Bookworm Hanoi: Hành Trình 20 Năm Kết Nối Văn Hóa Và Sách
Trong suốt hai thập kỷ qua, Bookworm Hanoi đã khẳng định vị thế là một điểm hẹn không thể thiếu dành cho những người đam mê sách, đặc biệt là cộng đồng người nước ngoài đang sinh sống, làm việc hoặc du lịch tại thủ đô Hà Nội. Họ tìm đến đây không chỉ để khám phá những cuốn sách mới nhất từ khắp nơi trên thế giới mà còn để tìm hiểu sâu sắc về văn hóa, lịch sử và văn học Việt Nam thông qua các bản dịch tiếng Anh, tiếng Pháp và nhiều ngôn ngữ khác.
Khởi Nguồn Từ Một Lựa Chọn Tình Cờ
Hoàng Văn Trường, chủ nhân hiện tại của Bookworm Hanoi, sinh năm 1981 tại Tĩnh Gia, Thanh Hóa, từng có những dự định khác cho tương lai. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Ngoại ngữ thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội và theo học văn bằng 2 tại Trường Đại học Ngoại thương, anh nghĩ mình sẽ gắn bó lâu dài với ngành du lịch hoặc thương mại. Tuy nhiên, bước ngoặt cuộc đời đến vào năm 2006 khi bố mẹ đỡ đầu người Australia của anh, ông Robert Boulden – một giáo viên văn học, và bà Sally Marsh – một chuyên gia nông nghiệp, đề nghị anh tiếp quản một cửa hàng sách cũ từ một người Australia khác.
Lúc đó, Trường đang là sinh viên năm thứ hai tại Trường Đại học Ngoại thương. Với suy nghĩ đơn giản rằng việc dành nửa ngày đi học và nửa ngày trông nom cửa hàng không quá khó khăn, anh đã chấp nhận lời đề nghị. Từ lựa chọn tình cờ ấy, chàng trai trẻ đã gắn bó với sách cho đến ngày nay, từng bước xây dựng cửa hàng sách cũ với cái tên Bookworm Hanoi thành một thương hiệu nổi tiếng trong cộng đồng sách ngoại văn tại Hà Nội và trên cả nước.
Lịch Sử Hình Thành Và Phát Triển
Thực tế, Bookworm Hanoi đã ra đời từ năm 2001, xuất phát từ nhu cầu chân chính của một "mọt sách". Nhà văn người Australia Pam Scott, tác giả của nhiều cuốn sách về Việt Nam như Hanoi Stories, Life in Hanoi, và In Search of the Pearl of the Far East: Saigon - Ho Chi Minh City, nhận thấy thị trường sách ngoại văn ở Việt Nam còn rất hạn chế. Bà đã mở một góc sách nhỏ trên phố Ngô Văn Sở và kêu gọi cộng đồng người nước ngoài mang sách đến trao đổi, giao lưu.
Sau đó, cửa hàng được nhượng lại cho một người Australia khác, người này đã đặt tên là Bookworm Hanoi và thiết kế logo như hiện tại, trước khi chuyển giao quyền sở hữu cho Hoàng Văn Trường vào năm 2006. Từ một cửa hàng sách cũ chỉ có khoảng 500 cuốn, sau 20 năm, Bookworm Hanoi đã phát triển mạnh mẽ với 5.000-6.000 đầu sách, tương đương vài chục nghìn cuốn, bao phủ đa dạng lĩnh vực từ văn học, lịch sử, văn hóa, kinh tế, hội họa, tiểu sử, đến tôn giáo của thế giới, cùng những tác phẩm văn học Việt Nam được dịch ra tiếng nước ngoài.
Đánh Giá Từ Khách Hàng Quốc Tế
Theo Avery Outerbridge, một du khách đến từ Canada, "Đây chắc chắn là địa điểm đáng yêu nhất ở Hà Nội! Có rất nhiều tác phẩm nghệ thuật và đồ vật được tuyển chọn dễ thương, cũng như một bộ sưu tập sách tuyệt vời. Niềm vui của tôi khi bước vào và nhận ra đây cũng là một quán cà phê thật sự lan tỏa. Nhân viên rất dễ thương và nước chanh dâu tằm cùng bánh quy thì ngon tuyệt! Một nơi tuyệt vời để ngồi, đọc sách và thư giãn sau những ngày đông đúc trên đường phố Hà Nội."
