Dự thảo Luật Thủ đô đề xuất trao quyền thành lập trường đại học cho Chủ tịch Hà Nội
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được lấy ý kiến công chúng với đề xuất đáng chú ý: trao thẩm quyền cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội quyết định việc thành lập một số cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn. Thay vì phải trình lên Thủ tướng Chính phủ như quy định hiện hành, đề xuất này hướng tới việc rút ngắn thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả điều hành.
Chi tiết đề xuất phân cấp quyền lực
Nội dung này nằm trong hồ sơ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) do Bộ Tư pháp xây dựng, dự kiến sẽ được Quốc hội xem xét và thông qua tại kỳ họp thứ nhất vào tháng 4 năm 2026. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất cho phép Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội có thẩm quyền quyết định thành lập các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn, bao gồm cả công lập, tư thục, trường có vốn đầu tư nước ngoài hoặc liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài.
Quy định này nhằm cụ thể hóa chủ trương phân cấp, phân quyền cho thành phố Hà Nội, tăng tính chủ động và kịp thời trong quản lý và phát triển hệ thống cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng. Hà Nội được xác định là trung tâm lớn về giáo dục, đào tạo và khoa học - công nghệ của cả nước, do đó việc phân quyền này là cần thiết để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.
Lý do và mục tiêu của đề xuất
Việc giao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND thành phố xuất phát từ yêu cầu thực tiễn là nhu cầu mở rộng mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng trên địa bàn diễn ra nhanh chóng và đa dạng. Điều này gắn chặt với chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hội nhập quốc tế của Thủ đô. Dự thảo cũng đề xuất giao UBND thành phố ban hành điều kiện, thủ tục thành lập và hoạt động đối với các cơ sở đào tạo, nhằm bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện và tạo cơ sở pháp lý để quản lý chặt chẽ chất lượng đào tạo.
Tuy nhiên, dự thảo nhấn mạnh rằng việc thành lập trường đại học vẫn phải tuân thủ các tiêu chí chung của pháp luật về giáo dục đại học. Các điều kiện bao gồm đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, chương trình đào tạo và bảo đảm chất lượng. Việc phân quyền không đồng nghĩa với nới lỏng quản lý, mà mục tiêu chính là rút ngắn thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả điều hành.
Bối cảnh và so sánh với quy định hiện hành
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được tiếp tục hoàn thiện để trình Quốc hội xem xét, trong bối cảnh Hà Nội được định hướng trở thành trung tâm lớn về đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của khu vực. Trước đây, theo Luật Giáo dục cũ, thẩm quyền thành lập trường đại học thuộc về Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, Luật Giáo dục sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm nay đã giao thẩm quyền này cho Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đề xuất trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) thể hiện bước tiến xa hơn trong việc phân cấp quản lý, phù hợp với vị thế đặc biệt của Thủ đô. Nếu được thông qua, đây sẽ là thay đổi quan trọng trong hệ thống giáo dục đại học tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng và bền vững của lĩnh vực này ở Hà Nội.
