Phim 'Tài': Câu chuyện thẳng thắn về cuộc sống vùng biên miền Tây
Trong thế giới điện ảnh, có những bộ phim cố gắng làm khán giả choáng váng với những cú twist liên tục, lật tới lật lui như trò xào bài. Nhưng cũng có những tác phẩm chọn cách kể chuyện thẳng băng, giống như tính cách của người miền Tây: đã nói thì nói, đã làm thì làm, ít vòng vo. Phim Tài của cặp đôi đạo diễn Mai Tài Phến và nhà sản xuất Mỹ Tâm nằm ở vế thứ hai, mang đến một trải nghiệm chân thực và mộc mạc.
Bối cảnh chân thực và không khí miền Tây
Ngay từ những cảnh đầu tiên, không khí của Châu Đốc hiện ra khá rõ nét. Chợ cá, tiệm mắm, những gánh hàng, và những người đai hàng chạy sát biên giới tạo nên một bức tranh sống động. Xa xa là cánh đồng với những cây thốt nốt đứng lặng giữa trời. Cái đẹp của phim không phải kiểu mỹ lệ được trau chuốt cho vừa khung hình, mà là cái đẹp của đời sống: hơi bụi, hơi ồn và mang vị mặn của sông nước.
Những ai từng đi qua vùng biên như Phú Hữu (An Giang) sẽ nhận ra bối cảnh này không hề xa lạ. Có những nơi biên giới chỉ cách nhau bởi một con sông nước lấp xấp. Ban ngày trông hiền hòa, nhưng khi đêm xuống lại trở thành "đường đua" của những chiếc vỏ lãi chở hàng lậu. Những người chạy hàng ấy không hẳn vì thích liều lĩnh; đó thường là con đường nhanh nhất để lo cho gia đình.
Nhân vật Tài và tinh thần miền Tây
Nhân vật Tài do Mai Tài Phến thể hiện mang khá rõ hình ảnh một người đàn ông miền Tây: nghĩa khí, thẳng thắn và đôi khi hành động trước khi kịp suy tính quá xa. Tài thấy người cần giúp thì giúp, có khi giúp đúng có khi giúp nhầm, nhưng một khi đã mang ơn hay mang nợ rất khó dứt. Một câu thoại của nhân vật Tư Lóng (do Long Đẹp Trai đảm nhận) gây chú ý: "Chỉ nó phụ người ta chứ không cho người ta phụ nó đâu." Chữ "phụ" trong câu nói này có hai lớp nghĩa: phụ giúp và phụ bạc, phản ánh sự hào hiệp và kiêu hãnh của đàn ông miền Tây.
Diễn xuất và các nhân vật phụ
Mối quan hệ giữa Tài và Út Lành (của Mỹ Tâm) mang lại một dạng chemistry khá tự nhiên. Ánh nhìn và sự quan tâm giữa hai nhân vật không bị đẩy thành một mối tình kịch tính, mà giống sự thân quen hình thành dần trong đời sống. Một số người chê Mỹ Tâm đóng phim Tài bị hơi "đơ, cứng", nhưng cô ấy diễn làm gì đến nỗi, chỉ là trang phục đang hơi diện quá mà thôi.
Nhân vật gây ấn tượng nhất trong phim có lẽ là bà trùm giang hồ tên Kim của Hồng Ánh. Đây không phải kiểu phản diện ồn ào; Hồng Ánh chọn cách diễn tiết chế: giọng nói hơi đục, nhịp thoại chậm và ánh mắt dừng lâu hơn một nhịp. Câu thoại của nhân vật: "Đừng tưởng quay đầu làm chuyện tốt thì sẽ trở thành người tốt" - một câu ngắn gọn nhưng gần như tóm lại toàn bộ thế giới đạo đức của bộ phim.
Bên cạnh đó, nhân vật bà Phúc - mẹ của Tài do Hạnh Thúy thể hiện lại là một chi tiết đáng tiếc khi kịch bản chưa khai thác hết tiềm năng. Sự chuyển biến này được gợi ra nhưng chưa được lý giải đầy đủ, khiến tuyến tâm lý của nhân vật còn khoảng trống. Ở tuyến vai phụ, Quang Trung mang lại những khoảng nghỉ khá dễ chịu giúp nhịp phim không bị căng quá mức.
Kết luận và cảm nhận tổng thể
Nhìn tổng thể, Tài không phải kiểu phim cố gây ấn tượng bằng cấu trúc phức tạp. Bộ phim chọn cách kể chuyện khá thẳng, và chính sự thẳng thắn ấy lại hợp với tinh thần miền Tây: sống vì nhau, mang ơn nhau và đôi khi cũng mắc nợ nhau, cả tiền bạc lẫn tình cảm. Sau khi bước ra khỏi rạp, điều còn đọng lại không phải là một cú twist, mà là những con người của vùng sông nước ấy.
Phim Tài được hưởng ứng và lan tỏa nhiều đến vậy chính là nhờ phần lớn vào tình yêu thương, sự ngưỡng mộ mà công chúng dành cho Mỹ Tâm, cùng với câu chuyện chân thực về miền Tây.
