Ngày 18/6, tờ The Guardian trích dẫn tài liệu pháp lý cho biết Tòa án Hình sự tỉnh Qom (Iran) đã tuyên phạt nữ ca sĩ Parastoo Ahmadi cùng 8 thành viên trong ê-kíp mức án 74 roi/người, cấm xuất cảnh 2 năm và cấm tham gia hoạt động nghệ thuật 2 năm. Họ bị cáo buộc xúc phạm thuần phong mỹ tục qua việc sản xuất và đăng tải nội dung thô tục, vô đạo đức.
Livestream gây sốt
Ngày 11/12/2024, Parastoo Ahmadi phát trực tiếp buổi hòa nhạc cá nhân trên kênh YouTube (hơn 67.700 người đăng ký). Trong video, cô mặc váy hai dây màu đen, xõa tóc biểu diễn trong không gian tối, cổ điển, cùng ban nhạc 4 người. Ca khúc As Khoone Javane Vatan (tiếng Ba Tư: “Từ dòng máu của những người trẻ tuổi nơi quê hương”) thu hút hơn 2,9 triệu lượt xem.
Sau buổi phát trực tiếp, Ahmadi và một số nhạc công bị bắt giữ ngắn hạn rồi thả tự do. Sáng 12/12/2024, hãng thông tấn Mizan (thuộc Cơ quan Tư pháp Iran) thông báo khởi tố Ahmadi và ê-kíp với cáo buộc buổi hòa nhạc “không tuân thủ các tiêu chuẩn pháp luật và văn hóa”. Dù không nêu cụ thể, truyền thông phương Tây cho rằng nguyên nhân là Ahmadi biểu diễn công khai không đội hijab.
Phản ứng từ các tổ chức nhân quyền
Theo The Guardian, các tổ chức nhân quyền và luật sư cho rằng việc gia tăng truy tố nghệ sĩ phản ánh xu hướng siết chặt kiểm soát tiếng nói phản biện văn hóa của chính quyền Iran. Bà Bahar Ghandehari, Giám đốc vận động chính sách của Trung tâm Nhân quyền tại Iran (Mỹ), nhận định bản án 74 roi chỉ vì ca hát và không đội hijab nhắc nhở tình hình nhân quyền Iran không thay đổi dù Tehran tuyên truyền cải thiện hình ảnh.
Luật sư Moein Khazaeli (Dadban - trung tâm tư vấn pháp lý cho nhà hoạt động Iran) cho rằng bản án không có cơ sở pháp lý, vì phụ nữ ca hát, biểu diễn, sáng tác không bị coi là tội phạm theo luật hình sự Iran. Ông khẳng định: “Việc tuyên án đánh roi gây quan ngại về nghĩa vụ quốc tế cấm tra tấn và bảo vệ phẩm giá con người”. Nhiều tổ chức nhân quyền xem đánh roi là tra tấn và đối xử vô nhân đạo.
Nữ diễn viên Setareh Maleki (sống lưu vong sau phim The Seed of the Sacred Fig) chia sẻ với The Guardian rằng màn trình diễn của Ahmadi gây xúc động mạnh. Cô tự hào khi nữ ca sĩ vẫn cất tiếng hát dù nhận thức hậu quả, coi đó là biểu tượng cho sự kiên cường của nhiều phụ nữ Iran.
Đến nay, Mizan và các cơ quan truyền thông chính thống Iran chưa đăng tải thông tin về phán quyết, cơ quan tư pháp cũng chưa bình luận về thông tin từ The Guardian.