Ông Hugh Riminton, phóng viên và người dẫn chương trình tin tức của kênh 10 News First (Australia), đã ví Bookworm Hanoi như "một ốc đảo nhỏ tuyệt vời, nơi lý tưởng để thoát khỏi sự ồn ào của khu phố cổ Hà Nội. Bookworm có một bộ sưu tập sách mới và cũ hấp dẫn bằng tiếng Anh, thiên về văn học, cả kinh điển và hiện đại, cũng như chính trị, tiểu sử, nghệ thuật và du lịch. Cũng có rất nhiều sách thiếu nhi hay..."
Khát Vọng Xuất Khẩu Văn Chương Việt Nam
Hoàng Văn Trường chia sẻ rằng, việc học ngoại ngữ đã giúp anh dễ dàng hơn trong kinh doanh sách ngoại văn, nhưng lý do chính để anh gắn bó lâu dài với Bookworm Hanoi là niềm đam mê đọc sách và mong muốn có nhiều thời gian dành cho bản thân và gia đình, so với các ngành nghề khác như du lịch hay thương mại. Anh nhấn mạnh, lựa chọn này xuất phát từ sở thích cá nhân chứ không phải bắt buộc.
Trường cũng tiết lộ về khát vọng lớn lao của mình: không chỉ đơn thuần là đặt sách lên kệ và giới thiệu cho mọi người, mà còn muốn quảng bá và xuất khẩu văn chương Việt Nam ra thế giới. Bằng chứng là anh đã ký hợp đồng với gia đình nhà văn Nguyễn Huy Thiệp để xuất bản các tác phẩm như Tướng về hưu và Những ngọn gió Hua Tát bằng tiếng Anh, đồng thời xin phép hai nhà văn Hồ Anh Thái và Lê Minh Khuê in lại những tác phẩm đã xuất bản trước đó tại Mỹ.
Ngoài ra, anh hợp tác với nhóm Majo Books, gồm các bạn trẻ Việt kiều yêu văn học Việt Nam tại Vương quốc Anh, để dịch, in và phát hành các cuốn sách như Làm đĩ của Vũ Trọng Phụng, Truyện Kiều của Nguyễn Du và Song song của Vũ Đình Giang bằng tiếng Anh, bán tại Việt Nam. Trong tương lai gần, anh dự kiến hợp tác với các dịch giả trong nước để chuyển ngữ những tác phẩm hay của các nhà văn, nhà thơ Việt Nam, với hy vọng một ngày nào đó, văn học Việt Nam sẽ vươn tầm thế giới và có thể chạm tới những giải thưởng lớn như Nobel.
Đa Dạng Độc Giả Và Sự Thích Ứng
Theo quan sát, khách nước ngoài thường quan tâm đến các nội dung về văn hóa, lịch sử và văn học Việt Nam, trong khi độc giả Việt Nam lại hướng đến những tác phẩm văn học mới nổi tiếng và bán chạy trên thế giới, tìm đọc bản tiếng Anh hoặc tiếng Pháp trước khi sách được dịch sang tiếng Việt. Đáng chú ý, có những vị khách đặc biệt chỉ tập trung vào một loại sách nhất định, chẳng hạn sách về Chiến tranh Thế giới thứ Hai hoặc tiểu sử các ngôi sao thể thao.
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, Bookworm Hanoi đã có nhiều thay đổi để vươn lên. Hoàng Văn Trường cho biết, bên cạnh việc đưa các đầu sách lên các nền tảng như Shopee, Tiki và TikTok, anh còn tổ chức các sự kiện về sách như giao lưu, giới thiệu tác giả nước ngoài, kỷ niệm sinh nhật Bookworm Hanoi hay các hoạt động nhân dịp lễ Giáng sinh.
Cô Fatin Izzati Binti Adzmi, người Malaysia, nhận xét: "Đây là một hiệu sách xinh xắn ở Hà Nội với vô số đầu sách. Có vài kệ sách cũ. Sách trong nước bằng tiếng Anh cũng được bày bán ở đây." Điều này cho thấy sự đa dạng và hấp dẫn mà Bookworm Hanoi mang lại cho cộng đồng độc giả.
Dù giấc mơ về một ngày văn học Việt Nam đạt được những giải thưởng quốc tế lớn còn xa, nhưng mỗi cuốn sách được dịch, in và trao tay độc giả nước ngoài tại Bookworm Hanoi đều là một bước đi quan trọng. Và biết đâu, từ góc sách nhỏ bé này, một hành trình dài hơn của văn chương Việt Nam sẽ bắt đầu, lan tỏa giá trị ra khắp thế giới.
