Đại biểu Quốc hội lên tiếng về gánh nặng học liên kết và bất ổn quy chế tuyển sinh
Trong phiên thảo luận tại hội trường chiều ngày 20 tháng 4, đại biểu Nguyễn Thị Thủy, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đã tập trung vào các vấn đề nóng trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo. Bà nhấn mạnh: "Đừng để phụ huynh phải gánh một khoản chi phí rất lớn" khi đề cập đến hiện tượng học liên kết đang lan rộng tại nhiều trường công lập.
Học liên kết: Lợi bất cập hại trong trường công
Theo phản ánh của bà Thủy, nhiều phụ huynh chia sẻ rằng dù học phí được Nhà nước miễn toàn bộ và bữa ăn trưa cũng được hỗ trợ, họ vẫn cảm thấy nặng gánh vì các khoản đóng góp cho chương trình học liên kết. Thực tế, việc tổ chức học liên kết đã và đang diễn ra tại nhiều địa phương, với các trường ký hợp đồng liên kết với công ty để dạy các môn bổ trợ như tiếng Anh nâng cao, tin học quốc tế, trí tuệ nhân tạo (AI), và kỹ năng sống.
Bên cạnh nhu cầu thực tế từ một số phụ huynh, tình trạng tổ chức quá dày đặc các chương trình này đang gây ra nguy cơ chồng chéo về nội dung giảng dạy. Đáng lo ngại hơn, chất lượng của các môn bổ trợ này chưa được kiểm định hoặc đánh giá một cách bài bản, dẫn đến nhiều băn khoăn về hiệu quả thực sự.
Áp lực tâm lý và tài chính từ học liên kết
Nữ đại biểu chỉ ra vấn đề bức xúc nhất: nhiều trường xếp chương trình học liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa, khiến phụ huynh bất đắc dĩ phải cho con tham gia. Nếu không đăng ký, học sinh phải tách ra sinh hoạt riêng, dẫn đến cảm giác khác biệt và nảy sinh tâm lý mặc cảm. Bà Thủy nhắc lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, yêu cầu không biến trường học thành nơi làm dịch vụ thu tiền.
"Cần rà soát, kiểm tra ngay tình trạng Nhà nước miễn học phí nhưng nhà trường lại tổ chức ra nhiều việc khác để thu tiền nhiều hơn, trong đó có học liên kết", bà nhấn mạnh. Bà kiến nghị nghiêm cấm việc xếp chương trình học liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa và đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tăng cường thanh tra, kiểm tra nội dung này.
Giải pháp lâu dài và minh bạch tài chính
Để đảm bảo tính chất của trường công, bà Thủy đề xuất cần công khai minh bạch về tài chính và chia sẻ chi phí với phụ huynh nếu vẫn duy trì học liên kết. "Tránh việc danh nghĩa công nhưng hoạt động lại như tư và phụ huynh lại phải gánh một khoản chi phí rất lớn", bà nêu rõ. Về lâu dài, bà cho rằng cần nghiên cứu kế hoạch đào tạo, tuyển dụng, bồi dưỡng và điều phối giáo viên trong vùng, địa phương để đáp ứng việc dạy các môn học, tránh tình trạng phải liên kết học thêm mới đủ kiến thức.
Lo ngại về thay đổi quy chế tuyển sinh đại học
Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Phương Thủy (Hà Nội) đề cập là sự thay đổi quy chế tuyển sinh đại học. Mặc dù Luật Giáo dục đại học yêu cầu có lộ trình phù hợp, thực tế nhiều phụ huynh và học sinh phải "thấp thỏm" khi mỗi mùa thi lại có sự thay đổi, thường diễn ra vào thời điểm cận kề.
Bà Phương Thủy dẫn chứng: mùa thi năm 2025, quy chế được ban hành vào ngày 19 tháng 3, trong khi năm nay là ngày 15 tháng 2, có hiệu lực ngay tại thời điểm ký ban hành, chỉ còn cách ngày thi khoảng 3 tháng. Việc tập trung học để vượt qua kỳ thi 2 trong 1 và đỗ đại học đã là áp lực lớn, nếu phải lo lắng về thay đổi quy chế sẽ tác động không nhỏ đến tâm thế và sự chuẩn bị, bà phân tích.
Do đó, bà mong muốn Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu thời điểm có hiệu lực phù hợp cho các vấn đề lớn, giúp phụ huynh và học sinh có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, tránh tình trạng "thấp thỏm" không cần thiết.
