Khó có thể tin họa sĩ Phạm An Hải sắp bước vào tuổi 60, chạm mốc “lục thập hoa giáp”, bởi phong độ ngoại hình và năng lượng nghệ thuật của anh vẫn tràn đầy. Trong một buổi trưa quá ngọ, khi ê-kíp tới studio để chuẩn bị nội dung bài báo Tết, anh mời: “Nán lại nghe nhạc chút”. Anh châm trà, rót nước tỉ mẩn, không gian làm việc mở ra khoảng mênh mang gió sông Hồng.
Không gian nghệ thuật và những cuộc chơi đỉnh cao
Nhiếp ảnh gia Trần Hải ban đầu từ chối vì có lịch, nhưng giai điệu từ hệ thống âm thanh tuyển chọn kỹ lưỡng phủ kín gian phòng. Họa sĩ Minh Châu (ca sĩ Phan Minh Châu nức tiếng thập niên 80-90) không kìm được, cất tiếng hát ấm áp hòa cùng nhạc, dội vào tường. Sức quyến rũ níu chân người, phải giục năm lần bảy lượt nhiếp ảnh gia mới dứt ra về.
Phạm An Hải có đủ kiểu chơi để thù tạc bạn bè, người hâm mộ. Tài năng và giá trị thị trường giúp anh thụ hưởng cuộc sống thượng lưu. Anh nghe nhạc bằng dàn âm thanh tinh xảo bậc nhất, coi âm nhạc là cách thư giãn sau giờ đắm chìm trong hội họa. Khi ngơi vẽ, anh lập kế hoạch phượt bằng xe địa hình, chọn cung đường hiểm trở khắp vùng miền. Những chuyến đi luôn cùng gia đình, vợ và bạn bè chí cốt. Tự cầm lái, có lúc bị Google Maps “dụ” vào thế tiến thoái lưỡng nan, phải dò dẫm từng vòng bánh xe, tới điểm đến mới ú òa “mình còn sống”. Hỏi có sợ không, câu trả lời luôn là chuyến đi kế tiếp.
Đối mặt bệnh tật và nghịch cảnh
Vui, chơi, tự tại, cả khi bệnh tật ập đến anh cũng bình tĩnh đối mặt, giải quyết triệt để, đúng phong độ người đàn ông bản lĩnh. Sau mỗi chuyến xê dịch, trải nghiệm cuộc sống thường nhật nơi yên bình, năng lượng tích cực dày dặn thêm và hiển hiện trên toan vải. Anh vui mỗi ngày với “cuộc sống tươi đẹp”.
Thỉnh thoảng, Phạm An Hải đăng chân dung mới vẽ lên Facebook. Tất cả đều là bạn bè, người thân anh yêu quý. Dành thời gian vẽ chân dung là cách chơi, quãng lặng giữa giờ trừu tượng, cốt chiều lòng bằng hữu. Có lần, thấy anh viết bài giới thiệu triển lãm của họa sĩ trẻ, hỏi, anh nói: “Động viên, ủng hộ các em trẻ, mỗi họa sĩ trẻ đều có vẻ đẹp riêng”. Bỏ qua danh tiếng và vị thế, anh nhiệt tình làm đàn anh, “đại ca” che chắn đỡ đần đồng nghiệp trẻ, sẵn sàng góp tên vào triển lãm nhóm “toàn người trẻ”, làm sách, tạo cơ hội cho người trẻ.
Tận tụy với nghề và cộng đồng
Dịp Tết, nhà bao việc, anh vẫn chăm chú vẽ con vật mùa nào thức ấy làm quà mừng tuổi. Hào sảng, hào hiệp, khi Nhân Dân hằng tháng và các ấn phẩm của Báo Nhân Dân ngỏ lời, anh dồn sức, từ minh họa bài báo thường kỳ, tranh bìa giai phẩm Xuân, đến tham gia sự kiện mỹ thuật do Báo tổ chức. Bìa báo Xuân Bính Ngọ 2026 của Nhân Dân hằng tháng với tranh ngựa Phạm An Hải là sự khác biệt, không đụng hàng giữa rất nhiều bìa tranh ngựa năm con giống này.
Hơn 30 năm làm nghề, sở hữu tài năng nghệ thuật và trị giá thương mại, Phạm An Hải là một trong số ít họa sĩ có chỗ đứng trong thị trường hội họa. Từ bức tranh đầu tiên năm 1990, anh chỉ chọn trừu tượng. Dù là trừu tượng biểu hiện hay trừu tượng cảm xúc, hội họa của anh luôn soi chiếu vào tâm hồn con người. Yêu âm nhạc, cầu kỳ trong thưởng thức, hội họa anh có giai điệu, tiết tấu, khoảng lặng và những mạnh mẽ áp đảo.
Trừu tượng và thử nghiệm mới
Càng lúc, Phạm An Hải càng không muốn ve vãn thị giác hay nuông chiều thị hiếu công chúng, mà dùng lý trí biểu đạt bằng sắc màu, ánh sáng, cấu trúc vật chất phải nhìn dưới kính phóng đại để khiến người xem ngẫm, nghĩ, tư duy vượt thoát. Một con mắt thị lực gần như bằng không do tai nạn từ sự đố kỵ ganh ghét, anh khắc phục bằng cách dùng tất cả giác quan còn lại tư duy về màu sắc, nên màu sắc trong hội họa anh có năng lực ám ảnh, lôi cuốn.
Cận kề tuổi 60, tưởng không còn đích nào hướng tới, nhưng anh vẫn vẽ, lao động nghệ thuật như họa sĩ yêu nghề, luôn tìm tòi đổi mới chính mình. Sáng tạo không phải để “ta đây” thể hiện, mà đúng bản chất nghệ sĩ: bung tỏa, làm mới không ngừng. Phạm An Hải chia sẻ: “đang tập trung vẽ các thứ về con giáp Dê với mọi cảm xúc cũng như kỹ thuật xem hiệu quả thế nào”. Vẽ con giáp như biểu tượng văn hóa phương Đông bằng bút pháp trừu tượng phương Tây, anh muốn thử nghiệm sức biểu cảm của trừu tượng trên nền hiện thực quen thuộc.
Tài năng trời cho và khả năng lao động nghệ thuật giúp Phạm An Hải có quyền năng tạo ra cộng hưởng và giá trị phái sinh, như cái đẹp và niềm vui ngay giữa đời thường.
