Thị Trường Sách Toàn Cầu Đối Mặt Với Những Dịch Chuyển Sâu Sắc
Tháng 2/2026, Istanbul Publishing Fellowship - một trong những diễn đàn bản quyền chuyên nghiệp hàng đầu của ngành xuất bản quốc tế - đã quy tụ 335 nhà xuất bản đến từ 73 quốc gia tại Thổ Nhĩ Kỳ. Sự kiện này không chỉ là nơi trao đổi bản quyền, mà còn phản ánh những biến động lặng lẽ nhưng mạnh mẽ đang định hình lại thị trường sách toàn cầu. Trong ba ngày làm việc, hàng nghìn cuộc gặp song phương đã diễn ra, nâng tổng số cuộc gặp bản quyền được tổ chức kể từ năm 2016 lên hơn 35.000, khẳng định vị thế của Istanbul như một điểm hẹn mới cho giao dịch nội dung toàn cầu.
Độc Giả Thay Đổi - Thị Trường Dịch Chuyển
Tại diễn đàn, các nhà xuất bản từ khắp nơi trên thế giới chia sẻ những mối quan tâm chung: độc giả đang mệt mỏi với thông tin dư thừa, trẻ em lớn lên trong môi trường quá nhiều màn hình, và người trưởng thành ngày càng tìm kiếm sự cân bằng tinh thần thay vì tri thức hàn lâm. Ông Halil Celik, Chủ tịch Liên đoàn Báo chí và Xuất bản Thổ Nhĩ Kỳ, nhấn mạnh rằng những thay đổi trong hành vi đọc buộc các nhà xuất bản phải điều chỉnh chiến lược dài hạn. Istanbul Publishing Fellowship lựa chọn một quốc gia trọng điểm mỗi năm để giúp hiểu sâu hơn về cấu trúc thị trường và độc giả từng khu vực, từ đó xây dựng các mối quan hệ hợp tác bền vững.
Sách Không Còn Chỉ Cạnh Tranh Với Sách
Một chủ đề nổi bật được thảo luận là sách ngày nay không còn cạnh tranh với những cuốn sách khác, mà đang cạnh tranh trực tiếp với thời gian chú ý của con người. Sách đứng chung “sân chơi” với mạng xã hội, video ngắn, podcast, game và các nền tảng nội dung số khác. Câu hỏi then chốt cho các nhà xuất bản không còn là “Cuốn sách này có hay không?”, mà là: “Vì sao người đọc phải dành thời gian cho cuốn sách này?”. Điều này đang làm thay đổi cách sách được viết, biên tập và xuất bản trên toàn thế giới, đòi hỏi sách phải rõ ràng hơn về giá trị cốt lõi cả về nội dung lẫn trải nghiệm đọc.
Thiếu Nhi Và Văn Hóa Bản Địa: Điểm Gặp Gỡ Của Nhiều Thị Trường
Xu hướng nổi bật tại Istanbul là sự quan tâm mạnh mẽ đến sách thiếu nhi và các tác phẩm mang yếu tố văn hóa bản địa. Nhiều nhà xuất bản nhận thấy phụ huynh tìm đến sách như một cách tạo ra không gian không màn hình cho con trẻ, nơi trẻ có thể chậm lại, tập trung và hình thành đời sống tinh thần. Ông Munir Ustun, thành viên Hội đồng quản trị Phòng Thương mại Istanbul, nhấn mạnh rằng thế giới xuất bản đang cần những cuốn sách “kể câu chuyện của chính vùng đất nơi chúng được sinh ra”. Thị trường quốc tế không tìm kiếm sự đồng nhất, mà trân trọng những khác biệt có bản sắc.
Khi Hình Thức Cuốn Sách Trở Thành Giá Trị
Trong kỷ nguyên số, giá trị vật lý của cuốn sách đang trở lại như một lợi thế cạnh tranh. Chất liệu giấy, thiết kế, minh họa và cảm giác cầm nắm được nhiều nhà xuất bản và chuyên gia đề cập như những yếu tố quan trọng. Một cuốn sách được làm chỉn chu, đẹp và có tính thẩm mỹ cao không còn là yếu tố phụ, mà là một phần không thể thiếu của nội dung. Sách, theo cách đó, không chỉ để đọc, mà để trải nghiệm và cảm nhận.
Thị Trường Bản Quyền: Thực Tế Và Chọn Lọc Hơn
Các cuộc gặp bản quyền tại Istanbul diễn ra với mật độ cao nhưng rất tập trung và có mục tiêu rõ ràng. Các nhà xuất bản biết họ đang tìm thể loại gì, độc giả của mình cần gì, và sẵn sàng chọn lọc kỹ trước khi đi đến hợp tác. Theo bà Melike Gunyuz, thành viên Ban điều phối Istanbul Publishing Fellowship, các nhà xuất bản hôm nay không chỉ làm sách cho hiện tại, mà đang định hình những câu chuyện sẽ đi cùng xã hội trong tương lai, đòi hỏi tầm nhìn dài hạn và sự thận trọng trong từng quyết định bản quyền.
Dù đến từ những thị trường rất khác nhau, những người làm xuất bản tại Istanbul chia sẻ một niềm tin chung: sách vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống con người hiện đại. Tuy nhiên, vai trò ấy đã thay đổi - sách không còn là nơi chứa thật nhiều thông tin, mà đang trở thành nơi giúp con người chậm lại, sâu hơn và yên tĩnh hơn giữa một thế giới quá nhanh. Istanbul Publishing Fellowship, vì thế, không chỉ là nơi trao đổi bản quyền, mà là cửa sổ để quan sát những dịch chuyển âm thầm đang định hình lại cách sách được viết, làm, bán và đọc trên toàn cầu.
