Dù vẫn là điểm đến quen thuộc, sức hút của Úc trong mắt phụ huynh và người học Việt Nam đang có dấu hiệu suy giảm, đặc biệt khi nước này liên tục thắt chặt chính sách visa và quyền làm việc trong vài năm trở lại đây.
Giảm số lượng tân sinh hai năm liên tiếp
Theo thống kê của Bộ Giáo dục Úc công bố hồi tháng 4, tổng số sinh viên quốc tế đến Úc học tập đến hết năm 2025 là 845.933 người, giảm 1% so với năm 2024. Số du học sinh Việt Nam là 36.595 người, giảm 2,7% so với năm trước, xếp thứ 4 về số lượng. Trong đó, 30.619 người là học sinh cũ (tăng 8,8%), còn lại 5.976 người là tân sinh lần đầu đến Úc, giảm 36,8% so với năm 2024.
Đây là năm thứ hai liên tiếp số lượng tân sinh người Việt giảm mạnh. Năm 2024 ghi nhận tỷ lệ giảm 32,9% (ít hơn 4.632 người so với 2023). Trong khi đó, giai đoạn 2021-2023, số tân sinh tăng đều từ gần 1.800 lên hơn 6.200 và cuối cùng là hơn 14.000. Điều này khiến năm 2023 bùng nổ với mức tăng 46,2% so với năm trước – mức cao nhất từ năm 2009 và lần đầu vượt 30.000 người.
Việc gia tăng tân sinh giúp năm 2024 lập kỷ lục cao nhất mọi thời về số người Việt du học Úc, đạt 37.598 người, nằm trong top 5 nhóm đông nhất. Số lượng người Việt tăng trưởng đều từ 2021 đến 2024 trước khi giảm nhẹ vào năm 2025. Trước đó, giai đoạn 2015-2019 cũng chứng kiến sự tăng trưởng ổn định, sau đó giảm mạnh trong thời kỳ Covid-19 (2020-2021).
Đà giảm vẫn tiếp diễn trong năm 2026. Tính đến tháng 1, có 24.789 người Việt đang du học Úc, giảm 10,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Dù giảm nhẹ về số lượng, nhóm du học sinh Việt lại tăng hạng, vào top 4 cộng đồng sinh viên quốc tế đông nhất tại Úc, lập lại thành tích cách đây 4 năm. Tuy nhiên, thứ hạng này chưa phải cao nhất, khi 3 năm liên tiếp từ 2013-2015, số du học sinh Việt luôn nằm trong top 3.
Về phân bổ khóa học, một sinh viên quốc tế có thể ghi danh nhiều khóa khác nhau, nên tổng lượt ghi danh cao hơn tổng số du học sinh. Theo thống kê tháng 1, người Việt ghi danh nhiều nhất ở bậc đại học với 15.584 lượt (giảm nhẹ so với cùng kỳ), tiếp theo là đào tạo nghề (hơn 2.600) và giáo dục phổ thông (hơn 2.400). Lượt ghi danh giảm mạnh nhất ở các khóa tiếng Anh (ELICOS), giảm tới 56,5%.
Nhìn chung, người Việt ưa chuộng nhất nhóm ngành quản trị và thương mại, sau đó là các chương trình liên ngành và công nghệ thông tin. Lĩnh vực ít thu hút nhất là nông nghiệp, môi trường và các ngành liên quan.
Tỷ lệ cấp visa du học Úc: nhóm khó, nhóm dễ
Đằng sau số lượng sinh viên quốc tế là bức tranh phức tạp về tỷ lệ chấp thuận visa du học cho đương đơn nộp hồ sơ từ ngoài lãnh thổ Úc. Theo Bộ Nội vụ Úc, 40,8% hồ sơ xin học đại học bị từ chối trong tháng 3, mức cao nhất trong 21 năm. Tỷ lệ này cao hơn 8,4% so với tháng trước, và hai tháng qua cũng lần lượt lập kỷ lục mới về tỷ lệ từ chối visa trên toàn cầu.
Tại Việt Nam, bức tranh sáng sủa hơn khi chỉ 9% đương đơn xin học đại học bị từ chối trong tháng 3, và tháng 2 là 16,6%. Đây là tỷ lệ gần như tương tự mọi năm, không có chênh lệch đáng kể.
Nhìn rộng hơn, năm tài chính 2024-2025 (từ tháng 7 đến tháng 6 năm sau), tỷ lệ chấp thuận visa du học cho đương đơn Việt Nam ngoài lãnh thổ Úc đạt 81,1%, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm ngoái và là lần tăng đầu tiên sau 4 năm. Điều này có nghĩa cứ 5 người xin visa thì 4 người thành công.
Tuy nhiên, bức tranh phân mảnh khi xét riêng từng mục đích. Với khóa đào tạo nghề, tỷ lệ cấp visa chỉ 7%, giảm 35,7% so với năm trước. Nhóm giáo dục phổ thông giảm từ 81,5% xuống 65,5%. Đương đơn học tiếng Anh có 45,8% cơ hội được cấp visa, dù tăng 12,8% so với năm ngoái.
Nhóm học đại học chứng kiến tỷ lệ đậu visa giảm dần trong 4 năm qua, từ 99,7% (2020-2021) xuống 87,1% (năm xét duyệt mới nhất). Nhóm không cấp bằng và nghiên cứu sau đại học vốn có tỷ lệ 100% trong 2022-2023, đến 2024-2025 giảm nhẹ xuống 96,9% và 99,5%. Riêng lĩnh vực đối ngoại hoặc quốc phòng luôn duy trì tỷ lệ 100% từ năm tài chính 2015-2016.
Từ năm 2024 đến nay, Úc công bố nhiều điều chỉnh về chính sách visa và quyền làm việc, nhằm quản lý ngành giáo dục quốc tế và số lượng người nhập cư. Để chọn lọc đương đơn chân chính, Úc ra mắt bài thi GS thay thế GTE, thay đổi cơ chế xét duyệt visa từ Chỉ thị 107 sang Chỉ thị 111 và nay là Chỉ thị 115.
Úc cũng điều chỉnh hai loại visa phổ biến. Với visa du học, tăng yêu cầu chứng minh tài chính, năng lực tiếng Anh và lệ phí lên 2.000 AUD (khoảng 38 triệu đồng), không hoàn lại nếu bị từ chối. Với visa làm việc sau tốt nghiệp, rút thời gian hiệu lực từ 4-6 năm xuống 2-3 năm, bổ sung tiêu chí ứng tuyển và tăng gấp đôi lệ phí lên 4.600 AUD (khoảng 87 triệu đồng), cũng không hoàn lại nếu trượt.
Tuy nhiên, Úc khuyến khích các trường tăng cường hợp tác với khu vực Đông Nam Á để hỗ trợ chiến lược kinh tế Đông Nam Á đến năm 2040, thông qua chương trình đào tạo, quan hệ đối tác, học bổng.
Song song đó, các đại học Úc ngày càng ưu ái tuyển sinh du học sinh Việt, thể hiện qua chính sách tuyển thẳng vào năm nhất đại học thay vì bắt buộc học khóa dự bị, cũng như ra mắt các chương trình học bổng dành riêng cho Việt Nam. Nhiều trường Úc trực tiếp đến Việt Nam tư vấn tuyển sinh và kết nối với chính quyền, cựu sinh viên và công ty du học.
