Xôi Lạc TV bị khởi tố: Lộ diện hệ thống phát lậu thể thao và cá độ
Sáng qua, thông tin về việc khởi tố 30 bị can trong hệ thống "Xôi Lạc TV" đã gây bất ngờ nhưng cũng không ít phần thản nhiên trong giới nghiện bóng đá. Đối với nhiều người, trang web này không còn xa lạ, bởi ít nhất một lần họ đã từng nghía qua để theo dõi các trận đấu thể thao quốc tế. Xôi Lạc TV được biết đến như một kênh chuyên phát lậu các giải đấu từ năm 2016, hoạt động dưới sự điều hành của một nhóm ẩn danh, nhưng lại xưng danh vanh vách khi bình luận bóng đá hay bóng chuyền.
Sự bất ngờ đến từ việc nhiều người tưởng rằng đây là dịch vụ đương nhiên, bởi nó hoạt động công khai trong thời gian dài. Trong khi đó, sự thản nhiên lại xuất phát từ nhận thức rằng đây là kênh lậu, không chỉ vi phạm bản quyền mà còn lồng ghép các yếu tố cá độ. Theo điều tra, hệ thống này đã "lồng ghép quảng cáo, đường dẫn, và cơ chế điều hướng tới các nền tảng liên quan đến hoạt động cờ bạc, đánh bạc", khiến việc bị xử lý là điều tất yếu.
Lý do người dùng vẫn tìm đến Xôi Lạc TV dù biết là sai
Có ít nhất hai lý do chính khiến người hâm mộ thể thao vẫn tìm kiếm và sử dụng Xôi Lạc TV, dù nhận thức rõ về tính phi pháp của nó. Thứ nhất, nhiều kênh chính thống không phát sóng một số chương trình hoặc trận đấu cụ thể, buộc người xem phải mò mẫm khi cơn nghiện thể thao trỗi dậy. Thứ hai, đội ngũ bình luận của Xôi Lạc TV được đánh giá là đời thường hơn, bình dân hơn, và am hiểu sâu sắc về thể thao, từ đó tạo ra sự gần gũi và tôn trọng đối với người xem.
Hành động của cảnh sát khi đột kích vào nơi làm việc của hệ thống này đã làm nổi bật sự nghiêm trọng của vấn đề. Tuy nhiên, vụ việc chỉ là phần nổi của tảng băng chìm trong không gian số hiện nay.
Doomscrolling và xu hướng giải trí vô bổ: Thách thức từ môi trường số
Cùng thời điểm, một báo cáo từ DataReportal phối hợp với We Are Social và Meltwater trong "Digital 2025: Vietnam" cho thấy tỉ lệ người dùng từ 18 tuổi tại Việt Nam có thể tiếp cận quảng cáo trên TikTok đạt khoảng 92-93% người dùng Internet, tương đương 67-70 triệu tài khoản vào đầu năm 2026. Báo cáo cũng chỉ ra rằng người Việt dành trung bình 2,5-3 giờ mỗi ngày cho mạng xã hội, với video ngắn là định dạng được tiêu thụ nhiều nhất.
Tình trạng "doomscrolling" - lướt nội dung vô thức trong nhiều giờ - có thể lên đến 8-10 tiếng mỗi ngày ở một số trường hợp cá biệt. Xu hướng này phản ánh nhu cầu giải trí tức thời, không cần suy nghĩ, nhưng dễ dẫn đến nghiện ngập. Nhiều video với nội dung giường chiếu ẩn ý hoặc ngôn ngữ tục tĩu lại thu hút lượng xem khổng lồ, phù hợp với môi trường rảnh rỗi.
Thực tế này còn được minh chứng qua các clip lái xe khách vừa lái vừa xem phim trên TikTok, dẫn đến những vụ vi phạm giao thông nghiêm trọng. Dù các mức phạt hiện nay rất nặng, nhưng thói quen này vẫn tồn tại, cho thấy sức hút của giải trí số trong đời sống hàng ngày.
Nhu cầu chơi game và nguy cơ đánh bạc trá hình
Không chỉ dừng lại ở video, nhu cầu chơi game cũng đang gia tăng mạnh mẽ. Tại các quán cà phê hay ngay trong trường học, hình ảnh người trẻ hay thậm chí giáo viên chìm đắm trong game trên điện thoại không còn hiếm. Game không chỉ là công cụ giết thời gian mà còn có thể liên quan đến yếu tố tài chính, như nạp tiền, trao đổi điểm số, tạo ra nguy cơ đánh bạc trá hình.
Điều này đặt ra câu hỏi về sự thiếu vắng của các giải pháp thay thế lành mạnh từ phía cơ quan chức năng, đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa và giải trí.
Đề xuất từ lãnh đạo: Chuyển đổi số và định hướng tư tưởng
Trong bối cảnh đó, Tổng bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh tầm quan trọng của chính trị, tư tưởng và văn hóa trong việc tạo ra nội lực tinh thần cho dân tộc. Ông đề nghị đổi mới phương thức học tập và chuyển đổi số, chuyển trọng tâm từ tổ chức học tập sang hành động cụ thể. Đồng thời, chiến lược tư tưởng trong bối cảnh số cần chuyển từ bị động xử lý sang chủ động nắm bắt và định hướng.
Điều này có nghĩa là bên cạnh việc chống lại các hiện tượng tiêu cực như Xôi Lạc TV hay nội dung độc hại, chúng ta cần xây dựng những sản phẩm giải trí thay thế có chất lượng. Giải trí không chỉ đơn thuần là thẩm mỹ hay giáo dục, mà còn phải đáp ứng nhu cầu thực tế, được thực hiện một cách khéo léo, không áp đặt.
Hiện nay, lối tuyên truyền và làm văn hóa đôi khi còn thô thiển, chưa thực sự học hỏi từ nhân dân như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Do đó, việc lắng nghe và thấu hiểu nhu cầu giải trí của cộng đồng là yếu tố then chốt để tạo ra sự thay đổi bền vững.
Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả!
