Giữa Cồn Sơn (phường Bình Thủy, TP.Cần Thơ), vườn nhãn cổ trên 50 năm tuổi với hơn 300 gốc của ông Trần Thanh Hiếu (46 tuổi), chủ vườn nhãn Hiếu Trang vẫn luôn xanh tốt, cho trái đều đặn mỗi năm. Khu vườn do ông nội ông Hiếu gây dựng từ nhiều thập niên trước, đến nay trở thành một trong số ít vườn còn bảo tồn được giống nhãn long cùng hệ thống cây lâu năm có giá trị cảnh quan độc đáo.
Hình dáng độc lạ từ thân cây cổ thụ
Dọc các lối trong vườn, nhãn được trồng thẳng tắp, tán cây giao nhau tạo nên những khoảng xanh mát mắt. Trải qua hàng chục năm sinh trưởng, thân cây phủ đầy rêu phong, nổi u nần tự nhiên với nhiều hình dáng lạ mắt. Có cây thân xoắn từ gốc lên tận ngọn, có cây nghiêng mình như đang đổ bóng, có cây uốn lượn mềm mại gợi hình ảnh rồng bay, khiến nhiều người thích thú dừng lại chụp ảnh.
Ông Hiếu cho biết, sở dĩ có tên gọi nhãn long vì hạt có đường nứt tự nhiên giống mắt rồng. Trước đây, giống nhãn này trồng khá nhiều ở Cồn Sơn. Khi các giống nhãn Thái, nhãn da bò xuất hiện với năng suất và giá trị thương mại cao hơn thì hầu hết nhà vườn đốn bỏ nhãn long để trồng các giống nhãn mới hoặc chôm chôm.
"Gia đình tôi quyết định giữ lại toàn bộ vườn nhãn long của ông nội vì đây không chỉ là cây ăn trái mà còn là một phần ký ức của Cồn Sơn. Đến bây giờ, chính những cây nhãn cổ này lại trở thành nét riêng mà nhiều du khách tìm đến", ông Hiếu chia sẻ.
Giá trị bảo tồn và trải nghiệm du lịch
Dù hơn 50 năm tuổi, những cây nhãn vẫn cho năng suất ổn định nhờ tán cây lớn, khỏe mạnh. Mỗi năm, khu vườn thu hoạch từ 6 - 10 tấn trái, phần lớn phục vụ khách tham quan và trải nghiệm tại chỗ. Để phục vụ khách du lịch quanh năm, ông Hiếu xử lý cho cây ra trái nghịch vụ. Ông áp dụng kỹ thuật khắc cành để tạo "sốc sinh lý", kích thích cây ra hoa đúng thời điểm mong muốn. "Khi khắc cành khoảng 4 - 4,5 tháng là có thể thu hoạch. Nếu muốn nhãn chín vào dịp hè, đón khách du lịch từ tháng 6 đến tháng 7 thì phải tính toán thời điểm xử lý từ trước. Nhờ vậy, mỗi năm vườn đều có trái đúng mùa khách đến đông nhất", ông Hiếu cho biết.
Đến tham quan, du khách được tìm hiểu về giống nhãn cổ và hái trái thưởng thức tại vườn. Ngoài nhãn long, nơi đây còn trồng thêm nhiều giống khác như nhãn da bò, nhãn xuồng... tạo nên trải nghiệm đa dạng. Với giá vé 30.000 đồng/người, du khách có thể tự tay hái nhãn, thưởng thức trái chín tại chỗ và lưu lại những bức ảnh giữa không gian xanh mát của khu vườn.
Ấn tượng từ du khách
Lần đầu cùng gia đình từ TP.HCM đến Cồn Sơn tham quan, chị Nguyễn Thị Minh Anh đặc biệt ấn tượng với những gốc nhãn cổ có hình dáng độc đáo. "Tôi từng tham quan nhiều vườn trái cây nhưng hiếm nơi nào còn giữ được nhiều cây nhãn cổ như vậy. Mỗi gốc cây có một hình dáng riêng, như những tác phẩm nghệ thuật do thiên nhiên tạo nên", chị Minh Anh chia sẻ.
Trong khi đó, anh Phạm Quốc Huy, du khách đến từ TP.Đà Nẵng, cho rằng điểm hấp dẫn của khu vườn không chỉ nằm ở trái cây mà còn ở giá trị lưu giữ những giống cây bản địa. "Tôi thích những mô hình vừa làm du lịch vừa bảo tồn được vườn cây lâu năm. Nếu những cây nhãn này bị chặt bỏ như nhiều nơi khác thì sẽ rất đáng tiếc. Đến đây vừa được thưởng thức trái cây, vừa nghe câu chuyện về lịch sử của vườn nhãn cổ giúp chuyến đi nhiều ý nghĩa hơn", anh Huy nói.
Điểm nhấn du lịch sinh thái Cần Thơ
Nhờ kết hợp giữa giá trị sinh thái, cảnh quan và trải nghiệm nông nghiệp, vườn nhãn của ông Hiếu hiện đón khoảng 100 - 200 lượt khách mỗi ngày trong mùa cao điểm. Những gốc nhãn cổ góp phần gìn giữ một phần ký ức miệt vườn Cồn Sơn, trở thành điểm nhấn độc đáo trên hành trình khám phá du lịch sinh thái của TP.Cần Thơ.
