Ngày 7/2, trong một chuyến đi rừng, anh Nguyễn Quyết Thắng (36 tuổi, xã Phong Nha, tỉnh Quảng Trị) phát hiện một cửa hang rộng khoảng 5 m2 nhưng có luồng gió mạnh thổi ra. Bên trong là một hang động khổng lồ với hệ thống thạch nhũ đồ sộ, được đặt tên là hang Thắng (Victory Cave).
Phát hiện từ cửa hang nhỏ
Anh Thắng kể: "Tôi tiếp cận nhưng không thể xuống vì cửa hang là vách dựng đứng, muốn vào phải có dây và thiết bị chuyên dụng. Cảm nhận luồng gió, tôi nghi ngờ đây là một hang động sâu và lớn". Thông tin được chuyển đến Công ty Jungle Boss, phối hợp với Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng lên kế hoạch khảo sát.
Đầu tháng 6, anh Thắng cùng đoàn thám hiểm thực hiện chuyến khảo sát kéo dài 6 ngày, mang theo đầy đủ thiết bị an toàn và dụng cụ đo đạc. Hang nằm trên cung đường giữa Hang Voi và Hồ Ma Đa, thuộc thung lũng Ma Đa trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.
Quy mô và hệ thống thạch nhũ ấn tượng
Kết quả đo đạc sơ bộ cho thấy hang Thắng là hang khô dài khoảng 3.000 m. Có những đoạn rộng hơn 100 m, chiều cao trung bình khoảng 50 m, nhiều mái vòm đạt 70-80 m. Đoàn khảo sát ghi nhận gần như đầy đủ các dạng thành tạo đặc trưng của hang động đá vôi như nhũ đá, măng đá, rèm đá, dòng đá chảy và hồ canxi.
Theo đánh giá ban đầu, hang Thắng sở hữu hệ thống thạch nhũ có quy mô và mức độ đa dạng bậc nhất. Nhiều khối nhũ cao tới 50 m, có khối rủ xuống như rèm lụa, có khối vươn lên từ nền hang như những tòa tháp. Đặc biệt, một mảng thạch nhũ trắng tinh trên trần hang lấp lánh dưới ánh đèn pin. Dưới nền hang là 3 hồ canxi lớn, xung quanh có vô số ngọc động kích thước lớn hiếm gặp.
Anh Thắng mô tả: "Quy mô lòng hang cùng hệ thống thạch nhũ đồ sộ với nhiều màu sắc và hình dạng khác nhau. Trong hang xuất hiện những cụm ngọc động tròn như trứng gà nằm thành từng nhóm". Sự tồn tại của các hồ canxi và ngọc động cho thấy hang vẫn đang trong quá trình kiến tạo tự nhiên, vào mùa mưa nước ngầm tiếp tục bồi đắp các thành tạo.
Bảo tồn và phát triển du lịch bền vững
Ông Lê Lưu Dũng, Giám đốc Công ty Jungle Boss, cho biết: "Việc công bố một hang động mới luôn đi kèm nguy cơ bị xâm nhập tự phát, gây tổn hại đến hệ sinh thái đã hình thành qua hàng triệu năm. Chỉ một lần chạm vào thạch nhũ hoặc bước xuống hồ canxi cũng có thể làm gián đoạn quá trình kết tủa tự nhiên. Do đó, bảo tồn sẽ là nguyên tắc xuyên suốt".
Jungle Boss đã tính toán tuyến tham quan riêng, tránh các khu vực có thạch nhũ, hồ canxi và ngọc động để du khách chỉ quan sát mà không tác động trực tiếp. Đơn vị dự kiến giới hạn số lượng khách và tần suất khai thác trước khi trình Ban quản lý Vườn quốc gia phê duyệt. Tour khám phá hang Thắng sẽ được xếp ở cấp độ khó 3/6, yêu cầu thiết bị chuyên dụng.
Sau chuyến khảo sát, anh Nguyễn Quyết Thắng được tuyển dụng vào vị trí trợ lý an toàn tại Jungle Boss, được đào tạo về kỹ thuật an toàn và hỗ trợ thám hiểm. Ông Dũng nhấn mạnh: "Mục tiêu của chúng tôi là để cộng đồng nhìn nhận hang Thắng như một di sản cần được gìn giữ. Khi được khai thác theo hướng bền vững, nơi đây sẽ tiếp tục cho thấy sự kỳ vĩ của Phong Nha - Kẻ Bàng".
