Dự thảo Luật Thủ đô mở rộng phạm vi trường chuyên từ cấp THCS
Điều 19 trong Dự thảo Luật Thủ đô mới đây đã đưa ra quy định quan trọng về việc đầu tư và xây dựng hệ thống trường học công lập, bao gồm các cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở giáo dục đa cấp học và đặc biệt là trường chuyên từ cấp trung học cơ sở trở lên. Quy định này nhấn mạnh việc bảo đảm không gian, cảnh quan sư phạm cả trong và ngoài nhà trường, cùng với đội ngũ giáo viên đủ năng lực để phục vụ tối đa nhu cầu học tập của học sinh.
Thay đổi đáng kể so với quy định cũ
Trước đây, các trường chuyên chỉ được phép hoạt động từ bậc trung học phổ thông, dẫn đến việc một số cơ sở như Trường THPT Chuyên Hà Nội Amsterdam phải dừng tuyển sinh lớp 6. Với nội dung mới trong dự thảo, phạm vi đã được mở rộng, cho phép thành lập và phát triển trường chuyên ngay từ cấp trung học cơ sở. Điều này phản ánh định hướng xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành trung tâm giáo dục và đào tạo chất lượng cao, có khả năng dẫn dắt đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Tạo hành lang pháp lý linh hoạt cho giáo dục đô thị
Theo Tờ trình, việc cho phép triển khai các mô hình giáo dục đa cấp, chất lượng cao, trường chuyên và liên kết giáo dục với nước ngoài, cùng với phân cấp mạnh thẩm quyền quản lý, cấp phép và ban hành chương trình giáo dục, đã tạo ra một hành lang pháp lý linh hoạt. Hành lang này phù hợp với đặc thù của một đô thị lớn như Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững trong bối cảnh cạnh tranh khu vực và toàn cầu.
Phân cấp quản lý và cơ chế tài chính
Dự thảo quy định rõ ràng vai trò của Hội đồng nhân dân Thành phố trong việc thiết lập mô hình, cơ chế quản lý và tài chính cho các trường chuyên từ cấp trung học cơ sở trở lên, cơ sở giáo dục nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao và các cơ sở thực hiện liên kết giáo dục. Đồng thời, Hội đồng cũng có trách nhiệm ban hành chính sách cấp học bổng, cơ chế khuyến khích và hỗ trợ học sinh, sinh viên, giảng viên đi học tập, nghiên cứu hoặc thỉnh giảng ở nước ngoài trong các lĩnh vực trọng điểm.
Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân Thành phố
Ủy ban nhân dân Thành phố được trao thẩm quyền quy định việc thực hiện liên kết giáo dục giữa các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập của Hà Nội với các cơ sở giáo dục nước ngoài. Ngoài ra, Hà Nội cũng sẽ điều chỉnh chương trình giáo dục mầm non và phổ thông để bảo đảm yêu cầu của chương trình khung quốc gia, đồng thời ban hành chương trình giáo dục phổ thông tại các trường chuyên, cơ sở giáo dục chất lượng cao và cơ sở liên kết giáo dục, phù hợp với mục tiêu phát triển.
Những tranh luận và thách thức
Trước đây, đề xuất hoạt động mô hình trường chuyên từ bậc trung học cơ sở đã được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội nhắc đến nhiều lần, nhưng vướng phải quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ cho phép trường chuyên ở bậc THPT. Việc thành lập trường chuyên từ cấp THCS cũng từng được các chuyên gia phân tích kỹ lưỡng, với nhiều ý kiến không đồng tình vì lo ngại sẽ dẫn đến tình trạng học ôn, luyện thi quá sớm, gây áp lực không cần thiết cho học sinh.
Dù vậy, dự thảo Luật Thủ đô với các cơ chế mới được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy giáo dục chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển của Thủ đô trong tương lai.
