Tiếng Việt vươn ra thế giới: Từ San Francisco đến các đại học danh tiếng
Tiếng Việt - thứ ngôn ngữ được ví như “linh hồn” của dân tộc - đang ngày càng khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Tại Mỹ, từ giữa năm 2024, Hội đồng Giám sát thành phố và quận hạt San Francisco, bang California, đã thông qua nghị quyết chính thức coi tiếng Việt là một trong những ngôn ngữ chính thức. Điều này có nghĩa tiếng Việt được sử dụng trong các dịch vụ công như phiên dịch, thông báo và văn bản trên trang web. Ngoài San Francisco, tiếng Việt cũng được sử dụng rộng rãi trong y tế, giáo dục và dịch vụ xã hội tại nhiều thành phố có cộng đồng người Việt đông đảo như California, Houston, Quận Cam, Texas và Washington.
Không chỉ dừng lại ở dịch vụ công, tiếng Việt đã được đưa vào giảng dạy tại các trường đại học danh tiếng. Hiện nay, 6 trong số 8 trường thuộc Ivy League (Mỹ) giảng dạy tiếng Việt, bao gồm Đại học Brown, Columbia, Cornell, Harvard, Pennsylvania và Yale. Riêng tại Đại học Harvard, chương trình tiếng Việt được thành lập tại bộ môn Ngữ văn và văn minh Đông Á từ năm 2024.
Lan tỏa tại châu Âu, châu Á và Australia
Tại Italy, tiếng Việt đã được đưa vào giảng dạy tại Khoa châu Á và Bắc Phi học của Đại học Ca’Foscari ở Venice. Tại Hàn Quốc, từ năm 2013, Bộ Giáo dục nước này quy định tiếng Việt là một trong 9 ngoại ngữ thứ hai (sau tiếng Anh). Theo Giáo sư, Tiến sĩ Ahn Kyong-Hwan, nguyên Hiệu trưởng phụ trách Đối ngoại Đại học Nguyễn Trãi, việc giảng dạy tiếng Việt tại Hàn Quốc đã chính thức bắt đầu từ năm 1967, và từ năm 2012, tiếng Việt được đưa vào danh sách các môn thi tuyển sinh đại học, đồng thời các khoa tiếng Việt được thành lập tại các trường trung học chuyên ngữ.
Tại Australia, không kể tiếng Anh, tiếng Việt hiện là ngôn ngữ phổ biến thứ ba. Tiếng Việt đã được giảng dạy trong một số trường học và nhiều trường cộng đồng mở lớp tiếng Việt cho học sinh. Bà Trần Hồng Vân, Sứ giả tiếng Việt năm 2023, cho rằng việc duy trì văn hóa - ngôn ngữ Việt mang lại nhiều lợi ích về tình cảm, văn hóa, trí tuệ và kinh tế cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài, đồng thời góp phần tăng cường tính đa văn hóa, đa ngôn ngữ - một đặc tính riêng có của Australia.
Sứ giả tiếng Việt: Những câu chuyện truyền cảm hứng
Cô giáo Nguyễn Thị Liên, một trong năm Sứ giả tiếng Việt được vinh danh năm 2023, chia sẻ về hành trình đưa tiếng Việt đến Malaysia. Trong bối cảnh Malaysia đa ngôn ngữ, trẻ em phải học tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Malaysia, nhiều em còn học thêm tiếng Ả Rập hoặc tiếng Quảng Đông, Phúc Kiến. “Tiếng Việt ở quốc gia này những năm trước đây gần như không có cơ hội chen vào thời khóa biểu của các cháu”, cô Liên kể. Tuy nhiên, so với hơn 10 năm trước, đến năm 2026, cộng đồng người Việt tại Malaysia đã thay đổi tích cực: lớp học tiếng Việt được mở ra nhiều nơi, hình thức học đa dạng cả trực tiếp và trực tuyến. Các bậc cha mẹ người Việt nay coi việc con cái biết tiếng Việt là niềm tự hào.
