Chính phủ ban hành quy định mới về bồi hoàn chi phí du học
Trong tháng 2, Chính phủ đã ban hành nghị định quy định chi tiết về việc bồi hoàn học bổng và chi phí đào tạo cho du học sinh diện ngân sách. Đây là lần đầu tiên có văn bản cụ thể hóa các trường hợp được xóa hoặc miễn bồi hoàn, nhằm tạo sự minh bạch và công bằng trong quản lý nguồn lực đào tạo.
Những trường hợp phải bồi hoàn chi phí
Theo nghị định, du học sinh nhận học bổng và chi phí đào tạo từ ngân sách nhà nước hoặc học bổng dạng hiệp định sẽ phải bồi hoàn nếu không chấp hành sự điều động làm việc của cơ quan nhà nước trong vòng 12 tháng sau khi tốt nghiệp. Chi phí bồi hoàn bao gồm học phí, học bổng và các khoản đã được cấp, với thời hạn nộp là 120 ngày kể từ khi có quyết định, dài gấp đôi so với quy định trước đây.
Ngoài ra, những người đã về nước làm việc nhưng tự ý bỏ việc trước khi đủ thời gian quy định cũng phải bồi hoàn. Thời gian làm việc bắt buộc được tính gấp hai lần thời gian đi học đối với trình độ cao đẳng, đại học và gấp ba lần đối với trình độ thạc sĩ, tiến sĩ.
Bốn nhóm được xóa hoặc miễn bồi hoàn
Nghị định nêu rõ bốn trường hợp du học sinh được xóa hoặc miễn bồi hoàn chi phí. Trường hợp xóa áp dụng khi người học đã qua đời. Ba trường hợp miễn bao gồm:
- Du học sinh được cơ sở y tế xác nhận không đủ sức khỏe để làm việc.
- Những người trở về làm việc chưa đủ thời gian quy định nhưng được điều động, luân chuyển hoặc biệt phái đến vị trí khác.
- Người học do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng nên không thể chấp hành sự điều động của cơ quan nhà nước, với cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét và quyết định miễn bồi hoàn.
Quy định này nhằm đảm bảo sự linh hoạt và nhân văn trong việc xử lý các tình huống đặc biệt, đồng thời khuyến khích du học sinh hoàn thành nghĩa vụ sau đào tạo.
Bối cảnh du học Việt Nam và thách thức
Năm ngoái, số lượng người Việt du học ở nước ngoài đạt kỷ lục với gần 250.000 người, từ bậc phổ thông đến sau đại học. Trong đó, khoảng 4.000 người nhận học bổng từ ngân sách nhà nước, phần còn lại là du học tự túc hoặc dựa vào các nguồn học bổng khác.
Tuy nhiên, Việt Nam hiện chưa có thống kê tổng thể về số du học sinh về nước sau tốt nghiệp. Theo nguồn tin từ Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao, năm 2024, khoảng 70-80% du học sinh tự túc ở lại nước ngoài, một phần theo các học bổng hợp tác nhưng không rõ số lượng cụ thể. Nghị định mới được kỳ vọng sẽ góp phần quản lý hiệu quả hơn nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời hỗ trợ du học sinh trong những hoàn cảnh khó khăn.
