Tối 21/6, tại Nhà hát Hoa Phượng, Trung tâm Hội nghị và Biểu diễn (phường Thủy Nguyên, TP Hải Phòng), Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025 đã diễn ra với chủ đề “Tâm sáng để phụng sự - Giữ lửa để tiên phong”, trong khuôn khổ chuỗi hoạt động kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026). Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng nhiều lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã đến dự.
Chặng đường 20 năm của Giải Báo chí Quốc gia
Phát biểu khai mạc, ông Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải báo chí Quốc gia nhấn mạnh: “Hai mươi năm ghi nhận sự trưởng thành của nền báo chí nước nhà, hai mươi năm tôn vinh những người làm báo đã không ngừng sáng tạo, đổi mới và cống hiến. Giải báo chí Quốc gia đã trở thành sự kiện chính trị - nghề nghiệp thường niên thân thuộc trong đời sống báo chí, góp phần khích lệ chúng ta giữ vững niềm tin vào con đường đã chọn, vào những giá trị mà nhà báo mang lại cho xã hội hôm nay”.
Theo ông Lê Quốc Minh, đằng sau mỗi tác phẩm là tư duy sắc sảo, sự kiểm chứng và trái tim nhân văn. “Hai mươi năm qua, Giải báo chí Quốc gia đã vinh danh những bình luận đầy trăn trở với thời cuộc, những phản ánh, phản biện gợi mở giải pháp, những điều tra gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh, những câu chuyện về lòng tốt mang khát vọng vươn lên. Đó là những tác phẩm khiến chúng ta phải suy nghĩ, thúc đẩy chúng ta phải hành động. Những tác phẩm dù lớn dù nhỏ, nhưng đều có tác động thực sự vào chính sách, vào con người, góp phần làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn”.
Các tác phẩm dự giải phản ánh toàn diện đất nước năm 2025
Ông Lê Quốc Minh cho biết, Giải năm nay ghi nhận những tuyến bài công phu, phản ánh toàn diện kinh tế – xã hội – quốc phòng – an ninh – đối ngoại, với các đề tài nổi bật: cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy, sáp nhập đơn vị hành chính, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; công tác tổ chức đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030 tiến tới Đại hội XIV; các nghị quyết nền tảng, mục tiêu chiến lược phát triển đất nước; xây dựng Đảng, bảo vệ chủ quyền biển đảo; chính sách phòng chống bão lũ, xóa nhà tạm, nhà dột nát; phong trào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia; chống buôn lậu, trốn thuế, đại án tham nhũng; trật tự quản lý đất đai, vướng mắc kinh tế; an toàn thực phẩm, giáo dục, y tế, môi trường.
Bên cạnh các phóng sự điều tra phê phán tiêu cực, mùa giải năm nay xuất hiện nhiều ghi chép về người Việt thành công ở nước ngoài, chân dung người lao động, trí thức, doanh nhân với cách tiếp cận mới. “Nhiều tác phẩm đã đi sâu phân tích các chủ trương, quyết sách chiến lược, chỉ ra rào cản, điểm nghẽn. Nhiều tác phẩm tiếp tục cho thấy sức sống của những câu chuyện chân-thiện-mỹ, lan tỏa điều tốt đẹp, bồi đắp niềm tin xã hội”, ông Minh nêu rõ.
Thách thức từ AI và vai trò của báo chí chuyên nghiệp
Chủ tịch Hội đồng Giải báo chí Quốc gia chia sẻ, đặc điểm nổi bật nhất tác động đến báo chí toàn cầu và Việt Nam trong năm qua là sự bùng nổ của AI. AI thay đổi cách vận hành tòa soạn, mở ra cơ hội khai thác dữ liệu, cá nhân hóa nội dung, tối ưu hóa sản xuất. Tuy nhiên, thách thức lớn hơn: AI có thể sinh ra văn bản, hình ảnh, âm thanh nhanh chóng, làm gia tăng tin giả, thao túng thông tin.
“Câu hỏi đặt ra là: Vai trò của báo chí ở đâu, khi công chúng dùng AI tạo hàng triệu nội dung mỗi ngày? Khi tin giả với AI trở nên khó phân biệt? Tôi nghĩ rằng, trong kỷ nguyên bội thực thông tin, chúng ta càng phải giữ vững nguyên tắc nền tảng: mang đến thông tin trung thực, khách quan, được kiểm chứng kỹ càng, có ích cho cộng đồng”, ông Minh nhấn mạnh. Ông khẳng định cốt lõi nghề báo không chỉ sản xuất thông tin, mà còn xác nhận, phân tích, chịu trách nhiệm và cung cấp thông tin vì giá trị tốt đẹp.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng nêu rõ: Đảng, Nhà nước và Nhân dân tin tưởng báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục phát triển chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại.
