Nhiều người mất trắng vì "sở hữu kỳ nghỉ": Cần biết gì để tránh rủi ro?
Mô hình "sở hữu kỳ nghỉ" từng được quảng bá như giải pháp nghỉ dưỡng tiết kiệm, nhưng cũng phát sinh nhiều tranh chấp, lừa đảo biến tướng, người tiêu dùng cần thận trọng trước khi xuống tiền.
"Sở hữu kỳ nghỉ" là gì?
"Sở hữu kỳ nghỉ" (Timeshare) là mô hình khách hàng trả trước một khoản tiền để được nghỉ dưỡng tại các khách sạn hoặc khu resort trong một số ngày hoặc tuần cố định mỗi năm. Thay vì đặt phòng từng chuyến đi, người mua ký hợp đồng dài hạn và được hưởng quyền nghỉ dưỡng trong nhiều năm với giá hấp dẫn.
Mô hình này xuất hiện tại Thụy Sĩ năm 1963 và được phát triển rộng rãi tại Mỹ, châu Âu trước khi du nhập vào Việt Nam. Tại Việt Nam, sản phẩm thường được giới thiệu dưới các tên gọi như "sở hữu kỳ nghỉ", "thẻ du lịch", "câu lạc bộ kỳ nghỉ" hoặc "hợp đồng nghỉ dưỡng dài hạn".
Người mua không sở hữu căn hộ hay khách sạn mà chỉ sở hữu quyền sử dụng dịch vụ nghỉ dưỡng theo các điều khoản trong hợp đồng. Ngoài khoản tiền ban đầu, khách hàng có thể phải đóng thêm phí quản lý, phí duy trì hàng năm trong suốt thời gian hợp đồng còn hiệu lực. Sản phẩm thường được quảng bá với các quyền lợi như nghỉ dưỡng định kỳ, chuyển nhượng, cho thuê lại hoặc trao đổi kỳ nghỉ.
Đơn vị cung cấp sản phẩm có thể trực tiếp sở hữu dự án nghỉ dưỡng hoặc chỉ là đơn vị phân phối quyền nghỉ dưỡng thông qua hợp tác với các khách sạn, khu nghỉ dưỡng khác. Dù trong trường hợp nào, người mua cũng không sở hữu bất động sản mà chỉ sở hữu quyền sử dụng dịch vụ nghỉ dưỡng theo hợp đồng.
Với các dự án nghỉ dưỡng do doanh nghiệp đầu tư, tại thời điểm ký hợp đồng, dự án hoặc cơ sở lưu trú có thể chưa hoàn thành và quyền nghỉ dưỡng chỉ được thực hiện khi dự án đi vào hoạt động. Trong trường hợp đơn vị bán không sở hữu dự án, việc cung cấp dịch vụ phụ thuộc vào các thỏa thuận hợp tác với đối tác thứ ba.
Phần lớn hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ hiện nay có thời hạn dài và yêu cầu khách hàng thanh toán trước số tiền lớn. Trong quá trình tư vấn, nhiều doanh nghiệp thường tổ chức các buổi giới thiệu sản phẩm kèm theo tặng voucher nghỉ dưỡng miễn phí, nhận quà giá trị lớn hoặc cơ hội đầu tư sinh lời cao nhằm khuyến khích khách hàng đặt cọc hoặc ký hợp đồng ngay.
Mặc dù mô hình sở hữu kỳ nghỉ là loại hình kinh doanh có thực trên thế giới, nhưng tại Việt Nam hành lang pháp lý đối với loại hình này vẫn còn nhiều khoảng trống. Mô hình bị biến tướng ở nhiều nơi, thậm chí bị lợi dụng để hoạt động lừa đảo. Nhiều hợp đồng được soạn thảo với các điều khoản phức tạp, bất lợi cho người mua, gây khó trong việc hủy hợp đồng hoặc đòi lại tiền đã thanh toán.
Cần làm gì để tránh rủi ro?
Thời gian gần đây, xuất hiện nhiều vụ việc người dân bị lừa đảo thông qua hình thức mua bán “thẻ kỳ nghỉ” hay còn gọi là “sở hữu kỳ nghỉ”, gây thiệt hại hàng chục triệu đến hàng tỷ đồng. Các đối tượng lợi dụng tâm lý mong muốn được nghỉ dưỡng cao cấp với chi phí ưu đãi hoặc đầu tư sinh lời để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.
Một trong những thủ đoạn phổ biến là hứa hẹn khách hàng có thể cho thuê lại hoặc bán lại quyền nghỉ dưỡng để thu lợi nhuận cao nếu không có nhu cầu sử dụng. Tuy nhiên, những cam kết này thường không được thể hiện trong hợp đồng hoặc không có giá trị pháp lý, khiến người mua gặp nhiều khó khăn khi yêu cầu thực hiện.
Đáng chú ý, khi khách hàng phát hiện bất cập và muốn chấm dứt hợp đồng, các đối tượng tiếp tục sử dụng chiêu trò. Theo đó, các đối tượng giả danh đơn vị môi giới hoặc công ty thu mua quyền nghỉ dưỡng, hứa hẹn hỗ trợ thanh lý hợp đồng với giá cao. Sau đó, các đối tượng này yêu cầu nạn nhân nộp các khoản phí chuyển nhượng, phí xử lý hồ sơ, thuế hoặc các khoản đặt cọc khác rồi chiếm đoạt số tiền này.
Do đó, người dân nên tìm hiểu kỹ doanh nghiệp và sản phẩm trước khi tham gia các buổi giới thiệu "sở hữu kỳ nghỉ". Đồng thời thận trọng với các lời mời chào hấp dẫn, quà tặng, voucher du lịch miễn phí hoặc các ưu đãi yêu cầu đặt cọc, ký hợp đồng ngay.
Trước khi quyết định tham gia, cần yêu cầu doanh nghiệp cung cấp đầy đủ hợp đồng để nghiên cứu kỹ các điều khoản về quyền lợi nghỉ dưỡng, tổng chi phí phải đóng trong suốt thời hạn hợp đồng, điều kiện chuyển nhượng hoặc cho thuê lại quyền nghỉ dưỡng, cũng như các trường hợp chấm dứt hợp đồng và xử lý vi phạm.
Các cam kết về lợi nhuận, khả năng chuyển nhượng, mua lại hay hỗ trợ thu hồi vốn cần được thể hiện bằng văn bản có giá trị pháp lý, thay vì chỉ dựa trên lời giới thiệu của nhân viên tư vấn.
Người mua cần xác định rõ nhu cầu nghỉ dưỡng thực tế của bản thân và gia đình, bởi hiệu quả sử dụng sản phẩm phụ thuộc lớn vào tần suất sử dụng quyền nghỉ dưỡng. Ngoài khoản tiền ban đầu, khách hàng có thể phải chi trả thêm nhiều loại phí như phí quản lý, vận hành, bảo trì hoặc phí trao đổi địa điểm nghỉ dưỡng.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng cần đặc biệt chú ý các điều khoản có thể bất lợi cho mình, như hạn chế quyền khiếu nại, khó hủy hợp đồng hoặc các trường hợp doanh nghiệp được miễn trách nhiệm khi dự án chậm triển khai hoặc đối tác ngừng hợp tác.
Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc có tranh chấp phát sinh, người dân nên sớm liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn, bảo vệ quyền lợi theo quy định.
