Mỹ chi 30 tỷ USD trang bị laptop cho học sinh nhưng kết quả học tập suy giảm
Năm 2002, tiểu bang Maine trở thành địa phương đầu tiên tại Hoa Kỳ triển khai chương trình phân phát laptop cho học sinh lớp 7 tại các trường công lập. Thống đốc Angus King khi đó kỳ vọng rằng chương trình sẽ mở ra cánh cửa tri thức, giúp trẻ em tiếp cận kho tàng thông tin khổng lồ từ internet và nâng cao chất lượng học tập.
Trong năm đầu tiên thực hiện, 17.000 laptop Apple đã được phát đến tay học sinh tại 243 trường học trên toàn tiểu bang. Đến năm 2016, con số này đã tăng vọt lên 66.000 thiết bị bao gồm cả laptop và tablet.
Kỳ vọng lớn nhưng kết quả không như mong đợi
Mục tiêu ban đầu của chương trình là cung cấp cho trẻ em quyền truy cập vào nguồn thông tin vô tận từ internet thông qua các thiết bị công nghệ như laptop hay tablet. Tuy nhiên, sau gần một phần tư thế kỷ triển khai, các thiết bị công nghệ này đã không mang lại hiệu quả học tập như mong đợi.
Những nỗ lực này nhận được sự ủng hộ rộng rãi trên toàn nước Mỹ. Tính đến nay, quốc gia này đã chi hơn 30 tỉ USD cho việc trang bị công nghệ cho các trường học. Thế nhưng, các nhà tâm lý học và chuyên gia giáo dục đã chỉ ra một thực tế đáng báo động: công nghệ không mang lại kết quả tích cực như kỳ vọng ban đầu.
Gen Z có khả năng nhận thức kém hơn các thế hệ trước
Nhà thần kinh học Jared Cooney Horvath tiết lộ một phát hiện đáng lo ngại: mặc dù được cung cấp quyền truy cập công nghệ chưa từng có trong lịch sử, thế hệ Gen Z lại có khả năng nhận thức kém hơn so với các thế hệ trước. Ông nhấn mạnh rằng đây là thế hệ đầu tiên trong lịch sử hiện đại đạt điểm thấp hơn trong các bài kiểm tra tiêu chuẩn.
Phụ thuộc vào laptop làm suy giảm khả năng học tập
Dữ liệu từ Chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) cho thấy mối tương quan nghịch đảo giữa thời gian học sinh dành cho máy tính và điểm số bài kiểm tra. Cụ thể, học sinh càng dành nhiều thời gian cho máy tính, điểm số nhận được càng thấp. Horvath cho rằng việc tiếp cận công nghệ không giới hạn đã dẫn đến sự suy giảm đáng kể trong khả năng học tập.
Horvath cũng chỉ ra rằng, thay vì củng cố và nâng cao chất lượng giáo dục, sự bùng nổ công nghệ trong trường học đã làm suy yếu môi trường học tập truyền thống. Ông nhấn mạnh việc học không chỉ đơn thuần là sử dụng công nghệ mà còn cần sự nỗ lực, kiên trì và khả năng vượt qua khó khăn.
Lạm dụng công nghệ trong môi trường học đường
Một nghiên cứu năm 2014 đã phát hiện ra thực trạng đáng báo động: sinh viên đại học dành gần 2/3 thời gian sử dụng máy tính cho các hoạt động không liên quan đến học tập. Điều này cho thấy sự lạm dụng công nghệ đang trở thành vấn đề nghiêm trọng trong môi trường giáo dục.
Để giải quyết vấn đề này, Horvath đề xuất Quốc hội Mỹ nên đầu tư vào nghiên cứu chuyên sâu để xác định các công cụ kỹ thuật số thực sự hiệu quả cho việc học. Ông cũng kêu gọi các tiểu bang áp dụng các quy định nghiêm ngặt hơn về việc sử dụng công nghệ trong trường học.
Tính đến tháng 8 năm 2025, đã có 17 tiểu bang tại Mỹ siết chặt quy định sử dụng smartphone trong lớp học, phản ánh sự thay đổi trong nhận thức về tác động của công nghệ đến giáo dục.
Thất bại không chỉ cá nhân mà còn là thất bại chính trị
Cuối cùng, Horvath nhấn mạnh rằng sự suy giảm khả năng tư duy phản biện và học tập của thế hệ trẻ không chỉ là thất bại cá nhân mà còn là thất bại chính trị. Ông hy vọng rằng Gen Z sẽ nhận ra những sai lầm trong cách giáo dục hiện tại và có những phản ứng tích cực để thay đổi hệ thống.
Chương trình phân phát laptop cho học sinh tại Maine từng được kỳ vọng sẽ cách mạng hóa giáo dục, nhưng sau 23 năm, bài học rút ra là công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ chứ không thể thay thế phương pháp giảng dạy chất lượng và sự nỗ lực của người học.
