnh học phí phù hợp bối cảnh kinh tế, và tăng số lượng học bổng tự động xét duyệt dựa trên điểm số và năng lực tiếng Anh.
Ngoài ra, một số trường tổ chức nhiều việc làm trong khuôn viên hơn, có khi đến ba lần mỗi năm, và tích cực gặp gỡ học sinh qua các công ty du học hoặc trao đổi trực tiếp. "Tình hình visa du học Mỹ thời gian gần đây cũng có dấu hiệu nới lỏng hơn, tăng thêm cơ hội cho người Việt", TS Thắng thông tin, đồng thời nhấn mạnh các trường vẫn giữ nguyên quy trình tuyển sinh, không hạ chuẩn đầu vào.
Ông Benjamin Nicholson, đại diện tuyển sinh Đại học Oregon State tại Việt Nam, cho biết du học sinh Việt khi nộp hồ sơ sẽ tự động được xét học bổng, có trường hợp giảm tới 40% học phí. Trường còn đơn giản hóa quy trình để sinh viên có thể làm việc bán thời gian trong khuôn viên, thậm chí phỏng vấn xin việc ngay khi còn ở Việt Nam.
Chị Amelia Dinh, Giám đốc tuyển sinh Đại học Bridgeport tại Việt Nam, chia sẻ trường mở thêm nhiều ngành STEM để sinh viên được ở lại Mỹ làm việc đến ba năm. Trong khi đó, chị Linh Nguyễn, đại diện Hartwick College, thông tin trường có học bổng trị giá 40.000 USD (khoảng 1 tỉ đồng) cho bốn năm học, chỉ dành riêng cho học sinh Việt.
Chuẩn bị hồ sơ và phỏng vấn visa: Những lưu ý quan trọng
Chị Hoàng Thị Tuyết Nhung, đại diện tuyển sinh Trường Van Houston Academy tại Việt Nam, cho biết hồ sơ du học bậc trung học thường đơn giản hơn, yêu cầu bảng điểm, khả năng tiếng Anh cơ bản và kế hoạch học tập rõ ràng, chưa bắt buộc chứng chỉ IELTS. Trong khi đó, hồ sơ đại học cần đầy đủ hơn với chứng chỉ tiếng Anh quốc tế, hoạt động ngoại khóa, bài luận cá nhân, và đôi khi là các kỳ thi chuẩn hóa như SAT.
Thầy Văn Tấn Hoàng Vỹ nhấn mạnh tầm quan trọng của năng lực tiếng Anh và các kỹ năng như tư duy phản biện, sáng tạo, giải quyết vấn đề trong bối cảnh AI phát triển. Ông cũng lưu ý: "Trong quá trình phỏng vấn visa, học sinh phải có kiến thức đúng, thật về trường mà các em muốn học, không nói dối hay lấy kiến thức vay mượn."
Anh Phi Hùng khuyên phụ huynh nên giúp con xây dựng nền tảng tiếng Anh tốt, giữ kết quả học tập ổn định và tham gia hoạt động ngoại khóa. Chị Amelia Dinh bổ sung: "Gần đây, trong phỏng vấn visa xuất hiện câu hỏi mới như yêu cầu ứng viên trình bày ngành học có thể bị AI thay thế không, đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo và hiểu rõ mục đích du học."
