Phim kinh dị Việt: Bùng nổ nhanh, thoái trào chóng?
Các năm trước, thị trường phim Việt thường bị thống lĩnh bởi hai đạo diễn - nhà sản xuất quen thuộc là Trấn Thành và Lý Hải. Gần đây nhất, vào năm 2024, phim Mai của Trấn Thành đóng góp 28,7% và Lật mặt 7: Một điều ước của Lý Hải góp hơn 25,1% vào tổng doanh thu phim nội địa. Tuy nhiên, đến năm 2025, tình hình đã thay đổi đáng kể khi cả hai phim của họ đều có doanh thu kém hơn hẳn so với trước.
Sự suy giảm của các tên tuổi lớn
Ngoài Trấn Thành và Lý Hải, đạo diễn Trần Hữu Tấn và nhà sản xuất Hoàng Quân, bộ đôi chuyên làm phim kinh dị kết hợp văn hóa dân gian, cũng đáng chú ý. Các phim trước của họ, dù không đạt mốc doanh thu trăm tỷ đồng nhưng luôn ở mức an toàn, có lãi và có độ lan tỏa nhất định. Riêng năm 2025, Dưới đáy hồ im lìm và Hoàng tử quỷ đều không đạt được kỳ vọng về doanh thu. Cả hai phim này đều được đánh giá là chỉn chu, có ý tưởng tốt, nhưng lại thiếu đi điểm bùng nổ cần thiết để thu hút khán giả.
Trào lưu phim kinh dị: Từ thịnh vượng đến suy tàn
Phim kinh dị Việt Nam, sau thời kỳ thoắt ẩn thoắt hiện vào những năm 2000 và 2010, đã bùng nổ thành trào lưu ăn khách kể từ đầu những năm 2020. Nổi bật là năm 2025, khi 19 trong tổng số 53 phim ra rạp (chiếm tỷ lệ xấp xỉ 38%) thuộc thể loại kinh dị hoặc có yếu tố kinh dị, tâm linh. Tuy nhiên, đến đầu năm 2026, trong số 29 phim Việt Nam dự kiến khởi chiếu, chỉ có năm phim (tương đương 17%) thuộc nhóm này, cho thấy sự suy giảm rõ rệt.
Phải thẳng thắn thừa nhận, đa phần phim kinh dị Việt còn thô vụng về mỹ thuật, quẩn quanh trong lối mòn và dễ gây chưng hửng về kịch bản, mặc dù về phương diện phòng vé, chúng thường suôn sẻ. Ví dụ, Quỷ cẩu (năm 2023) với kịch bản kém và cách dàn dựng thiếu tính điện ảnh vẫn vượt mốc doanh thu trăm tỷ đồng. Các phim khác như Linh miêu: Quỷ nhập tràng, Nhà không bán, Vong nhi cũng đạt doanh thu đủ "về bờ" an toàn.
Ông Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc nội dung của hệ thống rạp chiếu phim CGV Việt Nam, cho rằng giai đoạn 2020-2024, phim kinh dị bùng nổ vì dễ thu hút khán giả trong khi chi phí sản xuất tương đối thấp và thời gian sản xuất ngắn. Đây được xem như "mồi câu" doanh thu hiệu quả cho điện ảnh trong nước, thu hút không ít nhà đầu tư liên tục đổ bộ vào lĩnh vực này. Tuy nhiên, cơn sốt này dường như rộ lên nhanh mà cũng chóng thoái trào. Năm 2025 chứng kiến nhiều sản phẩm thuộc thể loại này bị khán giả "ngó lơ" tại rạp.
