Giáo viên lâu năm bị loại khỏi danh sách thăng hạng vì quy định địa phương
Cô Hoàng Thị Chung, giáo viên Trường tiểu học Đền Lừ (quận Hoàng Mai, Hà Nội), với gần 30 năm trong nghề, đã đạt nhiều thành tích như giáo viên giỏi cấp quận, chiến sĩ thi đua cấp cơ sở, và giải thưởng thiết kế bài giảng cấp quốc gia. Tuy nhiên, cô vẫn chưa được xét thăng hạng do quy định năm 2023 của quận Hoàng Mai (cũ) chỉ cho phép giáo viên giữ chức vụ mới được thăng hạng. Cô Chung mong muốn các giáo viên đủ điều kiện như cô không bị gạt khỏi danh sách bởi quy định tự đặt ra của cơ sở, nhằm đảm bảo quyền lợi chính đáng.
Bất bình đẳng trong xét thăng hạng tại các trường học
Cô Vũ Thị Kim Tiến, giáo viên Trường THPT Mê Linh (Hà Nội), chia sẻ năm 2017 cô thi thăng hạng không đỗ, và đến năm 2023, Sở Nội vụ Hà Nội chuyển từ thi sang xét tuyển. Sau một đợt thi và một đợt xét, trường cô có 12 trường hợp được thăng hạng, chủ yếu là giáo viên ít kinh nghiệm, trong khi hai phó hiệu trưởng, năm tổ trưởng chuyên môn, năm tổ phó và hàng chục giáo viên khác có bề dày thành tích lại không được xét. Điều này gây ra sự bất bình đẳng và thiệt thòi cho giáo viên có tuổi, nhiều cống hiến.
Tương tự, cô Hồ Thị Xuân Thu, giáo viên Trường phổ thông liên cấp Khương Hạ (Hà Nội), cho biết năm 2023, cô và bốn đồng nghiệp thừa điều kiện thăng hạng nhưng bị nhà trường gạt lại, trong khi một thầy hiệu phó thiếu điều kiện lại được gửi đi xét và bị đánh trượt. Việc này làm mất cơ hội thăng hạng của giáo viên, ảnh hưởng đến đời sống vật chất và tinh thần.
Chỉ tiêu bị "bóp lại" và bất cập trong hệ thống
Thầy Nguyễn Văn Đường, giáo viên Trường THPT Phú Xuyên A (Hà Nội), chỉ ra rằng năm 2023, khi nhiều trường THPT tại Hà Nội tạo điều kiện tối đa cho giáo viên thăng hạng, thì đơn vị của thầy lại bị "bóp lại" chỉ tiêu. Số lượng giáo viên được thăng hạng trong hai đợt (2020 và 2023) chưa đủ 50%, tạo ra sự bất bình đẳng lớn trong cùng hệ thống giáo dục.
Nhiều ý kiến cho rằng với đồng lương eo hẹp, thăng hạng không chỉ là ghi nhận chuyên môn mà còn là động viên kinh tế thiết thực. Khi lương hạng 3 đã kịch trần, thu nhập chững lại giữa bão giá, khiến giáo viên tâm huyết chạnh lòng.
Tiêu chí định tính gây nhiều cách hiểu và bất cập
Thầy Đường và nhiều giáo viên Hà Nội chỉ ra thực tế nhiều hồ sơ bị loại vì minh chứng "không thống nhất", đây là bất cập cần làm rõ. Bộ GD-ĐT nhận thấy nhiều vấn đề trong công tác xét thăng hạng, như một số tỉnh chưa từng tổ chức thăng hạng từ 2016-2025, hoặc tổ chức không đồng bộ.
Cuối năm 2025, Bộ GD-ĐT đã phát đi hai văn bản đề nghị UBND cấp tỉnh rà soát và tiếp tục tổ chức xét thăng hạng theo quy định. Theo Thông tư 34/2021/TT-BGDĐT, hồ sơ phải đạt 100 điểm, việc đánh giá thuộc hội đồng nhà trường, nhưng thực tế phát sinh nhiều bất cập.
Tiêu chí chấm điểm thiếu hướng dẫn cụ thể
Sở Nội vụ Hà Nội ban hành bảng tiêu chí với ba nhóm chính: đào tạo, bồi dưỡng; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; và thực hiện nhiệm vụ. Ở nhóm năng lực chuyên môn, nhiều tiêu chí định tính chưa có hướng dẫn thống nhất về cách hiểu và minh chứng, dẫn đến giáo viên chuẩn bị minh chứng khác nhau, thiếu đồng bộ. Hệ quả là nhiều giáo viên bị loại hồ sơ với lý do "minh chứng chưa đủ sức thuyết phục", nhưng người đánh giá không đưa ra tiêu chí cụ thể, gây tâm lý bức xúc.
Thầy Đường đề xuất quay lại tinh thần Thông tư 34: với tiêu chí về trình độ, cần minh chứng bằng giấy tờ pháp lý rõ ràng; với tiêu chí về năng lực, cần hội đồng nhà trường xác nhận bằng biên bản đánh giá thay vì yêu cầu minh chứng rời rạc. Khi số hồ sơ vượt chỉ tiêu, việc lựa chọn nên dựa trên nhóm tiêu chí thực hiện nhiệm vụ, phản ánh năng lực thực chất.
Gần 90% nhà giáo vẫn ở hạng thấp nhất
Theo Bộ GD-ĐT, cả nước có khoảng 1,05 triệu giáo viên mầm non và phổ thông hưởng lương ngân sách, được xếp hạng từ hạng 3 (thấp nhất) đến hạng 1 (cao nhất). Mỗi hạng có 8-10 bậc lương, chênh lệch liền kề khoảng 700.000-800.000 đồng/tháng. Thống kê cho thấy gần 9% nhà giáo có chức danh hạng 1, trong khi khoảng 88% có hạng 3.
Thăng hạng liên quan trực tiếp đến quyền lợi, động lực và sự công bằng. Do đó, hoàn thiện tiêu chí đánh giá minh bạch, thống nhất là yêu cầu cấp thiết. Nhiều giáo viên Hà Nội mong cấp thẩm quyền quy định tỷ lệ xét thăng hạng phù hợp hơn và có kế hoạch thường xuyên theo chu kỳ ít nhất 3 năm/lần.
Cô Lê Thị Nguyệt Nga, giáo viên Trường THPT Kỹ thuật Việt Trì (Phú Thọ), nhấn mạnh: "Giáo viên không ngại tiêu chí cao, cũng không cần tiêu chí thấp. Công bằng nằm ở chỗ người đạt tiêu chí có được hưởng quyền lợi tương xứng hay không. Nếu vẫn chờ chỉ tiêu, áp tỷ lệ, mọi sự 'nới lỏng' chỉ dừng lại trên giấy".
