Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong buổi thăm và chúc mừng năm mới tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn đã chia sẻ những quan điểm sâu sắc về tiến trình chỉ đạo ngành giáo dục. Ông nhấn mạnh rằng, mỗi giai đoạn phát triển đều có những trọng tâm và khâu đột phá riêng, phù hợp với bối cảnh cụ thể. Đặc biệt, trong 5 năm qua, lãnh đạo Bộ đã xác định rõ rằng "đột phá của mọi đột phá" chính là lực lượng nhà giáo.
Đội ngũ nhà giáo: Yếu tố căn cốt cho sự phát triển giáo dục
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định, đội ngũ nhà giáo không chỉ là trung tâm của mọi cải cách mà còn là nền tảng để hoạch định chính sách, tập trung đầu tư và chăm lo phát triển bền vững. Quan điểm này đã được duy trì nhất quán và xuyên suốt trong nhiều năm, đồng thời việc phát triển đội ngũ này tất yếu gắn liền với hệ thống các trường sư phạm trên cả nước.
Vai trò của hệ thống trường sư phạm trong đào tạo và nghiên cứu
Ông Kim Sơn chỉ ra rằng, hệ thống các trường sư phạm không chỉ đảm nhận vai trò đào tạo đội ngũ nhà giáo mà còn là nơi phát triển khoa học giáo dục, phương pháp giảng dạy và nhiều nội dung chuyên môn quan trọng khác. Tuy nhiên, người đứng đầu ngành giáo dục cũng thừa nhận rằng, việc chăm lo phát triển các trường sư phạm trong thời gian qua vẫn chưa thực sự tương xứng với các trọng tâm đã được đặt ra.
Kế hoạch phát triển trường sư phạm trong 5 năm tới
Trong giai đoạn 5 năm sắp tới, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định, việc đầu tư và phát triển các trường sư phạm sẽ tiếp tục được chú trọng. Đặc biệt, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh được xác định là hai trường trọng điểm quốc gia trong quy hoạch mạng lưới giáo dục.
Theo bộ trưởng, mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc phát triển từng trường riêng lẻ, mà là xây dựng mô hình đại học sư phạm theo hướng toàn diện, với cơ cấu đa dạng, mô hình linh hoạt và quy mô bề thế hơn. Điều này nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đội ngũ nhà giáo trong bối cảnh mới, đồng thời đặt ra những thách thức lớn về tầm nhìn lãnh đạo và quyết tâm thực hiện.
Thách thức và cơ hội cho các cơ sở đào tạo
Bộ trưởng cho rằng, trước sự quan tâm và kỳ vọng từ xã hội, mỗi cơ sở đào tạo cần nhanh chóng trưởng thành từ nội lực, biến các nguồn lực và yêu cầu thành những kết quả cụ thể và thiết thực. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng từ phía nhà trường và toàn ngành giáo dục.
Gắn kết giữa trường sư phạm và trường phổ thông
Trước đó, trong trao đổi với phóng viên, Bộ trưởng Kim Sơn cũng đề cập đến việc tăng cường gắn kết giữa trường sư phạm và trường phổ thông. Ông nhấn mạnh rằng, sinh viên ngành sư phạm cần được tham gia vào các hoạt động thực tế như dự giờ, trợ giảng, dạy học trải nghiệm và nghiên cứu bài học ngay từ năm thứ hai hoặc thứ ba tại đại học.
Ngược lại, các giáo viên cốt cán và giáo viên giỏi ở trường phổ thông nên được mời tham gia giảng dạy hoặc hướng dẫn thực tập tại trường sư phạm. Sự gắn kết này không chỉ giúp kết nối lý thuyết với thực hành mà còn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên một cách đáng kể.
Quy mô và cơ cấu đào tạo giáo viên hiện nay
Hiện tại, cả nước có tổng cộng 103 cơ sở đào tạo giáo viên, trong đó bao gồm 65 trường đại học và phần còn lại là các trường cao đẳng. Theo quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và sư phạm cho thời kỳ 2021 - 2030, với tầm nhìn đến năm 2050, dự kiến đến năm 2030, số lượng trường đại học đào tạo giáo viên sẽ giảm xuống còn 48 - 50 trường, tức là giảm từ 15 đến 17 trường so với hiện nay.
Tuy nhiên, quy mô đào tạo của nhóm này lại được kỳ vọng sẽ tăng lên, đạt từ 180.000 đến 200.000 người học, với 85% ở trình độ đại học và 15% ở trình độ cao đẳng. Trong năm học 2021 - 2022, khối ngành khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên có khoảng 151.000 người học, nhưng đến năm học 2022 - 2023, con số này chỉ còn ở mức 89.300.
Vai trò của các trường trọng điểm và cơ cấu mạng lưới
Hai trường trọng điểm là Đại học Sư phạm Hà Nội và Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, cùng với 12 trường thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, các đại học quốc gia và đại học vùng, sẽ giữ vai trò nòng cốt trong mạng lưới đào tạo giáo viên. Nhóm này dự kiến sẽ đào tạo khoảng 64% tổng quy mô sinh viên trên toàn quốc.
Các trường thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh và một số trường công lập khác có truyền thống đào tạo sư phạm sẽ chiếm khoảng 30% quy mô, chủ yếu phục vụ nhu cầu đào tạo giáo viên tại địa phương. Ngoài ra, một số trường có thế mạnh về các ngành công nghệ, nông lâm, ngôn ngữ, thể dục thể thao và nghệ thuật sẽ đào tạo các ngành sư phạm đặc thù, chiếm khoảng 6% quy mô đào tạo giáo viên của cả nước.
