Trong những ngày diễn ra triển lãm 'Sắc quê 11' của họa sĩ Quỳnh Thơm, bên cạnh dòng người yêu hội họa tìm đến thưởng lãm, một hiện tượng đáng chú ý là sự xuất hiện liên tục của các nhà sưu tập trong nước và quốc tế. Nhiều tác phẩm đã nhanh chóng tìm được chủ nhân mới, cho thấy khả năng chạm tới những giá trị phổ quát của hội họa mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.
Tín hiệu quan trọng từ thị trường mỹ thuật
Ở góc độ thị trường mỹ thuật, việc một triển lãm nhận được sự quan tâm của giới sưu tập luôn là tín hiệu quan trọng. Nhà sưu tập thường có những tiêu chí lựa chọn khắt khe hơn, không chỉ tìm kiếm vẻ đẹp thị giác mà còn cân nhắc đến giá trị nghệ thuật, cá tính sáng tạo, tính bền vững của phong cách cũng như khả năng lan tỏa của tác phẩm trong đời sống đương đại. Sự quan tâm của giới sưu tập dành cho tranh Quỳnh Thơm có thể xem là sự ghi nhận đáng kể đối với hành trình sáng tạo bền bỉ của họa sĩ.
Những tác phẩm được lựa chọn vẫn là những không gian quen thuộc của làng quê Việt Nam: bờ đê, triền cỏ, mái nhà, khoảng sân, mặt nước hay những gương mặt bình dị của đời sống thường ngày. Hệ thống hình ảnh ấy xuất hiện trong tranh với sự tiết chế, dung dị nhưng chứa đựng chiều sâu cảm xúc, tạo nên sức hấp dẫn riêng.
Giá trị bản sắc trong dòng chảy nghệ thuật đương đại
Trong nhiều năm qua, mỹ thuật thế giới chứng kiến sự dịch chuyển mạnh mẽ của các xu hướng nghệ thuật đương đại. Nghệ sĩ ngày càng quan tâm đến các vấn đề toàn cầu, diễn ngôn xã hội, phương thức biểu đạt mới dựa trên công nghệ hoặc thực hành liên ngành. Đặt cạnh nhịp chuyển động ấy, câu chuyện về một họa sĩ kiên trì với đề tài quê hương, ký ức và giá trị văn hóa truyền thống đôi khi bị xem là lựa chọn an toàn. Tuy nhiên, thực tế từ 'Sắc quê 11' cho thấy điều ngược lại.
Khi nhịp sống có thể trở nên đồng nhất bởi tốc độ toàn cầu hóa, những giá trị mang tính bản sắc lại càng trở nên quan trọng. Công chúng quốc tế không tìm đến nghệ thuật Việt Nam để thấy những điều họ đã quen thuộc ở bất kỳ nơi nào khác, mà đòi hỏi nét riêng qua những câu chuyện chỉ có thể được kể bằng trải nghiệm văn hóa Việt. Đó cũng là lý do những hình ảnh làng quê trong tranh Quỳnh Thơm tạo được sự chú ý.
Nhiều nhà sưu tập nước ngoài dành thời gian khá lâu trước các tác phẩm phong cảnh. Họ quan sát từng lớp màu, từng nhịp điệu của bố cục, từng khoảng không gian được tạo dựng bằng cảm xúc. Từ đó, nhiều người đặt câu hỏi về ý nghĩa của cây đa, bờ đê hay những nếp nhà thấp thoáng sau hàng cây. Dù không hiểu hết những tầng nghĩa văn hóa, họ vẫn cảm nhận được vẻ đẹp bình yên, sự gắn bó với nơi chốn và cảm giác hoài niệm mà tác phẩm gợi mở.
Trải nghiệm sáng tạo trực tiếp tại triển lãm
Một chi tiết độc đáo khác là họa sĩ trực tiếp sáng tác ngay tại không gian triển lãm. Những bức tranh mới dần hình thành giúp công chúng theo dõi toàn bộ quá trình lao động nghệ thuật và giao lưu cùng họa sĩ. Các cuộc trò chuyện diễn ra tự nhiên quanh giá vẽ, người xem đặt câu hỏi về chất liệu, cảm hứng sáng tác, cách họa sĩ lưu giữ ký ức quê hương trong hội họa. Quá trình tương tác khiến triển lãm trở thành không gian mở, đưa nghệ thuật gần hơn với đời sống.
Đối với nhiều nhà sưu tập, đây cũng là trải nghiệm mang ý nghĩa đặc biệt. Thông thường, khi tiếp cận tác phẩm, người mua chỉ nhìn thấy thành quả cuối cùng. Tại 'Sắc quê 11', họ có cơ hội quan sát trực tiếp quá trình hình thành tác phẩm, hiểu rõ hơn tư duy sáng tạo cũng như mối quan hệ giữa người nghệ sĩ với đề tài theo đuổi. Cách tiếp cận này giúp tác phẩm trở nên gần gũi hơn, đồng thời gia tăng giá trị tinh thần của hoạt động sưu tập.
