Khủng hoảng pin tại GAC Aion: Hàng loạt xe công nghệ gặp sự cố sau 150.000 km
Hãng xe điện Trung Quốc GAC Aion, từng được mệnh danh là “vua xe công nghệ”, đang đối mặt với làn sóng phản ánh từ cộng đồng tài xế về sự cố pin trên mẫu AION S. Theo trang tin TMTPost, từ nửa đầu năm nay, nhiều chủ xe cho biết xe gặp vấn đề pin khi đồng hồ đo quãng đường đạt khoảng 150.000 km. Các biểu hiện phổ biến gồm tầm hoạt động giảm đột ngột, cảnh báo cách điện, và nghiêm trọng hơn là xe bị ngắt điện khi đang vận hành.
Nguyên nhân sự cố: Pin LFP 177Ah từ CALB
Các xe gặp sự cố đều sử dụng pin lithium iron phosphate (LFP) 177Ah do Công ty Pin Lithium Hàng không Trung Quốc (CALB) sản xuất trong giai đoạn 2022-2023. Số lượng phản ánh tăng nhanh, khiến lô cell pin bị nghi có vấn đề dần lộ diện. Ngày 18/7, GAC Aion và CALB gần như đồng thời đưa ra thông cáo phản hồi, nhưng cách tiếp cận khác biệt hoàn toàn.
Phản ứng của GAC Aion và CALB
GAC Aion tuyên bố nâng thời hạn bảo hành từ 8 năm/150.000 km lên 8 năm/300.000 km đối với các xe thuộc diện liên quan, thể hiện cam kết tiếp tục chịu trách nhiệm với khách hàng. Trong khi đó, CALB tránh sử dụng khái niệm “lỗi sản xuất”, thay vào đó mô tả đây là “sự cố trong điều kiện vận hành cụ thể”. Cả hai doanh nghiệp đều thận trọng trong việc xác định bản chất sự cố, nhấn mạnh giải pháp bảo hành thay vì quy kết lỗi cell pin.
Ảnh hưởng nặng nề đến tài xế xe công nghệ
Đối với nhóm tài xế xe công nghệ, những người thường vận hành hơn 300 km mỗi ngày, đây là cú sốc lớn. Khi vừa chạm mốc 150.000 km, nhiều người vẫn đang trong quá trình trả góp xe thì pin đã phát sinh sự cố, làm dấy lên nỗi lo về chi phí sửa chữa và khả năng tiếp tục mưu sinh. Hầu hết trong số khoảng 210.000 xe liên quan là xe công nghệ, taxi và phương tiện vận tải thương mại, với cường độ sử dụng rất cao.
Tại sao không triệu hồi?
Hai thông cáo đều không đề cập đến triệu hồi xe, cho thấy GAC Aion và CALB chưa thống nhất về trách nhiệm. Nếu sự cố được xác định là lỗi an toàn mang tính hệ thống, cả hai sẽ phải đối mặt với hàng loạt hệ quả pháp lý, bao gồm điều tra của cơ quan quản lý, yêu cầu bồi thường từ chủ xe, và kích hoạt bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm. Chi phí thay pin ước tính từ 40.000 đến 50.000 NDT mỗi bộ; nếu một nửa trong 210.000 xe phải thay, tổng chi phí lên tới 4-5 tỷ NDT. Do đó, giải pháp kéo dài bảo hành được ưu tiên thay vì triệu hồi.
Rủi ro tiềm ẩn và so sánh với Zeekr
Tuy nhiên, bảo hành kéo dài không thể giải quyết toàn bộ vấn đề. Nhiều xe chưa đạt 150.000 km vẫn có nguy cơ phồng cell, rò rỉ chất điện giải hoặc cảnh báo cách điện. So với vụ việc của Zeekr từng triệu hồi 38.277 xe do pin, sự cố AION S ảnh hưởng tới 210.000 xe – gấp hơn 5 lần – nhưng mới dừng ở bảo hành và sửa chữa miễn phí. Khi ngày càng nhiều xe vượt mốc 150.000 km, số trường hợp lỗi dự báo sẽ tăng, gây áp lực lớn hơn nếu các mẫu Aion V và Aion Y cũng yêu cầu chính sách tương tự.
Phân tích kỹ thuật: Hai khả năng sản xuất
Theo nhiều phương tiện truyền thông và báo cáo kiểm định, có hai khả năng liên quan đến quá trình sản xuất: lớp phủ bản cực không đồng đều khiến quá trình khử và chèn ion lithium không đồng nhất, sinh khí sau thời gian dài sử dụng; đồng thời kiểm soát độ ẩm khi bơm chất điện giải chưa tốt, khiến nước vi lượng phản ứng với chất điện giải, làm sinh khí mạnh hơn. Hệ quả là cell pin bị phồng, van an toàn mở, chất điện giải rò rỉ và thanh đồng bị ăn mòn.
Khủng hoảng niềm tin và bài toán ngành
Với GAC Aion, đây là cuộc khủng hoảng niềm tin. AION S từng là “vua xe công nghệ”, năm 2023 đạt doanh số 220.900 xe, chiếm 72% trong số 440.000 xe mới bán ra là xe công nghệ. Nhóm khách hàng này nhạy cảm với chất lượng; khi niềm tin suy giảm, tác động lan truyền rất lớn. Doanh số AION S đã giảm từ 220.000 xe năm 2023 xuống còn 55.000 xe năm ngoái. Đối với CALB, sự cố là phép thử cho mô hình kinh doanh; thừa nhận lỗi cell pin kéo theo áp lực bồi thường và ảnh hưởng đến khách hàng quan trọng.
Hai vấn đề lớn của ngành xe năng lượng mới
Thứ nhất, khoảng cách giữa chính sách bảo hành và thực tế vận hành xe thương mại. Xe cá nhân chạy 10.000-20.000 km/năm, bảo hành 8 năm/150.000 km gần như đủ. Xe công nghệ chạy tới 100.000 km/năm, bảo hành kết thúc sau 2-3 năm, đúng lúc lỗi sản xuất bộc lộ. Thứ hai, trách nhiệm của nhà cung cấp pin với người dùng cuối chưa rõ ràng. Khi sự cố hàng loạt xảy ra, người dùng chỉ làm việc với hãng xe, nhà cung cấp gần như không có hệ thống dịch vụ trực tiếp. Điều này khiến trách nhiệm khó phân định, người dùng không biết tìm đến ai.
Kết luận
Đối với hàng trăm nghìn tài xế xe công nghệ, điều họ quan tâm nhất là chiếc xe có vận hành an toàn hay không. Danh hiệu “vua xe công nghệ” được xây dựng từ hàng triệu kilomet lăn bánh, nhưng niềm tin ấy có thể sụp đổ chỉ vì một cell pin bị phồng.
