Ngành điện ảnh Việt Nam vừa trải qua một năm 2025 bùng nổ với tổng doanh thu phim nội địa đạt xấp xỉ 3.650 tỷ đồng, gần gấp đôi so với năm trước. Riêng 10 phim Việt ăn khách nhất đã đóng góp 2.765 tỷ đồng, tăng hơn 1,6 lần so với cùng kỳ năm trước (1.715 tỷ đồng). Mùa phim Tết Bính Ngọ mới đây, phim Việt thu về hơn 700 tỷ đồng, khiến công chúng và giới làm nghề phấn khởi.
Thị phần phim nội địa vượt mốc 62%
Sau thời gian dài bị phim ngoại, đặc biệt là bom tấn Hollywood, áp đảo, phim Việt đã dần lấy lại vị thế thống lĩnh trên sân nhà. Tỷ lệ sản phẩm nội địa chiếm gần 40% năm 2023, tăng lên gần 44% năm 2024, và bứt phá lên 62% tổng doanh thu phòng vé toàn quốc năm 2025. Hiện tại, đã có 45 bộ phim chốt lịch ra mắt trên website Moveek.com, và ước tính 70-80 tác phẩm sẽ góp mặt trong năm nay, với tần suất khoảng 5 ngày một đầu phim.
Phân hóa doanh thu cực lớn
Tuy nhiên, theo nhà phê bình điện ảnh Lê Hồng Lâm, “sự tăng trưởng của toàn thị trường phần lớn vẫn được dẫn dắt bởi một số ít nhà làm phim có thương hiệu mạnh, cùng các dòng phim thiên về giải trí đại chúng như hài - gia đình và kinh dị. Trong khi đó, sự thiếu đa dạng về thể loại, chất lượng kịch bản chưa đồng đều và sự yếu thế của dòng phim độc lập tiếp tục là những thách thức đáng kể. Số lượng phim thất bại doanh thu tại phòng vé vẫn chiếm tỷ lệ cao, hơn 50%.”
Năm 2026 chưa đi hết nửa chặng đường nhưng thị trường đã chứng kiến sự phân hóa với biên độ cực lớn. Chênh lệch doanh thu giữa tác phẩm ăn khách nhất (Thỏ ơi, xấp xỉ 450 tỷ đồng) và dự án thua lỗ nhất (Vạn dặm yêu em, 83 triệu đồng) lên tới hơn 5.400 lần. Bên cạnh những cột mốc ấn tượng như “Phim kinh dị đầu tiên cán mốc 200 tỷ đồng” (Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng) hay loạt phim gia nhập “Câu lạc bộ 100 tỷ” (Quỷ nhập tràng 2, Nhà ba tôi một phòng, Báu vật trời cho), thị trường cũng ghi nhận những con số đáng buồn: Chiến nam: Ve sầu thoát xác (324 triệu đồng), Huyền tình Dạ Trạch (474 triệu đồng), Bus: Chuyến xe một chiều (1,6 tỷ đồng).
Rủi ro gia tăng khi số lượng dự án tăng
Những phim doanh thu khiêm tốn này nối dài danh sách các tác phẩm thất bại năm 2025 như Tiệm cầm đồ: Có chơi có chịu (153 triệu đồng), Thế hệ kỳ tích (853 triệu đồng). Với kinh phí sản xuất trung bình 15-20 tỷ đồng/phim, doanh thu chỉ trên dưới 1 tỷ đồng là cú sốc tinh thần lớn cho nhà sản xuất và ê-kíp. Đặc biệt, trong dịp lễ 30/4-1/5, 3/5 ứng cử viên tham gia đường đua đã thất bại thảm hại. Thành công của Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng (201 tỷ đồng) và Heo năm móng (hơn 124 tỷ đồng) không đủ để giúp ba ê-kíp Anh hùng, Đại tiệc trăng máu 8, Trùm Sò nguôi ngoai khi doanh thu lần lượt chỉ đạt 47, 33 và 18 tỷ đồng, dù chất lượng tác phẩm khá tốt.
Phát triển theo chiều rộng, thiếu chiều sâu
Theo nhà phê bình Lê Hồng Lâm, hiện tượng “bội thực phim Việt” trong mùa lễ lớn cho thấy “thị trường chưa trưởng thành về cấu trúc, nơi các quyết định sản xuất và phát hành vẫn mang tính ngắn hạn, thiếu sự điều tiết tổng thể.” Thống kê của CGV cho thấy, trong 50 phim năm 2025, có 35 phim đạt doanh thu dưới 50 tỷ đồng (70% phim thua lỗ), chỉ 2 phim vượt mức 300 tỷ đồng.
Nhiều đạo diễn đã gánh chịu hậu quả nặng nề. Đạo diễn Charlie Nguyễn phải mất 16 năm trả nợ sau Dòng máu anh hùng. Đạo diễn Hoàng Nam từ bỏ giấc mơ điện ảnh để quay lại làm YouTuber sau khi Thế hệ kỳ tích (kinh phí 26 tỷ đồng) thất bại.
Mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và 2045
Ngày 14/11/2025, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 2486/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Mục tiêu: Năm 2030, điện ảnh đạt tỷ lệ tăng trưởng trung bình 10,13%, doanh thu 12,5 nghìn tỷ đồng (500 triệu USD); năm 2045, phim truyện chiếm thị phần lớn tại rạp và trên truyền hình (hơn 50%). Doanh thu năm 2025 đã đạt gần một phần ba mục tiêu năm 2030, và thị phần phim Việt đã vượt tỷ lệ đặt ra cho năm 2045.