Phản ánh chuyển động tích cực của mỹ thuật đương đại
Sự quan tâm của giới sưu tập còn phản ánh những chuyển động tích cực của mỹ thuật đương đại. Trong nhiều năm, câu chuyện xây dựng thị trường mỹ thuật chuyên nghiệp vẫn là vấn đề được giới chuyên môn quan tâm. Không ít nghệ sĩ sở hữu năng lực sáng tạo nhưng gặp khó khăn trong việc tiếp cận công chúng và nhà sưu tập. Nhiều triển lãm chỉ dừng lại ở hoạt động giới thiệu tác phẩm mà chưa tạo được kết nối thực sự với thị trường.
Những tín hiệu tích cực từ 'Sắc quê 11' mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi triển lãm cá nhân. Sự kiện cho thấy nếu tác phẩm có bản sắc rõ ràng, khi nghệ sĩ xây dựng được ngôn ngữ riêng và khi công chúng được tạo điều kiện tiếp cận gần hơn với quá trình sáng tạo, nghệ thuật hoàn toàn có thể tìm được vị trí xứng đáng trong đời sống. Thực tế này gợi ra hướng đi đáng suy ngẫm: công chúng đang thực sự muốn hiểu câu chuyện phía sau tác phẩm, có nhu cầu tham gia vào những cuộc đối thoại nghệ thuật, nhìn thấy con người của người sáng tạo. Nếu những nhu cầu ấy được đáp ứng, các triển lãm sẽ trở thành không gian kết nối văn hóa sống động.
Những góc nhìn từ nhà sưu tập quốc tế
Nhà sưu tập người Thụy Điển Lars Nyström cho rằng giá trị làm nên sức hút của tranh Quỳnh Thơm là khả năng gợi cảm giác về một miền quê đang chuyển động giữa truyền thống và hiện đại, khiến người xem dù đến từ quốc gia nào cũng tìm thấy sự đồng cảm. Claire Moreau, nhà sưu tập người Pháp, đặc biệt quan tâm đến các tác phẩm về triền đê, ao quê và mái nhà xưa cũ. Bà nhận xét tranh Quỳnh Thơm mang vẻ đẹp tiết chế nhưng luôn tạo được chiều sâu cảm xúc, và quyết định chọn một tác phẩm vì cảm giác bình yên khó gọi tên mà các bức tranh đem lại.
Jean-Luc Bernard, nhà sưu tập đến từ Paris, bị thu hút bởi cách họa sĩ sử dụng màu sắc để tạo nên không gian ký ức. Theo ông, nhiều tác phẩm gợi cảm giác như đang đứng giữa ranh giới của thực tại và hồi ức, nơi cảnh vật không chỉ được nhìn bằng mắt mà còn được cảm nhận bằng những trải nghiệm văn hóa. Nhà sưu tập người Hà Lan Pieter Van der Veen cho rằng các tác phẩm của Quỳnh Thơm mang đến góc nhìn khác về Việt Nam, mở ra những khoảng không gian giàu chiều sâu văn hóa và cho thấy sức sống bền bỉ của ký ức làng quê trong đời sống hiện đại.
Ở trong nước, nhà sưu tập Nguyễn Hoàng Anh đánh giá cao sự nhất quán trong hành trình sáng tạo của Quỳnh Thơm. Giữa bối cảnh nhiều nghệ sĩ liên tục thay đổi phong cách để thích ứng với thị trường, việc kiên trì theo đuổi đề tài quê hương suốt nhiều năm cho thấy bản lĩnh nghề nghiệp và sự nghiêm túc trong lao động nghệ thuật, tạo nên giá trị lâu dài cho tác phẩm.
Niềm vui và trách nhiệm của người nghệ sĩ
Nhìn từ thành công bước đầu của 'Sắc quê 11', có thể thấy những hình ảnh bình dị của làng quê Việt Nam vẫn đang sở hữu sức sống mạnh mẽ trong nghệ thuật đương đại. Bên cạnh việc hiện hữu trong ký ức của người Việt, từng đường nét, màu sắc đều đang chinh phục sự đồng cảm ở những công chúng đến từ các nền văn hóa khác nhau.
Họa sĩ Quỳnh Thơm bày tỏ: hội họa là cách anh nâng niu, níu lại những điều bình dị đang dần lùi xa trong nhịp sống hiện đại. Với anh, mỗi bức tranh là ký ức, là tình cảm dành cho quê hương và những giá trị đã nuôi dưỡng tâm hồn mình từ thơ nhỏ. Việc các nhà sưu tập trong và ngoài nước lựa chọn tác phẩm là niềm vui, nhưng cũng là tín hiệu nhắc nhở anh về trách nhiệm của người nghệ sĩ đối với bản sắc văn hóa dân tộc. Anh mong rằng, qua từng bức tranh, người xem có thể cảm nhận được vẻ đẹp của những điều bình thường trong cuộc sống, để thêm yêu những điều quen thuộc nhưng không phải lúc nào cũng tồn tại nguyên vẹn trước sự đổi thay của thời gian.
