TikToker 'xâm chiếm' phim Việt: Cơ hội hay thách thức cho điện ảnh nội địa?
Thời gian gần đây, rạp chiếu phim Việt Nam chứng kiến sự xuất hiện ngày càng dày đặc của các TikToker. Nếu trước kia, họ chỉ tham gia với vai trò cameo nhỏ lẻ, thì giờ đây, nhiều người thậm chí được giao các vai chính hoặc tuyến nhân vật quan trọng. Hiện tượng này đang tạo ra những tranh cãi sôi nổi về chất lượng và tương lai của điện ảnh nội địa.
Những gương mặt TikToker nổi bật trên màn ảnh rộng
Mới đây, thông tin Misthy - một streamer và TikToker với hàng triệu lượt theo dõi - đảm nhận vai chính trong bộ phim hài tâm lý Song hỷ lâm nguy của đạo diễn Vũ Hà đã thu hút sự chú ý lớn. Tuy nhiên, màn thể hiện của cô bị đánh giá là non nớt, thiếu cảm xúc, và phim đã thất bại thảm hại ở phòng vé với doanh thu chưa đầy 8 tỷ đồng trong tuần đầu.
Trong khi đó, Chị Phiến - một TikToker nổi tiếng khác - liên tục xuất hiện trong các dự án phim chiếu rạp như Thỏ ơi của Trấn Thành và Báu vật trời cho của Lê Thanh Sơn. Anh chủ yếu đảm nhận các vai hài, mang đến chất liệu truyền thông và khả năng viral, nhưng diễn xuất không có nhiều điểm nhấn, thậm chí bị cho là dư thừa và không đóng góp vào chiều sâu tác phẩm.
Ngược lại, Tín Nguyễn lại là một trường hợp thành công khi được đạo diễn Lý Hải phát hiện và khai thác trong loạt phim Lật mặt. Vai diễn Tư Thắm trong Lật mặt 7: Một điều ước của cô được xây dựng cẩn thận, có chiều sâu tâm lý và nhận được sự công nhận rộng rãi từ khán giả lẫn giới chuyên môn.
Phân tích chuyên gia: Thị trường buộc nhà làm phim phải thực dụng
Thạc sĩ Trần Minh Ngân - giảng viên khoa Nghệ thuật, Sân khấu & Điện ảnh tại Đại học Văn Lang, đồng thời là đạo diễn có nhiều năm kinh nghiệm - chia sẻ quan điểm về hiện tượng này. Ông cho rằng cần nhìn nhận một cách tỉnh táo: không nên thần thánh hóa, nhưng cũng không nên vội vàng bài trừ.
Ông Ngân nhấn mạnh: "Đây không hẳn là hiện tượng xấu. Vấn đề nằm ở chỗ họ được mời vì hợp vai hay chỉ vì mang theo 'gói truyền thông' đi kèm. Trong bối cảnh cạnh tranh phòng vé khốc liệt, việc sở hữu gương mặt có sẵn cộng đồng fan lớn giúp phim có lợi thế nhận diện ngay từ giai đoạn công bố."
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra mặt trái của vấn đề: "Mạng xã hội rèn luyện tốc độ và phản xạ bắt trend, trong khi điện ảnh đòi hỏi chiều sâu và tố chất nghệ thuật. Nếu không được đào tạo nghiêm túc, người sáng tạo nội dung dễ mang lối biểu đạt của video ngắn vào phim truyện, làm giảm chất lượng vai diễn và niềm tin của khán giả."
Theo chuyên gia, nhiều nhà làm phim hiểu rõ phải đánh đổi chất lượng diễn xuất khi mời TikToker, nhưng vẫn quyết định làm vì "thị trường buộc họ phải thực dụng". Phim ảnh ngày nay không chỉ cạnh tranh bằng nội dung, mà còn bằng độ phủ truyền thông, khả năng tạo thảo luận và đẩy quyết định mua vé trong tuần đầu.
Ba khoảng trống tồn đọng trong ngành điện ảnh Việt
Ông Ngân chỉ ra rằng làn sóng TikToker xâm chiếm màn ảnh làm lộ ra ba khoảng trống đáng lo ngại:
- Thiếu hệ thống phát hiện và nuôi dưỡng tài năng hiệu quả: Khi thị trường liên tục tuyển vai từ mạng xã hội, điều này chứng tỏ nguồn diễn viên trẻ cho màn ảnh đang không đáp ứng đủ cả về số lượng lẫn độ đa dạng.
- Sự lệch pha giữa đào tạo và thị trường: Thị trường đòi hỏi diễn viên không chỉ biết diễn, mà còn phải có hình ảnh và khả năng tự quảng bá. Khoảng trống này tạo điều kiện cho những người từ mạng xã hội chen ngang, vì họ có sẵn sự chú ý của công chúng.
- Lệ thuộc quá mức vào chỉ số truyền thông: Khi khâu casting bị chi phối bởi chỉ số buzz, phim dễ trở thành sản phẩm "đóng gói để bán" hơn là tác phẩm có giá trị nghệ thuật.
Ông cảnh báo: "Khi nhà làm phim lạm dụng TikToker để bán vé, họ đang gửi một thông điệp nguy hiểm: Phim không cần chọn người giỏi nhất cho vai, chỉ cần người gây chú ý nhất cho poster. Một khi khán giả nhận ra điều đó, họ sẽ quay lưng rất nhanh."
Kết luận: Cần sự cân bằng giữa nghệ thuật và thương mại
Hiện tượng TikToker tham gia đóng phim phản ánh những biến chuyển phức tạp của điện ảnh Việt Nam trong kỷ nguyên số. Trong khi một số trường hợp như Tín Nguyễn chứng minh được tài năng và đóng góp tích cực, nhiều người khác lại thất bại trong việc chuyển đổi sức hút mạng xã hội thành thành công trên màn ảnh rộng.
Để phát triển bền vững, ngành điện ảnh cần tìm ra sự cân bằng giữa nghệ thuật và thương mại, đồng thời khắc phục những khoảng trống trong đào tạo và phát triển nhân lực. Chỉ khi đó, phim Việt mới có thể cạnh tranh lành mạnh và thu hút khán giả một cách lâu dài.
