Nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập (24/6/1966 - 24/6/2026), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã tổ chức ra mắt cuốn sách Tranh tứ bình - Sưu tập chọn lọc tranh dân gian Việt Nam vào ngày 8/6 tại Hà Nội. Ấn phẩm dày 230 trang, được xuất bản song ngữ Việt - Anh, do bảo tàng phối hợp với Nhà xuất bản Thế giới thực hiện.
Giới thiệu 25 bộ tranh tứ bình tiêu biểu
Cuốn sách tuyển chọn 25 bộ tranh tứ bình quý hiếm từ bộ sưu tập gần 100 bộ hoàn chỉnh đang lưu giữ tại bảo tàng. Các chủ đề đa dạng gồm Tứ quý, Tố nữ, Tứ dân, Bát tiên, tranh lịch sử và tranh truyện, cùng một số ván khắc tiêu biểu. Ông Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, cho biết tranh dân gian là di sản quý báu, chứa đựng thông điệp, ước vọng và triết lý sống của cha ông.
Giá trị văn hóa và nghệ thuật
Tranh tứ bình là thể loại tranh dân gian quý hiếm, hàm chứa nhiều triết lý nhân sinh. Chữ “tứ” chỉ bốn, mỗi bộ thường gồm bốn bức, ẩn dụ cho bốn giai đoạn trong năm, cuộc đời, hoặc bốn vẻ đẹp khác nhau. Bộ tranh tứ quý với Mai - Lan - Cúc - Trúc tượng trưng cho Xuân - Hạ - Thu - Đông, phản ánh quy luật tự nhiên và vòng đời con người. Từ lâu, tranh tứ quý đã trở thành lựa chọn quen thuộc trong dịp Tết, cầu chúc bình an và phú quý.
Quá trình biên soạn công phu
Cuốn sách có sự tham gia của nhiều chuyên gia. Phần dịch thuật chữ Hán - Nôm do Viện Hán Nôm thực hiện, phần chuyển ngữ tiếng Anh do dịch giả, họa sĩ Trịnh Lữ đảm nhiệm. Ông Trịnh Lữ chia sẻ rằng việc chuyển tải nội dung sang tiếng Anh là thách thức lớn, đòi hỏi độ chính xác ngôn ngữ và truyền tải được các lớp nghĩa văn hóa, nghệ thuật đặc trưng của tranh dân gian Việt Nam tới độc giả quốc tế. Ông nhấn mạnh cuốn sách không chỉ là tài liệu nghiên cứu mà còn là thực thể văn hóa, góp phần gìn giữ ký ức và bản sắc dân tộc, đưa văn hóa truyền thống Việt Nam ra thế giới.
