Văn phòng đại diện của nữ diễn viên Ngu Thư Hân mới đây đã ra văn bản lên án mạnh mẽ hành vi sử dụng trái phép hình ảnh của cô trong các bộ phim ngắn do trí tuệ nhân tạo (AI) sản xuất. Theo trang QQ, phía Ngu Thư Hân yêu cầu các nền tảng lập tức gỡ bỏ và xóa vĩnh viễn toàn bộ nội dung vi phạm, đồng thời tuyên bố sẽ khởi kiện các bên sản xuất và nền tảng đã sử dụng hình ảnh của cô mà không có sự cho phép.
Người hâm mộ phát hiện hàng loạt phim AI mạo danh Ngu Thư Hân
Trước đó, khán giả phát hiện nhiều bộ phim hoạt hình AI có nữ chính sở hữu gương mặt giống hệt Ngu Thư Hân. Thậm chí, một số video còn đột ngột xuất hiện gương mặt thật hoặc giọng nói của nữ diễn viên mà không có sự đồng ý. Điều đáng nói, một số nhân vật trong các phim này mang tính chất tiêu cực, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh tiếng của cô. Hành vi này cũng tạo ra hiểu lầm rằng Ngu Thư Hân đã trao quyền khai thác hình ảnh và giọng nói cho nhà sản xuất với mục đích thương mại.
Làn sóng phản đối từ các ngôi sao hàng đầu
Không chỉ Ngu Thư Hân, nhiều diễn viên nổi tiếng của Trung Quốc như Dương Tử, Tiêu Chiến, Vương Nhất Bác cũng đã gửi thông báo nghiêm cấm việc sử dụng hình ảnh của mình khi trên thị trường phim ngắn xuất hiện hàng loạt tác phẩm nhái theo các bộ phim của họ. Các nghệ sĩ như Vu Hòa Vỹ, Trương Nhược Quân, Lý Nhất Đồng, Vương Sở Nhiên cũng khẳng định chưa ký kết bất kỳ thỏa thuận ủy quyền nào liên quan đến AI với các nền tảng sản xuất phim ngắn.
Theo Sina, việc sử dụng hình ảnh AI thay cho diễn viên thực tế đang làm hạn chế cơ hội việc làm và giảm thù lao của nghệ sĩ. Diễn viên phụ và quần chúng là những người đầu tiên bị loại bỏ, về lâu dài ngay cả các ngôi sao cũng không nhận được lợi ích. Chính vì vậy, các nghệ sĩ không ủng hộ AI là điều dễ hiểu, bởi nó chẳng khác nào tự hất đổ chén cơm của mình. Các ngôi sao có lượng người hâm mộ hùng hậu, danh tiếng lớn và được trả thù lao cao như Ngu Thư Hân, Dương Tử, Tiêu Chiến không chấp nhận cung cấp bản quyền AI vì lợi ích bị xâm phạm và nguy cơ bị thay thế hàng loạt, dẫn đến nỗi lo thất nghiệp tập thể.
Một số nghệ sĩ chọn bán bản quyền AI
Trái ngược với làn sóng phản đối, một số huyền thoại một thời như Vương Tổ Hiền, Ngô Khải Hoa lại chủ động cung cấp quyền khai thác hình ảnh AI cho các công ty. Những hợp đồng này giúp họ thu về hàng chục triệu NDT, và nguồn thu tiếp tục gia tăng khi mỗi bộ phim AI được sản xuất. Mới đây, Vương Tổ Hiền đã cho phép công ty NetEase Games tái tạo diện mạo của mình từ 20-30 tuổi, sử dụng trong game Chuyện ma Trung Hoa. Bản thân nữ diễn viên không xuất hiện trong game, không tham gia bất kỳ hoạt động quảng bá ngoài đời thực nào. Người chơi có thể nhận được diện mạo này miễn phí, và các nhân vật cũng được lồng tiếng giống giọng của bà.
Tương tự, nam diễn viên Ngô Khải Hoa cũng bán bản quyền hình ảnh của mình để khai thác trong các phim ngắn do AI sản xuất. Nhiều diễn viên kém danh tiếng hoặc đã qua thời kỳ đỉnh cao cũng lựa chọn hướng đi này để có thêm thu nhập. Tuy nhiên, hệ lụy là không ít ngôi sao của dòng phim ngắn đã phải chịu cảnh thất nghiệp vì bị AI thay thế.
IQIYI tiên phong với kho dữ liệu nghệ sĩ AI
Hồi tháng 4, CEO IQIYI - Cung Vũ - một trong ba nền tảng phát hành phim trực tuyến lớn nhất Trung Quốc, đã thông báo về việc phát triển “kho dữ liệu nghệ sĩ NaDou Pro”, tổng hợp gương mặt của hơn 100 diễn viên nổi tiếng. Theo thỏa thuận, dữ liệu khuôn mặt của các nghệ sĩ sẽ được cấp quyền để phục vụ việc tạo nội dung bằng AI. IQIYI mới đây cũng thông báo về việc tìm thêm các gương mặt diễn viên quần chúng để làm phong phú kho dữ liệu nhằm phát triển thị trường phim AI.
Tranh cãi về quyền lợi và rủi ro từ AI
Tại Trung Quốc, việc chạy theo xu hướng sáng tạo nội dung bằng AI vẫn đang gây tranh cãi không chỉ trong giới nhân viên, khán giả mà cả với các ngôi sao. Khán giả đặt câu hỏi: sau khi các nghệ sĩ đồng ý, việc phân chia quyền lợi sử dụng hình ảnh sẽ được quyết định như thế nào? Phía IQIYI khẳng định nếu họ dùng dữ liệu của nghệ sĩ nào cũng sẽ có sự bàn bạc và ký kết hợp đồng rõ ràng. Tuy nhiên, vẫn khó tránh khỏi trường hợp các dữ liệu hình ảnh bị chia nhỏ và tái tổ hợp. Ví dụ, lấy mũi của người A, mắt của người B, môi của người C và quy luật biến đổi biểu cảm của người D, ghép lại rồi gia công thêm một chút là có thể tạo ra một nhân dạng mới. Như vậy, quyền sử dụng hình ảnh sẽ không thuộc về nghệ sĩ mà nằm trong tay người nắm dữ liệu AI.
AI tạo nên nhiều hệ lụy không tốt với các diễn viên và nhân viên hậu trường. Người được lợi lớn là nhà sản xuất và các công ty đầu tư. Khán giả chỉ trích rằng thay vì tập trung trau chuốt kịch bản, hỗ trợ biên kịch phát triển những nội dung gốc chất lượng, trao quyền cho đạo diễn tìm kiếm những gương mặt mới phù hợp với dự án, hay yêu cầu diễn viên mài giũa kỹ năng, các nhà sản xuất như IQIYI lại loại bỏ yếu tố con người và phát triển AI. Hậu quả là khán giả phải xem những nội dung phim trùng lặp, biểu cảm rập khuôn, giả tạo vô hồn.