Nguyên nhân sâu xa của sự thoái trào
Đạo diễn Nguyễn Hữu Tuấn nhận định thẳng thắn: "Khán giả đã 'mắc lừa' nhiều lần, niềm tin đã sứt mẻ bởi phim kém chất lượng, nên không có chuyện cứ thấy phim kinh dị, họ sẵn sàng mua vé. Do đó, các phim không đủ kinh phí truyền thông sẽ chìm nghỉm, kể cả chất lượng khá. Ngược lại, những phim có ngân sách truyền thông lớn, mới đầu, có thể thu hút một số lượng khán giả, nhưng vì chất lượng yếu, không tạo được hiệu ứng truyền miệng, doanh thu cố lắm chỉ được 40-50 tỷ đồng. Con số nhìn qua không thấp, nhưng so với kinh phí bỏ ra, nhà sản xuất vẫn lỗ khá nặng".
Cũng theo đạo diễn Nguyễn Hữu Tuấn, việc đổ tiền chạy theo một trào lưu làm phim là chiến lược kinh doanh tồi khi "cùng nắm tay nhau nhảy vào một đại dương đỏ".
Tính tiềm năng đi đường dài và sự trỗi dậy của phim lịch sử
Trong khi phim kinh dị giảm nhiệt, dòng phim chiến tranh, lịch sử đang trở lại đầy mạnh mẽ, chuyên nghiệp hơn cả về nội dung, sản xuất lẫn phương thức quảng bá. Yếu tố quan trọng để dòng phim chính luận - lịch sử phủ sóng rộng khắp là điểm rơi phát hành. Năm 2025 là năm mang dấu mốc lịch sử của dân tộc, với các đại lễ A50 và A80, tạo nên làn sóng yêu nước và tự hào dân tộc. Những bộ phim điện ảnh góp tiếng nói tôn vinh đất nước và con người Việt Nam dễ dàng chạm đến xúc cảm, tâm hồn người xem.
Là một diễn viên tham gia phim Mưa đỏ, Hứa Vĩ Văn thừa nhận thời điểm phát hành là nền tảng tốt cho thành công về doanh thu của ba phim mang yếu tố lịch sử trong năm 2025. Tuy nhiên, anh khẳng định: "Bản thân các phim phải được làm tốt, nếu không, khán giả cũng từ chối xem". Nam diễn viên nhận xét: Điểm vượt trội của các tác phẩm này nằm ở kịch bản được chăm chút kỹ lưỡng qua nhiều năm, dựa trên nhiều sự tìm hiểu thực tế, khám phá, sáng tạo của biên kịch và đạo diễn, thay vì bám vào công thức và chạy đua thời gian của đa số phim thương mại.
Triển vọng tương lai và bài học từ quốc tế
Ông Nguyễn Hoàng Hải chia sẻ: Thực trạng sớm bão hòa thị hiếu khán giả không chỉ tồn tại ở Việt Nam, mà xuất hiện cả tại các "miền đất hứa" của thể loại như Thái Lan, Indonesia. "Thời gian tới, phim kinh dị vẫn có cơ hội giữ được sức hút, nhưng sẽ không còn lợi thế dễ thu hút khán giả như giai đoạn trước", ông Hải nhìn nhận.
Còn theo diễn viên Hứa Vĩ Văn, số liệu doanh thu chỉ là một yếu tố để đánh giá sức hút của một bộ phim hay dòng phim, không thể thuần túy dựa vào đó để đưa ra kết luận phim kinh dị dễ kiếm lời hay phim thiếu nhi khó ăn khách. Với anh, yếu tố quan trọng nhất quyết định thành - bại của phim là tính bản sắc trong câu chuyện. Theo anh: "Đó là điều tôi học được từ ban giám khảo của các liên hoan phim quốc tế. Điện ảnh Hàn Quốc thành công một phần vì vận dụng và lan tỏa văn hóa bản địa rất khéo léo trong phim. Việt Nam cũng có rất nhiều chất liệu văn hóa, lịch sử xứng đáng để đưa lên màn ảnh. Những phim, như Địa đạo, Mưa đỏ, đáng ra phải được làm từ lâu rồi."
Ông Nguyễn Hoàng Hải kết luận: "Không còn công thức thành công cố định nào ngoài việc các nhà làm phim phải liên tục đổi mới, sáng tạo, nâng cao năng lực sản xuất và chủ động thích ứng với sự thay đổi của thị trường".