Tại Lào, chị Lanny Phetnion - giáo viên tiếng Việt người Lào, được tôn vinh là Sứ giả tiếng Việt năm 2024 - đã lập các kênh dạy tiếng Việt trên mạng xã hội và biên soạn sách học cho người Lào và người nước ngoài. Chị tích cực lan tỏa nét đẹp văn hóa Việt Nam. “Đây cũng là cách để góp phần vun đắp cho tình hữu nghị đặc biệt giữa Lào và Việt Nam”, chị Lanny Phetnion cho biết.
Yêu Tiếng Việt: Ngôi trường trực tuyến kết nối toàn cầu
Tiến sĩ Nguyễn Thế Dương, Việt kiều tại Australia, được vinh danh là Sứ giả tiếng Việt năm 2024. Xuất phát từ mong muốn giúp con em người Việt giữ tiếng mẹ đẻ, năm 2016, ông cùng vợ mở “ngôi trường” trên không gian mạng mang tên Yêu Tiếng Việt, chuyên dạy tiếng Việt trực tuyến cho trẻ em người Việt ở nước ngoài. “Đó là điều quan trọng nhất, là lý do chúng tôi đặt tên trường là Yêu Tiếng Việt. Khi yêu thì sẽ tìm cách để tìm hiểu, sẽ có những phương pháp, cách thức truyền đạt cho phù hợp, hiệu quả nhất”, Tiến sĩ Dương chia sẻ. Đến nay, Yêu Tiếng Việt đã thu hút hàng nghìn học sinh từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, từ Mỹ, Australia, Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản đến cả French Guiana, Cameroon hay Ả Rập Xê-út. Trong số đó, không ít người nước ngoài yêu thích và mong muốn học tiếng Việt.
Văn hóa là nền tảng: Trách nhiệm của thế hệ trẻ
Chị Vũ Thị Bích Diệp, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam tại Italy, nhấn mạnh: “Văn hóa là nền tảng cốt lõi tạo nên bản sắc và giá trị của một dân tộc”. Tại Italy, các tổ chức và trung tâm văn hóa ở Milan, Rome, Turin đã cung cấp các lớp học về ngôn ngữ, nghệ thuật truyền thống và lịch sử văn hóa Việt Nam. Chị Diệp cho rằng: “Các bạn thanh niên, sinh viên người Việt Nam ở xa Tổ quốc luôn mong muốn được góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam, gìn giữ bản sắc văn hóa, đóng góp vào công cuộc chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam”. Chị cũng kêu gọi ý thức trách nhiệm của người trẻ trong dòng chảy phát triển của đất nước.
Người Hàn mang tâm hồn Việt: Câu chuyện của Giáo sư Ahn Kyong-Hwan
Giáo sư Ahn Kyong-Hwan, Công dân danh dự Thủ đô Hà Nội năm 2024, đã dành gần 40 năm gắn bó với Việt Nam. Ông bắt đầu học tiếng Việt từ năm 1974 khi còn là học sinh trung học, xuất phát từ tình yêu với hình ảnh cây dừa Việt Nam qua phim ảnh. Năm 1989, lần đầu đến Việt Nam, ông mua tập thơ “Nhật ký trong tù” của Chủ tịch Hồ Chí Minh và “Truyện Kiều” của Nguyễn Du tại một hiệu sách cũ ở chợ Đa Kao, TP.HCM. Ông đã tự bỏ chi phí xuất bản 1.000 cuốn “Nhật ký trong tù” bản dịch tiếng Hàn để gửi tặng bạn bè và thư viện các trường đại học trên toàn Hàn Quốc. “Tôi rất tự hào khi mình chính là người dịch và xuất bản cuốn “Nhật ký trong tù” để người dân Hàn Quốc hiểu thêm về Chủ tịch Hồ Chí Minh - một lãnh tụ vĩ đại, nhà văn hóa lỗi lạc và là một nhà lãnh đạo kiệt xuất của Việt Nam”, Giáo sư chia sẻ. Ông cũng dịch nhiều tác phẩm khác như “Những năm tháng không thể nào quên” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”, tập thơ Hồ Chí Minh, tập thơ Mai Văn Phấn và tiểu thuyết “Chúa Đất”. “Tôi tin tôi là một trong những người nước ngoài dành cho Việt Nam tình yêu sâu sắc nhất. Chính vì vậy, mọi người thường gọi tôi là “người Hàn mang tâm hồn Việt””, ông nói.
