Ngành điện ảnh Việt Nam đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ về số lượng phim sản xuất, nhưng vẫn còn nhiều khoảng trống trong chuỗi giá trị, từ khâu sản xuất, phân phối đến khai thác. Theo số liệu từ Cục Điện ảnh, năm 2024, cả nước sản xuất 120 phim, tăng 20% so với năm trước, nhưng doanh thu phòng vé chỉ đạt 2.500 tỷ đồng, tăng nhẹ 5%.
Thực trạng chuỗi giá trị điện ảnh
Chuỗi giá trị điện ảnh Việt Nam hiện nay có nhiều điểm yếu. Khâu sản xuất phim còn manh mún, thiếu sự liên kết giữa các nhà làm phim. Nhiều dự án phim gặp khó khăn trong việc huy động vốn, dẫn đến chất lượng không đồng đều. Ông Nguyễn Văn A, chuyên gia điện ảnh, cho biết: “Việc thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực có trình độ cao đang là rào cản lớn cho sự phát triển bền vững của ngành”.
Khâu phân phối và phát hành cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Hệ thống rạp chiếu phim tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn, trong khi vùng nông thôn và miền núi hầu như không có rạp. Điều này làm giảm cơ hội tiếp cận phim của khán giả. Theo thống kê, chỉ 30% số huyện trên cả nước có rạp chiếu phim, và phần lớn là rạp tư nhân với công nghệ lạc hậu.
Giải pháp lấp đầy khoảng trống
Để hoàn thiện chuỗi giá trị điện ảnh, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan. Trước hết, nhà nước cần có chính sách hỗ trợ vốn và thuế cho các nhà sản xuất phim độc lập. Thứ hai, cần đầu tư phát triển hạ tầng rạp chiếu phim ở các địa phương, kết hợp với các chương trình chiếu phim lưu động. Ông Trần Văn B, Giám đốc một hãng phim, nhấn mạnh: “Chúng tôi cần sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương để mở rộng thị trường”.
Ngoài ra, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt. Các trường đại học và trung tâm đào tạo cần cập nhật chương trình giảng dạy theo xu hướng công nghiệp điện ảnh hiện đại. Các liên hoan phim và cuộc thi sáng tác cũng góp phần phát hiện và bồi dưỡng tài năng trẻ.
Tác động đến khán giả và thị trường
Việc lấp đầy khoảng trống chuỗi giá trị sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho khán giả. Khán giả ở vùng sâu, vùng xa sẽ có cơ hội thưởng thức phim chất lượng cao. Thị trường điện ảnh cũng trở nên sôi động hơn, thu hút đầu tư và tạo việc làm. Theo dự báo, nếu chuỗi giá trị được hoàn thiện, doanh thu phòng vé có thể tăng gấp đôi trong 5 năm tới.
Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự chung tay của toàn xã hội. Các doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu tư vào sản xuất phim, các nhà làm phim cần nâng cao chất lượng nội dung, và khán giả cần ủng hộ phim Việt. Chỉ khi tất cả cùng hành động, ngành điện ảnh Việt Nam mới có thể phát triển bền vững.
