Nằm cách trung tâm thành phố Đà Nẵng khoảng 100 km về phía nam, xã đảo Tam Hải tách biệt với đất liền, một mặt giáp biển và ba mặt giáp sông. Nơi đây sở hữu nhiều danh lam thắng cảnh hoang sơ, kỳ vĩ, với điểm nhấn là danh thắng Bàn Than – Hòn Mang – Hòn Dứa, được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam (cũ) xếp hạng danh thắng cấp tỉnh vào ngày 20/9/2017 và được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích quốc gia vào ngày 24/2/2023. Khu vực này có niên đại khoảng 400 triệu năm. Hình dạng và màu sắc các bậc đá nơi đây là biểu hiện của quá trình tiến hóa vỏ Trái đất, liên quan tới sự hình thành và tách giãn Biển Đông, mang lại giá trị lớn cho nghiên cứu địa chất. Vì thế, Tam Hải được ví như “viên ngọc thô” và giàu tiềm năng phát triển thành điểm đến xanh, hấp dẫn của Đà Nẵng và khu vực miền Trung.
Nhiều hoạt động du lịch tự phát, tiềm ẩn nguy hiểm
Dù sở hữu tiềm năng và tài nguyên hiếm có, cách quản lý, vận hành và khai thác du lịch tại Tam Hải đang bộc lộ nhiều bất cập. Bên dưới đỉnh núi Bàn Than, không khó để bắt gặp nhiều nhóm bạn trẻ tìm đến du lịch. Nếu chỉ tham quan làng bích họa, bãi đá thì không vấn đề gì, nhưng thay vì du lịch thông thường, nhiều du khách lại leo lên đỉnh núi Bàn Than – nơi có mặt giáp biển với vực thẳm chênh vênh – để thám hiểm và chụp ảnh. Đây là khu vực rừng phòng hộ, nhưng các nhóm du khách tổ chức cắm trại qua đêm mà không có sự kiểm tra, nhắc nhở hay biển cảnh báo nguy hiểm từ chính quyền địa phương.
Hòn Mang và Hòn Dứa là hai đảo tách rời, nằm giữa biển, cách Bàn Than vài trăm mét về phía đông nam. Hòn Mang có diện tích khoảng 2 ha, Hòn Dứa rộng hơn 11 ha. Để qua đây, mỗi du khách phải thuê ghe của người dân với giá 100 nghìn đồng/người. Dù không được cấp phép, việc chở khách bằng ca nô ra khu vực Hòn Mang để lặn biển, ngắm san hô vẫn diễn ra thường xuyên. Các đảo này biệt lập giữa bốn bề sóng nước, địa hình hiểm trở, nhiều ghềnh đá trơn trượt và sóng điện thoại yếu, gây khó khăn khi cần cầu cứu. Hơn nữa, người dân và du khách thường chỉ mang nước uống, thức ăn mà ít có dụng cụ y tế. Nhiều người còn uống rượu, bia rồi xuống tắm, làm tăng nguy cơ đuối nước, đột quỵ. Việc tổ chức cắm trại qua đêm, đốt lửa trại hoặc dùng than củi nướng thức ăn trong mùa nắng nóng rất dễ gây cháy rừng.
Đáng lưu ý, loại hình giao thông chở khách qua đảo không được phép nhưng vẫn hoạt động hàng ngày. Việc kiểm tra, kiểm soát lưu lượng du khách đến Tam Hải gần như không có sự quản lý. Hoạt động chèo SUP dù chưa được cấp phép nhưng vẫn diễn ra công khai, quảng cáo rầm rộ. Trên địa bàn xã có hai cơ sở lưu trú đăng ký theo loại hình nhà nghỉ, còn lại phần lớn là homestay chưa được cấp phép nhưng vẫn mở cửa đón khách.
Du khách lo ngại về chất lượng dịch vụ và an toàn
Anh Nguyễn Văn Hải, 29 tuổi, đến từ thành phố Huế, cho biết: “Khi tìm hiểu về Tam Hải trên mạng xã hội, tôi rất hào hứng. Nhưng khi đến nơi, mọi thứ còn quá hoang sơ và cần cải tạo nhiều. Các quán ăn có hải sản tươi ngon nhưng ít nơi niêm yết giá, dễ gây tâm lý sợ bị ‘chặt chém’. Hơn nữa, ruồi rất nhiều, chất lượng môi trường kém so với một điểm đến xanh.”
Bạn Võ Thị Thùy Dung, đến từ tỉnh Quảng Trị, chia sẻ: “Tôi đã đến Tam Hải nhiều lần vì cảnh đẹp hoang sơ, nhưng hoạt động du lịch còn tự phát, nhỏ lẻ, chưa được quy hoạch bài bản. Nhiều dịch vụ trải nghiệm chưa có đăng ký kinh doanh chính thức, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.”
Phà mới nhiều nhược điểm, thiếu áo phao
Một trở ngại lớn khi đến Tam Hải là phương tiện giao thông. Mới đây, Ủy ban nhân dân xã Tam Hải đã đưa vào sử dụng hai chiếc phà mới, đóng bằng thép chuyên dụng, dài 30,6 m, rộng 8,16 m, trọng tải 32,6 tấn, chở 80 hành khách. Tuy nhiên, các gờ chống trượt, giảm tốc thiết kế dày và sát nhau, nếu vận tốc chậm thì không qua được, nếu mạnh ga dễ va chạm. Phần nâng hạ khi cập bến khiến xe ô tô gầm thấp không thể qua, đã xảy ra nhiều vụ va chạm gây hư hỏng cản trước. Theo quy định, người dân phải mặc áo phao khi đi phà, nhưng thực tế rất khó thấy điều này.
Phóng viên Báo Nhân Dân đã nhiều lần liên hệ làm việc với Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tam Hải, nhưng ông từ chối trả lời với nhiều lý do khác nhau.
Trong buổi làm việc với chính quyền xã Tam Hải, lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng nêu rõ, xã cần xác định tầm nhìn xây dựng theo hướng đô thị du lịch sinh thái, hiện đại, bền vững, tạo dấu ấn riêng. Tuy nhiên, với những bất cập hiện tại, mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng và đô thị du lịch sinh thái khó thành hiện thực.
